آرایش دودمانی-تباری
نویسنده: الکساندر کنیازوف
منبع: صفحه‌ی انترنیتی информационно аналитический портал
بخش اول
یک‌ماه پس از مراسم ادای سوگند ریاست جمهوری رییس جمهور اشرف غنی [1]، دولت جدید دینامیک بالا از فعالیت‌های دو چهره‌ی اصلی کلاس سیاسی دولت جدید، اشرف غنی، رییس جمهور جدید و رییس اجرایی یا «نخست‌وزیر» غیر‌رسمی، دکتر عبدالله عبدالله، را نشان داد.
جالب توجه است که اگر اشرف غنی پس از ادای سوگند ریاست جمهوری، برای شروع، اولین گام از سیاست‌های خارجی را با دیدارها و ملاقات‌ها از پکن تا ریاض و مقام‌های عالی پاکستان و تعداد دیگر برداشته است، در این‌سو، عبدالله عبدالله در سطح بزرگ و به‌طور فزاینده توجهش را به شماری از مناطق کشور متمرکز کرده و به‌خصوص با شماری از مقام‌های منطقه‌ای ولایت‌های عمدتاً پشتون‌نشین همچون ولایت فراه، ولایت قندهار، ولایت کنر و تعداد دیگر، دیدار و بازدید نموده است. البته که جغرافیای این همه فعالیت‌ها، اتفاقی نیست. کسی که در جریان دو دور انتخابات ریاست جمهوری تصور می‌شد، در قبال مناطق پشتون‌نشین موقف روشنی ندارد؛ اما این عبدالله است که با برقراری این همه ارتباطات، اجازه می‌دهد تا کار بیش‌تر و به‌طور مؤثر در مناطق نام‌برده، در دست اجرا قرار گیرد. اشرف غنی تماس با سرمایه‌گذاران باالقوه با توجه به اهمیت کمک‌های خارجی برای کشور و همین‌طور تماس با گروه‌های عمده‌ی مخالفان دولت و احتمال تنش میان نهادهای دولتی را به‌خوبی احساس می‌کند. ملاقات رییس جمهور اشرف غنی با مقامات پاکستانی و عربستانی، برای درک بهتر این مسئله به ما روشنی می‌دهد.
همزمان در کابل و شماری از مناطق عمده‌ی مرکزی، مثل قندهار، مزار شریف، جلال‌آباد، در سطوح مختلف مذاکرات سخت و سنگینی در جریان است: روند تشکیل دولت و تشکیل مقام‌های محلی (انتصاب فرمانداران ولایت‌ها) مطابق با نتایج حاصل از انتخابات ریاست جمهوری هم‌چنان ادامه دارد. دلیل اصلی تأخیر در نتایج انتخابات شوراهای ولایتی که با انتخابات ریاست جمهوری همزمان بود، در واقع طولانی شدن پروسه‌ی انتخابات بود.
جدول‌بندی نتیجه‌ی انتخابات ریاست جمهوری که به‌طور بی‌سابقه به درازا کشید، به‌طور کلی با پیش کشیدن دلایل مختلف قابل ارزیابی است. انتخاب اشرف غنی به ریاست جمهوری و کنار زدن عبدالله عبدالله در موقعیت خلاف قانون اساسی (رییس اجرائیه) در نتیجه‌ی نتایج انتخابات نیست؛ نتایج رسمی‌ای که به‌طور کامل تأیید نشده است و تا اکنون نیز سوال‌برانگیز به نظر می‌رسد. در کابل این مسئله پنهان نیست. پس از چندین ماه چانه‌زنی‌ها، سرانجام انتخابات به مصالحه، تنها میان دو گروه سیاسی قومی افغانستان انجامید که در طول مبارزات انتخاباتی به هدف گریز از جانشینی دیگران و برای رسیدن به یک اتحاد و تشکیل دولت دو سری متشکل از نیروهای اصلی این روند سیاسی، اقدام به مشروع‌سازی انتخابات کردند.
اشرف غنی و اطرافیان نزدیک او را که اغلب به عنوان «تکنوکرات‌ها» نام می‌برند و مدت طولانی نیز در غرب اقامت داشته است، یکی از طرف‌داران اصلی تعامل با مراکز سیاسی امریکا و متعهد به طرح‌های سیاسی غرب است و چنین جریانی، یعنی «تکنوکراتیزم». حقیقتاً تیم اشرف غنی معرف منافع قبیله‌ای اتحاد درانی- یکی از دو طایفه‌ی پشتون‌های اصلی است. گذشته از این، قبیله‌ی احمدزایی‌ها با رهبری نجیب‌الله در سال 1986 در سیاست افغانستان حضور پیدا کردند. از لحاظ تاریخی، احمدزایی اصطلاحاً «اتحاد بزرگ کوچی»، «کوچی»-عشایری نامیده میشود؛ اما این اصطلاح نه تنها فقط در مورد قبایل کوچی پشتون، بلکه در مورد سایر گروه‌های قومی نیمه‌عشایری: ایماق‌ها، بلوچ‌ها و ترکمن‌ها و دیگران نیز به‌کار برده میشود. اتحاد کوچی‌ها در زمان انتخابات ریاست جمهوری، یکی از حامیان اصلی اشرف غنی […] در داخل کشور بود.
در طول مبارزات انتخاباتی، اشرف غنی با حمایت خارجی‌ها و به‌خصوص امریکایی‌ها، موفق شد یک ائتلاف نسبتاً چند‌قومی را تشکیل دهد. چهره‌ی دوم در تیم انتخاباتی مذکور، جنرال عبدالرشید دوستم یکی از رهبران معروف ازبک‌ها بود که در دهه‌ی 90 رهبری اصلی ازبک‌ها و ترکمن‌های افغانستان را به عهده داشت. در زمان حاضر، دوستم به‌طور قابل توجهی نقش رهبری خود را برای جامعه‌ی ازبک‌ها از دست داده است و اکنون بیش‌تر در خدمت شخصیت‌های خارجی و رییس جمهور تازه انتخاب شده قرار دارد. در کار‌و‌زار انتخاباتی، به‌طور دسیسه‌وار احمد ضیا مسعود- برادر احمد شاه مسعود- وارد تیم اشرف غنی شد که در زمان کرزی به‌طور سمبولیک در پست معاونت رییس جمهور قرار داشت و با این حساب، به‌طور کلی واقع‌بینی سیاسی در افغانستان، به‌سوی هیچ تقرب می‌کند. اشرف غنی برای ساختن یک فُرمت همهشمول تیم انتخاباتی، موفق شد سرور دانش، یکی از رهبران جامعه‌ی هزاره که قبلاً سمت فرمانداری ولایت دایکندی را داشت، وارد تیم خود کند.
ادامه دارد…
__________
- نویسندگان روسی‌زبان، تا هنوز محمد اشرف غنی را به شکل «اشرف غنی احمدزی» می‌نویسند. در اینجا به‌خاطر رعایت فرمان رییس جمهور و اصل وفاداری به نوشته، به جای «احمدزی»، سه نقطه آمده است.
