آنچه در جلریز رخ داد، پرسشی بسیار مهم را در برابر نهاد امنیت ملی کشور میگذارد. آیا امنیت ملی از شروع و ادامه و حجم و دامنهی آنچه که رخ داد، اطلاع داشت یا اطلاع نداشت؟ اگر اطلاع داشت، برای جلوگیری از وقوع فاجعه چه اقداماتی کرد؟ اگر اطلاع نداشت این نهاد چه کار میکند و بر کارآیی آن تا چه حد میتوان اعتماد کرد؟ بعضی استدلال کرده اند که کار امنیت ملی ورود مستقیم در عملیات نظامی نیست. حتا اگر این سخن را بپذیریم، این سوال هنوز سر جای خود باقی است که این نهاد در همان حدود وظایف حرفهیی و قانونی خود چه اقداماتی کرده است. آیا امنیت ملی با رییس جمهور و دیگر مقامات دولت در این مورد تماس داشته؟ محتوای این تماس ها چه بوده؟ پاسخی که مقامات دولت به امنیت ملی داده بوده اند، چه بوده؟
اینها از جملهی سوالهایی اند که نمایندهگان مردم در پارلمان باید از امنیت ملی بپرسند.
اما اگر امنیت ملی از ماجرا کاملا بیخبر بوده و حتا در جریان سی ساعت جنگ در جلریز هنوز نمیدانسته که در آنجا چه میگذرد، آن گاه سوال این است که مردم افغانستان چه گونه میتوانند به خاطر امنیت خود بر نهادی تکیه کنند که در برابر طرح وحشتناکی در این حجم این چنین غافل و فلج است.
