ولکر ترک، کمیسر عالی حقوقبشر سازمان ملل متحد از ادامهی اخراج اجباری مهاجران و پناهجویان افغانستان از کشورهای میزبان هشدار داده و گفته است که این اقدام نقض قوانینالمللی حقوقبشر و حقوق پناهندگان است.
کمیسر عالی حقوقبشر سازمان ملل متحد امروز (جمعه، ۱ جوزا) با نشر اعلامیهای گفته است: «زنان، کودکان و مردان افغان همچنان از کشورهایی که در آنها به دنبال امنیت بودند، اخراج میشوند و برخلاف میلشان به افغانستان بازگردانده میشوند؛ جایی که آنان در معرض خطرات جدی قرار دارند.»
ولکر ترک همچنین نسبت به گزارشهای فزایندهای ابراز نگرانی کرده است که نشان میدهد برخی کشورهای اروپایی، با وجود وضعیت بسیار وخیم حقوق بشر در افغانستان، اخراج پناهجویان افغانستان را از سر گرفتهاند یا در حال بررسی آن هستند.
او قوانین جدید پیشنهادی اتحادیه اروپا دربارهی بازگرداندن مهاجران را که در حال حاضر در دست بررسی است، نیز نگرانکننده توصیف کرده و گفته است که ممکن است این قوانین، ضمانتهای حقوق بشری را تضعیف کرده و افراد را در معرض خطر قرار دهند.
کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد گفته است: «من بهشدت نسبت به هرگونه بازگرداندن اجباری به افغانستان بدون ارزیابی فردی خطر هشدار میدهم؛ ارزیابیای که طبق قوانین بینالمللی حقوق بشر و حقوق پناهندگان الزامی است و باید مطابق همان قوانین انجام شود.»
بر اساس گزارش دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) در سال جاری میلادی تا اکنون ۶۰۰ هزار مهاجر از ایران و پاکستان اخراج و به افغانستان بازگشتهاند و پیشبینی میشود که ۱.۷ میلیون نفر دیگر از ایران و ۱.۱ میلیون نفر دیگر از پاکستان طی هشت ماه آینده اخراج و وارد افغانستان شوند.
یک گزارش یوناما و گزارش بخش حقوق بشر سازمان ملل متحد که سال گذشته میلادی منتشر شد، نشان میدهد که مهاجران و پناهجویانی که به افغانستان اخراج شدهاند، با موارد جدی نقض حقوقبشر روبرو شدهاند؛ از جمله بازداشتهای خودسرانه، زندان، شکنجه و بدرفتاری از سوی طالبان.
طبق این گزارش، زنان و دختران، مقامها و نظامیان سابق، خبرنگاران، فعالان مدنی و اعضای جامعهی الجیبیتیکیو، از جمله کسانی هستند که همچنان در معرض خطر جدی انتقامگیری، نقض حقوق بشر و سوءاستفاده از سوی طالبان قرار دارند.
ولکر ترک با اشاره به این گزارش گفته است:«بازگرداندن اجباری افرادی که در معرض خطر جدی نقض حقوق بشر قرار دارند، به افغانستان، برخلاف اصل اساسی “عدم بازگرداندن اجباری” در حقوق بینالملل است.»
او از دولتها خواسته است که به تعهدات حقوقی بینالمللی خود پایبند باشند و از مهاجران و پناهجویان افغانستان، با خودداری از هر اقدامی که آنان را در معرض آسیب جبرانناپذیر قرار میدهد، محافظت کنند.
ایران و پاکستان در دو سال اخیر اخراج مهاجران افغانستان را تشدید کرده است و در تنها در سال ۲۰۲۵ میلادی، نزدیک به دو میلیون مهاجر را به این کشور اخراج کردهاند.
با این حال، اخراج مهاجران افغانستان از ترکیه، تاجیکستان و برخی کشورهای اروپایی، از جمله آلمان و سوئیس، نیز همچنان ادامه داشته است.
براساس آمار سازمان ملل متحد، از ماه سپتامبر سال ۲۰۲۳ میلادی تا کنون حدود ۵.۹ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند. بسیاری از این افراد به اجبار توسط این دو کشور همسایه اخراج شدهاند.
بازگشت این مهاجران باعث شده است که بحران بشری در افغانستان تشدید شود و شمار افراد نیازمند به کمکهای بشردوستانه نیز افزایش یابد؛ در حالی که بودجه برای حمایت بشردوستانه برای افغانستان بهشدت کاهش یافته است.
