ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل متحد در افغانستان میگوید که این کشور از چندین دهه به اینطرف معافیت از مجازات را تجربه میکند و بهگفتهی او، عاملان جنایات بشری و جنگی پاسخگو قرار داده نشدهاند.
او این اظهارات را دیروز (جمعه، ۱۷ قوس) در نشستی تحت عنوان «پاسخگویی در قبال جنایات ارتکابی در افغانستان: دیوان کیفری بینالمللی و فراتر از آن» بیان کرد.
بنت گفت که افغانستان چندین دهه است که در مورد جنایات جنگی، جنایت علیه بشریت و نقض حقوق بشر، معافیت از مجازات را تجربه کرده است.
گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل با توضیح مأموریت خود گفت که تیم او در حال مستندسازی و حفظ اطلاعات دربارهی جنایات در افغانستان است.
او اشاره کرد که نقض حقوق بشر پس از حاکمیت طالبان در ۲۰۲۱ شروع نشده، اما پس از این تاریخ تشدید شده است. بنت افزود که عاملان جنایات در افغانستان تنها به طالبان و شاخهی خراسان گروه داعش خلاصه نمیشود.
بنت خواستار حمایت مالی و سیاسی کشورهای عضو سازمان ملل از تحقیقات دیوان کیفری بینالمللی در افغانستان شد.
او همچنین حمایت از سازمانهای حقوق بشری را که برای کشف و گزارش تخلفات کار میکنند، ضروری دانست.
در این نشست مهدی حکیمی، کارشناس مسائل حقوقی از افغانستان نیز دربارهی جنایات صحبت کرد.
او گفت که پس از حاکمیت طالبان نقض حقوق بشر کاهش یافته است، زیرا در گذشته پشت برخی از حملات انتحاری طالبان بود که حالا افغانستان را در کنترل دارند.
حکیمی اما وضعیت زنان و دختران را تراژیدی خواند و همچنین گفت که حملات هدفمند علیه برخی از گروههای جمعیتی، از جمله هزارهها ادامه دارد. او به حملهی اخیر در هرات اشاره کرد که شش نفر، از جمله دو روحانی هزاره توسط افراد ناشناس کشته شدند.
او اضافه کرد که هزارهها پیش از حاکمیت طالبان نیز توسط داعش و سایر گروهها بهدلیل هویت شان هدف قرار گرفتهاند.
حکیمی علاوه کرد که طالبان نیز مرتکب قتلعام هزارهها شدهاند. او به کشتار هزارهها در دههی نود در مزارشریف اشاره کرد.
او همچنین گفت که طالبان مرتکب جرایم جنگی و مجازات گروهی تاجیکها در پنجشیر شده و اخیرا ازبیکها را در شمال، از جمله در تخار آواره کردهاند.
در نشستی که تحت عنوان «پاسخگویی در قبال جنایات ارتکابی در افغانستان: دیوان کیفری بینالمللی و فراتر از آن» برگزار شده بود، هادی معرفت، از فعالان حقوق بشر از افغانستان گفت که تحقیقات برای پاسخگویی جنایات در افغانستان با چالش مواجه است.
بهگفتهی او، در حال حاضر محققان حقوق بشر در افغانستان حضور ندارند و طالبان نیز کنترل اطلاعاتی دارند.
دیوان کیفری بینالمللی اواخر سال گذشته اعلام کرده بود که تحقیقات خود دربارهی جنایات در افغانستان را از سر میگیرد.
بهتازگی سازمان عفو بینالملل از این دیوان خواسته است که باید اجرای عدالت برای قربانیان جنایات ارتکابی توسط طالبان و سایر بازیگران در افغانستان را که قبل از ۲۰۲۱ انجام شده، در اولویت قرار دهد و تسریع بخشد.
این سازمان گفته است خواستار پیشرفت قابل توجه در مورد تحقیقات دیوان کیفری بینالمللی در افغانستان است و این تحقیقات باید بهطور علنی و شفاف گزارش شود تا امکان مشارکت معنادار قربانیان و بازماندگان فراهم شود.
عفو بینالملل افزوده است درحالیکه تصمیم دیوان بینالمللی کیفری برای از سرگیری تحقیقات در افغانستان، امیدی برای هزاران قربانی جنایات ایجاد کرده تا به عدالت، حقیقت و غرامت دسترسی داشته باشند، دفتر دادستانی این دادگاه هم باید در انجام تعهدات خود با ایجاد پیشرفت در تحقیقات ثابتقدم باشد.
