ارتش ملی نخستین عملیات نظامی گسترده را در ولایت هلمند پس از ختم مأموریت رزمی ناتو در افغانستان راهاندازی کرده است. این عملیات برای سرکوب تروریستان و طالبان در شمال ولایت هلمند راهاندازی شده و هدف از آن تصفیهی این مناطق از جنگجویان طالب گفته شده است. این عملیات با مشارکت پولیس نظم عامه، سربازان ارتش ملی و کماندوی اردوی ملی با حمایت نیروی هوایی صورت میگیرد.
هلمند از ولایتهایی است که همواره بخشهای عمدهی آن میان نیروهای امنیتی و طالبان مسلح دست به دست شده است. نیروهای امنیتی و ناتو پیش از این بارها در این ولایت عملیاتهای نظامی سراسری را راهاندازی کرده بودند؛ اما تاکنون هیچگاه این طالبان مسلح از این ولایت پاکسازی نشدهاند.
جنگ و گریزهای مقطعی و دست به دست شدن مناطق، وضعیت و واقعیت همیشگی جنگ سیزده سال گذشتهی افغانستان بوده است. طالبان و مخالفان مسلح دولت هرازچند گاهی با هجوم بر برخی از مناطق ناامن در جنوب و شرق کشور، محلات و مناطق را به کنترول خود درآورده و پس از چند روز حکمرانی، با عملیاتهای نظامی نیروهای امنیتی افغانستان و ناتو، دوباره از دست دادهاند.
این مناطق هیچگاه امنیت و حاکمیت پایدار حکومت افغانستان را تجربه نکرده و جنگ و گریز طالبان، وضعیت پایدار و همیشگی این مناطق بوده است. در تمامی این جنگ و گریزها، یک مسئله از همه بیشتر قابل توجه است؛ اینکه پس از اجرای عملیاتهای نظامی و بیرون راندن طالبان و شورشیان از این مناطق، هیچفکری برای امنیت و حاکمیت پایدار و فرداهای آن نمیشود.
نیروهای امنیتی افغانستان و پیش از این ناتو پس از اجرای عملیاتهای نظامی گسترده و قوی و پس از اینکه طالبان و شورشیان را از صحنه متواری میسازند، دوباره صحنه را خالی میکنند و تعداد اندکی از سربازان رت با تجهیزات و توانایی جنگی و دفاعی ناچیز که توانایی حفاظت از حاکمیت دولت و مقابله با شورشیان را ندارند، در منطقه میگذارند. نیرویی که هم از نظر تعداد و فرماندهی و هم از نظر تجهیزات توانایی مقاومت و جلوگیری از حملهی دوبارهی تروریستان را ندارند. این امر مهمترین عامل جنگ و گریزهای طالبان و دست به دست شدن این مناطق میان دولت و شورشیان شده است. روشنترین نمونهی این امر در ولسوالی سنگین و بقیهی ولسوالیهای ناامن ولایت هلمند سال گذشته بارها تجربه گردید.
برخی ولسوالیهای ناامن این ولایت فقط زمانی در کنترول دولت قرار میگرفتند که عملیاتهای نظامی گستردهای برای بیرون راندن شورشیان صورت میگرفت؛ اما پس از اجرای عملیات و برگشتن نیروهای امنیتی، مناطق دوباره در کنترول طالبان قرار میگرفتند. در ولسوالی برگمتال ولایت نورستان نیز همین واقعیت بارها تکرار شد. این ولسوالی که چندین بار میان نیروهای امنیتی و طالبان مسلح دست به دست شد، همیشه با عملیات نظامی نیروهای امنیتی از حضور طالبان پاکسازی میشد؛ اما یکی دو هفته پس از ختم عملیات، دوباره این ولسوالی به دست طالبان میافتاد.
در عملیات جاری که از سوی نیروهای امنیتی در شمال ولایت هلمند راهاندازی گردیده، باز هم این تجربه قابل تکرار است. هیچ تردیدی نیست که نیروهای امنیتی در یکی دو روز تمام طالبان و دیگر گروههای تروریستی را از این مناطق پاکسازی خواهند کرد؛ اما اگر فکری برای امنیت فرداهای این مناطق نشده باشد، هیچ سودی ندارد. اگر در این عملیات فکری اساسی برای حفاظت از منطقه پس از آزاد کردن شده باشد، میتوان به آیندهی امنیت و حاکمیت دولت در این منطقه امیدوار بود؛ اما اگر این عملیات مثل گذشته صرفا یک عملیات عبوری برای استقرار حاکمیت دولت باشد و پس از تاراندن طالبان، دوباره منطقه رها شوند، نمیتوان به امنیت و ثبات پایدار این منطقه امیدوار بود و کماکان دست به دست شدنها و جنگ و گریزهای مقطعی را در این منطقه تجربه خواهیم کرد.
