اشاره: امروز بهصورت رسمی مراسم انتقال مسالمتآمیز قدرت برگزار شد و تمام نگرانیهای قبل از توافقات نهایی و احتمال به بحران رفتن افغانستان، تا اینجا برطرف شدند. اما تحلیف و ادای سوگند، نه تنها در باور آگاهان امور سیاسی داخلی و خارجی، که در میان مردم افغانستان نیز، به معنای پایان نگرانیها نیست. اینکه دولت وحدت ملی، چقدر با تفاهم و ارائهی مشی مشترک، به مدیریت افغانستان بپردازد، در باور عموم، هنوز مشخص نیست. با وجود این اما، مسایل و انتقادهای زیادی پیرامون نتایج انتخابات مطرح اند که نظر یک عده از آگاهان امور سیاسی را به خود جلب میکنند. آرکادی دوبنوف (Аркади Дубнов)، نویسنده و تحلیلگر مسایل آسیای میانه در گفتوگوی اختصاصی خود با روزنامهی «لنتا/ Лента» (روزنامهی آنلاین با بیش از 6000 خواننده در روز) روند انتخابات و مسایل دور و نزدیک آن را با دید انتقادی به بررسی میگیرد. او با بیان اینکه در تاریخ افغانستان هرگز چنین انتخاباتی برگزار نشده بود، این انتخابات را «کثیفترین» انتخابات مینامد.
لنتا: انتخابات ریاست جمهوری افغانستان با سازش دوجانبهی عبدالله عبدالله و اشرف غنی احمدزی، به پایان خود رسید. غنی رییس جمهور اعلام شد و عبدالله مقام نخستوزیری را بهدست آورد. این توافق از درگیریهای مسلحانه میان طرفداران دو طرف برای ریاست جمهوری، جلوگیری میکند. در همین حال، مقامهای افغان منتظر آزمون جدیدی هستند. با تهدیدهای پیشین طالبان تشنه به انتقام، این احتمال وجود دارد که «دولت اسلامی» جبههی جدیدی را در افغانستان باز کند. نخستین رویارویی با شبهنظامیان این گروه در حال حاضر اتفاق افتاده است. ارکادی دوبنوف، کارشناس مسایل آسیای میانه با «لنتا» به گفتوگو نشسته است.
لنتا: دور دوم انتخابات ریاست جمهوری افغانستان، در اواسط جون برگزار شد. با این حال، فقط در حال حاضر کسی از میان دو فاینلیست- عبدالله عبدالله و اشرف غنی- به عنوان رییس جدید دولت معرفی شدهاند. چه مسئلهای باعث تأخیر در نتایج انتخابات شد و چگونه آنها به سازش رسیدند؟
دوبنوف: اولتر از همه باید گفت که این انتخابات نسبت به هر انتخابات، خیلی کثیف بود. انتخابات سال 2009، انتقادهای زیادی بهبار آورد؛ اما انتخابات این دور، کثیفتر از آن بود. به همین دلیل، ارقام آرا به عنوان نتایج نهایی [از سوی کمیسیون مستقل انتخابات] اعلام نشد. من به این نظرم که این مسئله یکی از شرایط معامله میان عبدالله و غنی است. حقیقتاً نتیجهی انتخابات ریاست جمهوری توافقی بود میان دو جناح انتخابات افغانستان و امریکاییها که طرفدار هرچه زودتر این سازش نهایی شود. به یاد بیاوریم، در دور اول انتخابات، عبدالله عبدالله با اختلاف یک میلیون رای، کاندیدای پیشتاز بود؛ اما در دور دوم، با اختلاف یک میلیون رای، غنی برنده شد. این در منطق ما نمیگنجد. روشن است که هیچ یک از ناظران مستقل به شفافیت نتایج دور دوم باور ندارند.
قابل توجه است که پاکستانیها در دور اول انتخابات، شدیداً نگران این مسئله بودند که یک غیرپشتون (عبدالله عبدالله از مادر تاجیک) برندهی انتخابات اعلام شود. و شواهد معتبری وجود دارند که آنها دستور دادند تا طالبان را تحت کنترول خود داشته باشند، برای اینکه در دور دوم انتخابات، هیچ مزاحمتی ایجاد نکنند و حتا از آنها [طالبان] خواستند که در دور دوم، در انتخابات شرکت کنند و به نفع غنی رای بدهند. و به همین دلیل، ممکن نبود که نتایج انتخابات بهسرعت جمع شود: عبدالله عبدالله میدانست که تقلب صورت خواهد گرفت و قاطعانه اعلام کرد که حامیان او نمیخواهند با آن کنار بیایند و حتا آمادهاند با بهدست گرفتن اسلحه، از عدالت پاسداری کنند. اما پادرمیانی امریکاییها، مانع از این کار شد. به همین ترتیب است که روند دموکراسی در افغانستان شکست خورد. آنها برای جلوگیری از بدتر شدن وضعیت، ناگزیر به تفاهم بودند.
البته این تفاهم برای همهی مردم افغانستان سودمند است. من به گفتههای آندره سیرینکو، آگاه سیاسی در امور افغانستان استناد میکنم که گفت، در بیستم سپتامبر کاخ ریاست جمهوری کابل میزبان تمام مقامهای افغانستان بود که برای رسیدن به تفاهم جمع شدند و سپس روز بعد اعلام شد که توافق حاصل شد. شرایط این توافق را ما نمیدانیم. عبدالله در واقع، نخستوزیر اعلام شد، گرچه در واقعیت چنین پستی وجود ندارد. بر اساس توافقنامه، ممکن است عبدالله صلاحیت احمدزی در مورد عزل و نصب فرمانداران را محدود کند. [در واقع] این ضمانتی برای اقلیتهای ملی افغانستان است. به عنوان مثال، یکی از رهبران بانفوذ شمال افغانستان- عطا محمد نور- میترسید که اگر اشرف غنی رییس جمهور شود، او پست خود را از دست بدهد. علاوه براین، اکنون بسیاری از مناطق اطراف کابل، در حال حاضر میدان حملات مسلحانهی طالبان اند. با درک چنین شرایطی، سوق دادن کشور به سوی بحران در پیوند به جنجالهای انتخاباتی که پیش آمدند، به هیچوجه مطلوب نبود.
