اشتراککنندگان چهارمین دور گفتوگوهای «روند آنتالیا» در اولین روز این نشست بهصورت گسترده از «طرح موزائیک افغانستان» که از سوی سازمان ملل متحد تهیه شده است، انتقاد کردند.
نصیراحمد اندیشه، نمایندهی افغانستان در جنیوا، در ابتدای این نشست گفت در «طرح موزائیک افغانستان» مخالفان طالبان، زنان و نیروهای مدنی «کوچکنمایی» شده است.
آقای اندیشه گفت که در این طرح سازمان ملل متحد طالبان را بهعنوان «ذینفع اصلی» در افغانستان معرفی کرده و از مردم افغانستان، مدافعان حقوق بشر، زنان و جامعهی مدنی بهعنوان «سایر ذینفعان» یاد کرده است.
او افزود: «دید بعضی از نمایندگان سازمان ملل این است که بسیاری از نیروهای تبعیدی افغانستان خیلی مهم نیستند که در بحثهای مربوط به افغانستان دخیل باشند.»
مصطفی مستور، وزیر پیشین اقتصاد افغانستان نیز در این نشست از طرح سازمان ملل متحد انتقاد کرد.
آقای مستور گفت: «ما فکر نمیکنیم که طرح موزائیک بتواند سازوکار مناسبی برای عبور افغانستان از بنبست فعلی بهسوی آیندهی بهتر و تشکیل دولت فراگیر باشد.»
در این نشست، بحث ویژهای نیز دربارهی «طرح موزائیک افغانستان» برگزار شد و کارشناسان در آن، در مورد این طرح اظهارنظر کردند.
بسمالله تابان، کارشناس امنیتی در میزگردی که در این مورد برگزار شد، گفت که «طرح موزائیک افغانستان»، امتیاز سازمان ملل متحد برای طالبان است.
آقای تابان اضافه کرد که در این طرح ضمن اینکه مردم افغانستان و نهادهای دموکراتیک نادیده گرفته شده است، خواستهای سازمان ملل متحد از طالبان نیز «کاملا مبهم، غیرقابل اندازهگیری و در نهایت کلیگویی است».
او گفت، در عین حال، مطابق این طرح خواستهای طالبان کاملا واضح و قابل دسترس است.
بهگفتهی بسمالله تابان، «طرح موزائیک افغانستان» در نهایت منجر به «عادیسازی ستم طالبانی» و بهرسمیتشناسی این گروه خواهد شد.
نبیله مصلح، فعال حقوق زنان نیز در این میزگرد از «طرح موزائیک افغانستان» انتقاد کرد و گفت که در این طرح تعریف درستی از حضور دیگر نیروهای سیاسی-مدنی افغانستان وجود ندارد.
خانم مصلح افزود که مخصوصا هیچ اشارهای در زمینهی حضور زنان در سیاست و حکومتداری در این طرح دیده نمیشود.
او اضافه کرد که «تمام محتوای طرح موزائیک دربرگیرندهی تعامل گروه تماس با طالبان است و به نیازمندیهای مردم افغانستان و همچنان تنگناهایی که در کشور وجود دارد» توجه نشده است.
«طرح موزائیک افغانستان» بهتازگی از طرف دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) و در گفتوگو با مقامهای طالبان و نمایندگان جامعهی بینالمللی تهیه شده است.
مطابق این طرح، خواستهای عمدهی سازمان ملل متحد و جهان از طالبان تشکیل دولت فراگیر، رعایت حقوق بشر، از جمله حقوق زنان و مبارزه با تروریسم است.
اما طالبان از سازمان ملل متحد و جهان خواستار رفع تحریمها، تداوم تعامل و آزادسازی داراییهای مسدودشدهی افغانستان در خارج شدهاند.
نمایندگان سیاسی حکومت پیشین افغانستان در خارج کشور و فعالان مدنی پیش از این نیز از طرح انتقاد کرده بودند و گفته بودند که در آن به دیدگاه آنان توجهی نشده است.
