بخش زنان سازمان ملل متحد با نشر گزارش «شاخصجنسیتی افغانستان در سال ۲۰۲۴» میگوید که زنان افغانستان تقریباً از تمامی عرصههای زندگی بهصورت سیستماتیک کنار گذاشته شدهاند.
این دفتر امروز (چهارشنبه، ۲۸ جوزا) با نشر این گزارش گفته است که پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ میلادی، شاهد «حملهی عامدانه و بیسابقه به حقوق، آزادیها و کرامت انسانی زنان و دختران افغانستان بوده است.»
بخش زنان سازمان ملل متحد نتایج گزارش شاخص جنسیتی افغانستان در سال ۲۰۲۴ را «تکاندهنده» توصیف کرده و افزوده است که با وجود ایستادگی و عدم سکوت زنان افغانستان، فاصلهی آنها با معیارهای جهانی توسعهی انسانی بهشدت افزایش یافته است.
سازمان ملل متحد این گزارش را با حمایت مالی اتحادیه اروپا تهیه و در آن وضعیت زنان را افغانستان در پنج بخش «زندگی و سلامت مناسب»، «آموزش، مهارتآموزی و دانش»، «اشتغال و شمول مالی»، «مشارکت در تصمیمگیری» و «رهایی از خشونت» بررسی کرده است.
در این گزارش آمده است که افغانستان در حال حاضر دومین شکاف جنسیتی گسترده در جهان را دارد و نابرابری میان زنان و مردان آن در بخشهای صحت، آموزش، شمولیت مالی و مشارکت در تصمیمگیری ۷۶ درصد است.
بر اساس این گزارش، تقریباً هشت زن از هر ده زن جوان افغانستان از آموزش، اشتغال و مهارت آموزی محروم هستند؛ رقمی که چهار برابر بیشتر نسبت به محرومیت مردان از این فرصتها است.
در این گزارش آمده است که شکاف مالی میان زنان و مردان افغانستان نیز آشکار است، بهطوری مردان سه برابر بیشتر از زنان احتمال دارد که حساب بانکی داشته باشند و از خدمات پولی موبایلی استفاده کنند.
مطابق این گزارش، هیچ زنی در کابینهی طالبان یا ادارات محلی این گروه حضور ندارد و این یک عقبگرد و مانعی است ک بر توانایی زنان در شکلدهی به سیاستها و قوانین مؤثر بر زندگیشان تأثیر میگذارد.
بخش زنان سازمان ملل متحد در این گزارش گفته است، با وجود اینکه زنان افغانستان تقریباً از زندگی عمومی و سیاسی حذف شدهاند، همچنان به دنبال حکومت فراگیر هستند و راههایی برای مطرح کردن نگرانیهای خود با مقامات طالبان در سطح ملی و محلی، پیدا میکنند.
سیما باهوس، مدیر اجرایی بخش زنان سازمان ملل متحد گفته است: «بزرگترین منبع افغانستان، زنان و دختران آن هستند. پتانسیل آنها همچنان دستنخورده باقی مانده است، با این حال آنها همچنان استقامت میکنند.»
او افزوده است: «زنان افغانستان از یکدیگر حمایت میکنند، کسب و کار اداره میکنند، کمکهای بشردوستانه ارائه میدهند و علیه بیعدالتی صحبت میکنند. شجاعت و رهبری آنها، حتی در مواجهه با محدودیتهای گسترده، جوامع آنها را تغییر شکل میدهد. ما باید در کنار آنها در تلاششان برای ایجاد کشوری که منعکس کنندهی حقوق آنها و آرمانهای همهی افغانها باشد، بایستیم.»
بخش زنان سازمان ملل متحد در گزارش شاخص جنسیتی افغانستان هشدار داده است که توسعهی افغانستان همچنان در مسیر سقوط خواهد بود، مگر آنکه تمامی جمعیت این کشور توانمند شوند و فرصت پیشرفت یابند.
سوفیا کالتورپ، رییس امور بشردوستانه سازمان ملل متحد گفته است که آنان همچنان با طالبان در تعامل هستند تا در مورد راههایی برای حفاظت و توانمندسازی زنان افغانستان و نهادهای تحت رهبری آنان مذاکره کنند.
او از جامعهی جهانی خواسته است که با یک چشمانداز بلندمدت به بحران حقوق زنان در افغانستان بپردازد و در عین حال با عوامل نابرابری سیستماتیک مقابله کند.
مسئول امور بشردوستانه بخش زنان سازمان ملل متحد مشخصا از جامعهی جهانی خواسته است که سه اقدام فوری ذیل را انجام دهند:
اول: متعهد به «تقویت سازمانهای جامعهی مدنی به رهبری زنان در افغانستان، از جمله از طریق تأمین مالی بلندمدت و انعطافپذیر» شود.
دوم: «اطمینان حاصل شود که حداقل ۳۰ درصد از کل بودجه افغانستان از ابتکاراتی حمایت کند که مستقیماً برابری جنسیتی و حقوق زنان را پیش میبرد.»
سوم: «تسهیل مشارکت معنادار زنان و دختران افغانستان در بحثهایی که بر زندگی آنها و آیندهی کشورشان تأثیر میگذارد.»
این مقام بخش زنان سازمان ملل متحد هشدار داده است که اگر جهان حذف زنان افغانستان را تحمل کند، این پیام را میرساند که حقوق زنان در همهجا شکننده و قابل صرفنظر کردن است.
طالبان از زمان تسلط دوباره بر افغانستان محدودیتهای گسترده بر حقوق و آزادیهای اساسی زنان وضع و آنان را از آموزش و کار محروم کردهاند.
گزارشگر ویژه حقوقبشر سازمان ملل متحد رفتار طالبان با زنان افغانستان را «جنایت علیه بشریت» خوانده و گفته است که این رفتارها میتواند «آپارتاید جنسیتی» نیز محسوب شود.
