شهریار فرهمند
وزارتهای دفاع و داخله اعلام کردهاند که عملیات نظامی گستردهای را برای سرکوب شورشیان و انتقام خون سربازان ارتش در ولایت بدخشان راهاندازی میکنند. آنها گفتهاند که انتقام خون سربازان ارتش را میگیرند و هراسافگنان را در این ولایت سرکوب خواهند کرد.
افزون بر غفلت فرماندهان امنیتی و دیگر عوامل داخلی، نبود حمایت هوایی قوی، یکی دیگر از عوامل تلفات سنگین سربازان ارتش در ولسوالی جرم بدخشان میباشد. سربازان و فرماندهان امنیتی بهخوبی این ضرورت را درک میکنند و میدانند که نبود حملات هوایی تا چه اندازه خلای بزرگی در مبارزه با تروریسم و جنگ با مخالفان مسلح دولت ایجاد میکند.
در حال حاضر نیروهای امنیتی در عملیاتهای جنگی به صورت منظم و قوی از پشتیبانی هوایی برخوردار نیستند و این امر در عملیاتهای نظامی یا در جریان جنگ، یک خالیگاه کلان میباشد. این خالیگاه دو سال پیش و در جریان تنشهای پیشآمده میان رییس جمهور کرزی و ایالات متحدهی امریکا ایجاد شد. در آن زمان آقای کرزی نیروهای امنیتی را از درخواست کمک هوایی از نیروهای ناتو در جریان جنگ و عملیاتهای نظامی منع کرد.
هرچند که مأموریت جنگی نیروهای خارجی در افغانستان پایان یافته؛ اما بر اساس رهنمود اخیر باراک اوباما به نظامیان این کشور در افغانستان، آنها در صورت درخواست نظامیان افغانستان، میتوانند سربازان امنیتی افغانستان را در جنگ با تروریسم پشتیبانی هوایی کنند. در حالی که وزارت دفاع ملی افغانستان هواپیماهای جنگی کافی را برای راهاندازی عملیاتهای نظامی در اختیار ندارند، باید از نظامیان خارجی در این راستا درخواست کمک کنند.
تصمیم رییس جمهور کرزی در مورد منع حمایت هوایی نیروهای ناتو در آن زمان ناشی از درک او از نیروهای امنیتی و شرایط جنگی کشورش نبود، بلکه او در یک جدال و کشمکش سیاسی با حکومت امریکا و از روی احساسات این تصمیم را گرفت. هرچند در آن زمان فرماندهان نیروهای امنیتی از پیامدهای منفی این تصمیم آگاه بودند؛ اما لحن قاطع آقای کرزی و خشم او در برابر نیروهای ناتو در افغانستان، مجال مخالفت با این تصمیم را از همه گرفت و در برابر این تصمیم اشتباه سکوت کردند.
این تصمیم ناسنجیده و عجولانه در آن زمان، هزینههای سنگینی را نیز روی دست افغانستان گذاشت. جنگجویان طالب و دیگر گروههای تروریستی در جریان جنگ و نبرد فرصت نفسکشیدن پیدا کردند و نیروهای امنیتی بارها به دلیل عدم دریافت کمک هوایی، یا مواضعشان را رها کردند یا هم در جنگ رویارو با تروریستان کشته شدند.
نیروهای امنیتی افغانستان در انجام عملیاتهای هوایی، خصوصاً بمباران مواضع دشمن، به همکاری هوایی نیروهای خارجی نیاز دارند و در جریان نبرد همواره این ضرورت پیش میآید.
حمایت هوایی از عملیاتهای نظامی نیروهای امنیتی افغانستان تأثیر تعیینکننده بر معادلات جنگی داشت، مخصوصا تاکتیک جنگ پارتیزانی مخالفان مسلح و دشوارگذربودن مناطق، ضرورت این امر را بیشتر کرده بود. وقتی در جریان نبرد، نیروهای امنیتی افغانستان در تنگنا و محاصره قرار میگرفتند، یا در نقاط دورافتاده و دشوارگذر با کمبود نیرو و جنگافزار مواجه میشدند، این حمایت هوایی بود که آنها را از معرکه نجات میداد. در طول دو سال گذشته نیروهای امنیتی به دلیل عدم حمایت هوایی قربانیهای زیادی دادهاند. بارها سربازان ارتش و پولیس در مناطق دوردست به دلیل عدم حمایت هوایی به شکل گروهی کشته شده یا زنده به دست دشمن افتادهاند.
افسران و فرماندهان ارتش بهخوبی این ضرورت را درک میکنند؛ اما سیاستمداران به این الزام حیاتی از دید سیاسی مینگرند. در حال حاضر در حکومت وحدت ملی امید اندکی وجود دارد که رییس جمهور این الزام حیاتی را درک کند و این خالیگاه را در جریان مبارزه با تروریسم پر کند.
فرماندهان امنیتی در جنگ با تروریسم اگر به حمایت هوایی ضرورت داشته باشند، نیروهای خارجی، بهخصوص امریکاییها، باید نیروهای امنیتی افغانستان را پشتیبانی هوایی کنند و نیاز به این امر در عملیات بدخشان که قرار است تا چند روز دیگر راهاندازی گردد، شدید است.
