سفر نمایندگان طالبان به چین
چند ماه قبل، چین پیشنهاد راهاندازی گفتوگوهای صلح میان دولت افغانستان و طالبان را پیشکش کرد. بر اساس پیشنهاد چین، در این گفتوگوها باید نمایندگانی از دولت افغانستان، پاکستان، چین و طالبان حضور یابند و بر سر رسیدن به صلح و آشتی، گفتوگو و تبادل نظر کنند.
آن موقع، گویا دولت افغانستان آماده نبود و برای پاسخ به این پیشنهاد، به فرصت بیشتر نیاز داشت. قرار شد در صورت جواب مثبت دولت افغانستان، دولت چین از طالبان دعوت کند تا نمایندگانی را به چین فرستاده و در مورد ایجاد زمینهی چنین گفتوگوهایی، تبادل نظر کنند.
اینک که طالبان رفتن نمایندگانشان به چین را تصدیق میکنند، طبیعی است تصور کنیم که دولت افغانستان به پیشنهاد چین پاسخ مثبت داده است. اما آیا چین میتواند از پس کاری برآید که بسیاری در انجام آن ناکام بودهاند؟
چین تلاش دارد با دسترسی به منابع طبیعی آسیای میانه، میزان وابستگیاش به مسیرهای دریایی را کاهش دهد؛ چون نیروهای کشورهای رقیب و مخالف چین، حضور گسترده در این مسیرها دارند و در صورت پیش آمدن یک بحران جدی، میتوانند با ایجاد مزاحمت، دسترسی آزاد چین به منابع را محدود کنند.
پاکستان یکی از مهمترین دوستان چین است. پاکستان میتواند برای مهار بلندپروازهای هندوستان و دسترسی چین به پایگاه دریایی در نزدیکیهای خلیج فارس، به درد این کشور بخورد. این دو ضرورت، دوستی نزدیک با پاکستان را برای چین به یک امر حیاتی تبدیل کردهاند. اما از طرف دیگر، چین نگران خروج غربیها از افغانستان، ادامهی جنگ در این کشور و گسترش بنیادگرایی در مرزهای چین و آسیای میانه است که میتواند دسترسی به منابع آسیای میانه را با خطر روبهرو کند. لذا چین از یک طرف نمیخواهد به هیچ عنوان پاکستان را از خود دور کند و از طرف دیگر نگران بیثباتی در افغانستان است؛ اما سادهلوحانه خواهد بود، اگر ما فکر کنیم که نگرانی چین از بیثباتی در افغانستان، خودبهخود بر اهمیت دوستی چین با پاکستان میچربد.
فقط مدت بسیار کوتاهی پس از سفر اشرف غنی به چین، یک قرارداد چهل میلیارد دالری میان چین و پاکستان امضا شد که نشان میدهد، پاکستان تا چه سرحد برای چین مهم است. پیشرفتهترین تولیدات جنگی چین، قبل از همه در اختیار پاکستان قرار میگیرند. اگر پاکستان، صلح در افغانستان را به نفعش تشخیص ندهد، بعید است که چین بتواند کاری از پیش ببرد. اما آیا دولت افغانستان توانایی برداشتن گامهای جدیتر برای ترغیب پاکستان را دارد؟
