یعقوب یسنا

 نیچه می‌گوید، نهیلیسم دروازه‌ی هریک ما را می‌کوبد؛ از این نهیلیسم که نیچه سخن می‌گوید، نهیلیسم (پوچی) زندگی نیست؛ نهیلیسم فرهنگ‌هایی است که ما در درون آن زندگی می‌کنیم و زندگی افراد را به انقیاد و تسلط خویش درآورده است. بنابر‌این، نهیلیسم نیچه، پوچی ارزش‌ها و تهی‌شدگی ارزش‌های فرهنگی (فرهنگ به مفهوم عام) چند هزار ساله‌ی بشر است. هنگامی که این فرهنگ‌ها به تهی‌شدگی خویش می‌رسند، افراد درون آن فرهنگ یا بایستی نهیلیسم و پایان ارزش‌های فرهنگی‌شان را بپذیرند و ارزش‌های تازه را بیافرینند، یا این‌که به نوستالژیای فرهنگی‌شان تن بدهند و نهیلیسم فرهنگ و پایان ارزش‌های‌شان را انکار کنند و راه خشونت، افراطیت و تعصب را در پیش گیرند و غیر از خود و فرهنگ به پایان رسیده‌ی‌شان را دشمن شان بدانند… هر فرهنگی تاریخ مصرف دارد. هیچ فرهنگی نمی‌تواند برای همیشه فرهنگ زندگی باشد… فکر کرده‌ایم که ما با این هوشدار نیچه چه مناسبتی داریم و در کجای نهیلیسم فرهنگی خویش قرار داریم؟ انگار دچار نوستالژیای نهیلیسم فرهنگی خویش شده‌ایم و چندان نمی‌توانیم با جهان بازی کنیم. انسان ناگزیر به بازی است، بازی با فرهنگ‌های معاصر. اگر از رده‌ی بازی بیرون بماند، باز مجذوب عصبیت‌های قبیله و پدرتباری خویش می‌شود!