رییس جمهور غنی در سومین سفر رسمی خارجیاش به پاکستان رفت. آقای غنی با رییس جمهور، نخستوزیر و برخی دیگر مقامهای نظامی و ملکی دولت پاکستان دیدار کرده است. تا کنون حاصل این دیدارها و مذاکرات، تفاهم دو کشور برای افزایش حجم تجارت و ایجاد تسهیلات ترانزیتی و تجاری میان دو کشور، تعهدات اعلانی برای حمایت از پروسهی مصالحه و ثبات افغانستان از سوی مقامهای این کشور است. ممنون حسین، رییس جمهور پاکستان در دیدار با رییس جمهور غنی تأکید کرده است که این کشور از ثبات و امنیت در افغانستان حمایت میکند و وعده داده که در روند افغانی مصالحه با طالبان نیز همکاری میکند. این سفر رییس جمهور غنی در پی دعوت همتای پاکستانیاش و سفرهای مکرر مقامهای ارشد حکومت پاکستان به کابل صورت میگیرد. در طول چهل روز عمر حکومت آقای غنی، افزون بر سفر رییس جمهور پاکستان در مراسم تحلیف رییس جمهور غنی، سه مقام ارشد امنیتی و دیپلماتیک این کشور به کابل سفر کرده و با رییس جمهور غنی و دیگر مقامهای حکومت افغانستان دیدار کرده است. سفرهای پیهم و مکرر مقامهای ارشد پاکستان به کابل و دعوت گرم رییس جمهور این کشور از رییس جمهور غنی، نشان دهندهی اشتیاق پاکستان به تأمین روابط معنادار و محکم با حکومت جدید افغانستان است. از سوی دیگر، در افغانستان انتظارات متفاوتی از سفر آقای غنی نسبت به سفرهای سلفش وجود دارد. اینکه حکومت جدید افغانستان شاید رویکرد متفاوتی به همسایههایش، خصوصا پاکستان داشته باشد و آقای غنی با استفاده از تجربهی ده سال گذشته و درک متفاوتش از معادلات افغانستان و منطقه، دیدار متفاوتی نسبت به آقای کرزی از پاکستان داشته باشد. اکنون این پرسش مطرح میشود که حکومت پاکستان چه سیاستی را در قبال حکومت جدید افغانستان اختیار خواهد کرد؟ و اینکه آیا رییس جمهور غنی مشی متفاوتی نسبت به آقای کرزی در قبال پاکستان در پیش میگیرد یا نه همان مسیر رفتهی کرزی را ادامه میدهد؟ پاسخ این پرسشها را گذر زمان ثابت خواهد کرد؛ اما با توجه به فضایی که سفر در آن شکل گرفته و نشانههای متفاوت آن نسبت به سفرهای کرزی، میتوان چند فرضیهی ذیل را مطرح کرد:
آقای غنی در این سفر به نظامیان پاکستان بیشتر اهمیت قایل شده تا به حکومت ملکی و خصوصا همتای پاکستانیاش. رییس جمهور غنی و هیأت همراهش بهجای اسلامآباد، در راولپندی فرود آمد و پیش از همه با مقامهای ارتش پاکستان و رییس سازمان اطلاعات مرکزی این کشور دیدار کرد و در سفر دو روزهاش، ملاقات با ممنون حسین، رییس جمهور و نواز شریف، نخستوزیر این کشور را در آخر برنامهی دیدارهایش گنجانده است.
دو سال پیش با ایجاد نخستین حکومت ملکی دموکراتیک در پاکستان، امیدواریهای زیادی در مورد تغییر سیاست این کشور در منطقه ایجاد شده بود. همه امیدوار بودند که با تشکیل حکومت دموکراتیک در این کشور، نظامیان از تدوین و اجرای سیاست خارجی این کشور دست شسته و مشی حمایت از افراطگرایی در منطقه را کنار نهند؛ اما تحولات اخیر در پاکستان نشان داد که هنوز هم زمینههای اقتدار حکومت ملکی در این کشور فراهم نیست و نظامیان هنوز هم حرف اول را در تعیین و اجرای سیاستهای داخلی و خارجی پاکستان میزنند. در طول دو سال گذشته، مشی پاکستان در قبال افغانستان تغییر نکرد و حمایت از تروریسم و صدور افراطگرایی به افغانستان کماکان به عنوان پایهی ثابت رویکرد این کشور به افغانستان باقی ماند. در دو سال گدشته هیچ تغییری در روش و بینش اسلامآباد در قضیهی جنگ و صلح افغانستان ایجاد نشد و ثابت شد که هنوز هم ارادهی نظامیان جهتدهندهی اصلی سیاست خارجی و رویکرد استراتژیک پاکستان در منطقه است.
رییس جمهور غنی با درک این واقعیت، میخواهد برای وادار کردن پاکستان به تغییر رویکردش به افغانستان، به نظامیان و سازندگان اصلی این سیاست مراجعه کند. وی میفهمد که رییس جمهور و نخستوزیر این کشور قادر به تغییر سیاستهای منطقهای پاکستان نیست و برای این امر، باید نظامیان این کشور تصمیم بگیرد. به همین خاطر، آقای غنی ابتدا به راولپندی رفت و ملاقات اول و به احتمال زیاد صحبتهای اصلی را با مقامهای نظامی این کشور انجام داد. دیدار و گفتوگو با سران حکومت ملکی این کشور بیشتر تشریفاتی و تعارفی است و آقای غنی میخواهد برای تغییر در رویکرد پاکستان در قبال افغانستان، به عوامل اصلی آن مراجعه کند.
