دهها نفر از کارشناسان سازمان ملل متحد، از جمله ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی این سازمان برای حقوق بشر همزمان با دوسالگی حاکمیت طالبان بر افغانستان در یک بیانیهی مشترک گفتهاند که مفکورهی تغییر طالبان اشتباه از آب درآمده است.
آنان گفتهاند که طالبان در دو سال پس از بدستگرفتن قدرت در افغانستان، به نقض بسیاری از حقوق بشر، از جمله اجرای رویکرد تبعیض و طرد زنان و دختران ادامه دادهاند.
بهگفتهی کارشناسان سازمان ملل، شکاف بین وعدهها و عملکردهای طالبان افزایش یافته است و ایدهی طالبان «اصلاحشده» بهعنوان اشتباه آشکار شده است.
آنان گفتهاند سیاستهایی که طالبان بر مردم افغانستان تحمیل کردهاند، منجر به نقض سیستماتیک و تکاندهندهی بسیاری از حقوق بشر، از جمله حقوق تحصیل، کار، آزادی بیان، اجتماعات و تشکل شده است.
کارشناسان سازمان ملل علاوه کردهاند که گزارشهای موثق از اعدامهای فراقضایی و ناپدیدشدن، بازداشتهای خودسرانهی گسترده، شکنجه، بدرفتاری و همچنین جابهجایی خودسرانه باعث افزایش نگرانیها شده است.
بهگفتهی آنان، بیشترین آسیب را از سیاستهای طالبان، زنان و دختران، اقلیتهای قومی، مذهبی و سایر اقلیتها، افراد دارای معلولیت، افراد آواره، LGBTQ+، مدافعان حقوق بشر، جامعهی مدنی، روزنامهنگاران، هنرمندان، آموزگاران و مقامهای دولتی و امنیتی سابق میبینند.
کارشناسان سازمان ملل افزودهاند که طالبان علیرغم اطمینان مبنی بر اینکه هرگونه محدودیت، از جمله در زمینهی دسترسی به آموزش موقتی است؛ اما شواهد رویهی سیستماتیک تبعیض، به حاشیهراندن و آزار و اذیت را نشان میدهد.
آنان علاوه کردهاند که رویکرد تبعیضآمیز طالبان حتا در مقایسه با سال گذشته برای سلطهی کامل بر زنان و دختران تشدید شده است.
کارشناسان گفتهاند که این اقدامات در برگیرندهی آزار و اذیت جنسیتی و جنایت علیه بشریت است و بحث در مورد «آپارتاید جنسیتی» را ضروری کرده است.
در بیانیهی کارشناسان سازمان ملل آمده است که هم زنان و هم مردان افغانستان، از جمله بسیاری از رهبران جامعه و آموزگاران، ناامیدی عمیقشان را از محرومیت دختران و زنان از ادامهی تحصیل ابراز کردهاند.
در ادامهی این بیانیه آمده است که وعدهی طالبان برای تشکیل دولت فراگیر محقق نشده است، عفو مقامهای پیشین نقض میشود، دستورالعملهای توقف شکنجه و بدرفتاری در بازداشتگاهها اغلب نادیده گرفته شده، اقلیتها به حاشیه رفتهاند و از تبعیض رنج میبرند.
همچنین وکلا، قضات، دادستانها و سایر بازیگران درگیر با سیستم حقوقی با خطرات امنیتی شدیدی روبهرو هستند.
همینطور بهگفتهی کارشناسان سازمان ملل، طالبان استفاده از مجازاتهای ظالمانه مانند سنگسار، شلاقزدن و زیر دیوارکردن را که در تضاد با استانداردهای بینالمللی حقوق بشر اند، اجرا میکنند.
با این حال آنان گفتهاند: «مفهوم طالبان “اصلاح شده” اشتباه آشکار شده است.»
درخواست کارشناسان سازمان ملل از طالبان
کارشناسان سازمان ملل از طالبان خواستهاند که رفتار خود را در قبال زنان و دختران معکوس کنند و به زنان اجازهی کار و راهاندازی مشاغل را دهند و آنان را برای ارائهی خدمات ضروری استخدام کنند.
آنان تأکید کردهاند که طالبان به همهی زنان و دختران اجازه دهند که از تمام حقوق بشری خود، از جمله آزادی حرکت و مشارکت در زندگی سیاسی و عمومی برخوردار شوند.
کارشناسان سازمان ملل بر بازگشایی فوری مکاتب در تمام سطوح و دانشگاهها بهروی دختران و زنان تأکید کردهاند.
آنان همچنین از طالبان خواستهاند که به اقدامات تلافیجویانه علیه مقامهای دولتی و امنیتی سابق و همچنین اعضای جامعهی مدنی پایان دهند و عفو عمومی اعلامشده را کاملا رعایت کنند.
این کارشناسان خواستار توقف بازداشت خودسرانه، ناپدیدکردن، شکنجه و بدرفتاری از سوی طالبان نیز شدهاند.
همینطور آنان گفتهاند که سازمانهای جامعهی مدنی، روزنامهنگاران و سایر کارکنان رسانهای باید بدون مانع کار کنند.
خواست کارشناسان سازمان ملل از طالبان
کارشناسان سازمان ملل از جامعهی جهانی خواستهاند که با قوت و اتحاد بیشتر به مردم افغانستان متعهد شود و اقدامات قاطعانه را انجام دهد؛ از جمله اینکه از تعامل سیاسی با همهی طرفهای افغانستانی با محوریت حقوق بشر اطمینان حاصل کند.
همچنین کارشناسان گفتهاند جامعهی جهانی شکاف بودجه در طرح واکنش بشردوستانه را پر و راههایی برای ارائهی کمکهای مستقیما به مردم افغانستان ابداع کند.
کارشناسان از جامعهی جهانی درخواست کرده که از مکانیسمهای تحقیق و پاسخگویی در مورد نقض حقوق بشر برای جلوگیری از تکرار آن و رفع مصونیت از مجازات حمایت کند.
آنان همچنین خواستار به رسمیتشناختن رفتار طالبان با زنان و دختران بهعنوان آزار جنسی شدهاند.
اعطای پناهندگی به تمام زنان و دختران افغانستان، پذیرش پناهندگان و مهاجران به شیوهای آبرومندانه و محافظت از آنان در برابر بازگرداندن و بدرفتاری از دیگر خواست کارشناسان سازمان ملل از جامعهی جهانی است.
