نویسنده: ایمل حیدری
برگردان: نسیم ابراهیمی
منبع: خبرگزاری فرانسه
پس از یک دهه حضور غربیها در افغانستان، چه چیزی در این کشور باقی خواهد ماند؟ شاید همین هزارها خالکوب که دیگر جرأت آن را نخواهند داشت که پوست جوانان شهری را با خالکوبی جمجمه و نشانههایی از اَبَرقهرمانهای امریکایی، تزیین نمایند. در زمان حاکمیت گروه طالبان از سال 1996 تا 2001، برای مردم، دسترسی به مُد کمتر میسر بود. در این دوران، برای مردانیکه ریششان را میتراشیدند، یا آن را کوتاه میگذاشتند، یا هم آنکه مویِ دراز میماندند، پولیس ویژه در جادهها مقرر شده بود که این افراد را جزا میداد.
از آن زمان، سیزده سال گذشته است. مردان جوان کابل، هرات و دیگر شهرهای بزرگ افغانستان در دنیای مُد گام گذاشتهاند. آنها دوست دارند موهای بلند بگذارند و با استفاده از ژِل و موادهای آرایشی دیگر، آنطور که میخواهند، جلوه دهند. در میان این زیباییسازی و مُد پس از سال 2001، خالکوبی، با تأثیرپذیری از ستارههای پاپ غربی و هندی، ستارههای فوتبال و سربازان امریکایی، در میان جوانان افغانستان در حال افزایش است.
در افغانستان، خالکوبی ضرر رساندن به عضو بدن پنداشته میشود و اجرای آن تمرد از قوانین دین اسلام میباشد. ملاها و مسئولان دولتی موجودیت سالنهای خالکوبی را غیرقانونی اعلام کردهاند. انجام خالکوبی نیازمند نبوغ، خلاقیت و سلیقه میباشد که ارتباط موزون میان خالهایی که ایجاد میشوند، به میان آید. رضا یوسفی، جوان 19 ساله که یکی از خالکوبهای غیرقانونی در کابل میباشد، میگوید: «داشتن یک سالن [خالکوبی]، غیرقانونی است. من این کار را مخفیانه انجام میدهم. من ترس دارم که اگر مسئولان بفهمند، امکان دارد زندانی شوم».
او میگوید که دوستان هنرمند من قبلا سالنهای خالکوبی داشتند؛ اما پولیس آنها را دستگیر کرد و کارشان را توقف داد. وی به یک تصویر از فیلم امریکایی که در بازوان یک مرد خالکوبی شده است، اشاره میکند و میگوید که مردم میآیند این نوع خالکوبیها را فرمایش میدهند. رضا برای انجام کارهایش از سالن آرایش دوست خود استفاده میکند. مشتریانی که به اینجا میآیند، میدانند که وی به گونهی پنهانی کار مینماید. زمانی که یک متقاضی میآید، رضا یک تیلفون دریافت میکند و بهزودی با وسایل خالکوبیاش خود را به این محل میرساند.
میترسم بازویم را قطع کنند
اندکی پس از سقوط طالبان در پایان سال 2001، دروازههای چندین سالُن خالکوبی بهروی شهروندان کابلی گشوده شدند؛ اما پس از گذشت زمان کوتاهی، با تحت فشار قرار گرفتن از سوی ملاها و مقامهای دولتی، دامن این مکانهای فانتزی از شهر برچیده شد. خالکوبی در دین اسلام، گناه و معصیت پنداشته میشود. رضا میگوید، کسانی که در بازوانشان خالکوبی دارند، میگویند، این کار از گسترش مُد جلوگیری نمیتواند. رضا میگوید که مشتریانش مردان و تعدادی از زنانی اند که همهیشان طرد شدهاند و اکنون در پی ماجراجویی در زندگیشان اند.
«قلب شکسته» تصویر یک دوست است که در جنگهای ویرانگر از بین رفته است. خالکوب شوندگان، بیشتر اوقات سوژههای تاریک و تراژیک را انتخاب میکنند، تعدادی هم هستند که سوژههای عاشقانه و تصویر یک دختر مقبول را انتخاب میکنند. رضا از جای خود میخیزد و با اشارهی دستش، تصاویری را نشان میدهد و میگوید که این تصاویر را برای مشتریانش توصیه میکند که برای خالکوبی بالای پوست مناسب میباشند.
مهدی، یک جوان 17 ساله است، قد میانه دارد و موهایش به هم چسپیدهاند. یک خال حک شده در بازویش دیده میشود. این نشان میدهد که وی «عاشق» شده است. او این خالکوبی را هنگام اقامتش در هند انجام داده است. هند یکی از کشورهای نزدیک به افغانستان است که تأثیرگذاری فرهنگی زیادی بر مردم این کشور دارد. او میگوید که به چیزی که دیگران میگویند، اهمیتی نمیدهم.
این زیباییسازی در جای دیگری نیز صورت میگیرد؛ یک ورزشگاه در زیرزمینی در کابل، جایی که مردها ورزش بدنسازی را تمرین میکنند. ورزشی که در سالهای اخیر در پایتخت افغانستان رایج شده است و در میان جوانان طرفدار زیادی دارد. بصیر، جوان قدبلندی است که با غرور عضلههای نیرومندش را نشان میدهد. در بازوی او، یک پرنده با بالهای تیزِ تیرمانند خالکوبی شده است. او میگوید که این برای من، نشانهی آزادی است.
او فورا آستینش را پایین میکند و همانند دیگران که آنجا ایستادهاند، بازویش را میپوشاند. او میگوید، شورشیان ناخنهای کسانی را که در انتخابات رای داده بودند، قطع کردند؛ من میترسم که اگر آنها بدانند خالکوبی کردهام، بازویم را قطع کنند.
پایان مأموریت ناتو در سال 2015، که دولت شکنندهی کابل را در مقابل لجبازیهای گروه طالبان حمایت میکرد، یک دوران ناپایدار را در این کشور مدام در حال جنگ، به میان خواهد آورد. بعضی از ملاها با استفاده از این موقع در پی انتقام از فرصتهایی که تاکنون غربیها در این کشور مهیا نمودهاند، برخواهند خاست؛ چون آنها میخواهند در پی احیای همان ارزشهای سنتی خویش باشند. به باور آنها، خالکوبی یکی از تأثیرات فرهنگی غرب بر جوانان افغانستان میباشد.
ملا عبداللطیف در یکی از مساجد کابل میگوید، خالکوبی در مخالفت با دین اسلام قرار دارد. این یک فرهنگ غربی است، در جامعهی ما جایی ندارد.
