فرهاد خراسانی
تحرکات طالبان در ولایت غزنی از شروع امسال بیشتر شده است. در پی حملهی انتحاری بر مقر فرماندهی پولیس که تلفات و خسارات زیادی را به همراه داشت، بیشتر از ده روز میشود که طالبان راههای ارتباطی و اکمالاتی چندین ولسوالی، از جمله جاغوری، ناور، مالستان، جغتو و قرهباغ این ولایت را مسدود کردهاند. ساکنان این ولسوالیها نمیتوانند مسافرت نمایند و کالاهای مورد نیاز ارتزاقی و تجاری خویش را تأمین کنند. به این خاطر مشکلات زیادی را برای ساکنان این ولسوالیها ایجاد کرده و از شروع مسدود شدن راههای این مناطق، قیمتها در این ولسوالیها بالا رفتهاند. در ولسوالیهایی که اکنون راههای آن را طالبان مسدود کردهاند، حاکمیت دولت به گونهی کامل وجود دارد. اما در سایر ولسوالیهای ولایت غزنی طالبان از نفوذ قابل ملاحظهای برخوردار میباشند و از جمله ولسوالیهای گیلان، اندر، خوگیانی، رشیدان و واغظ تحت کنترول طالبان میباشند. طالبان در این ولسوالیها مراکز فرماندهی دارند و تمامی امور این ولسوالیها در مرکز ولایت انجام میشوند. حتا در دو کیلومتری مرکز ولایت غزنی طالبان در درون روستاها و خانههای مسکونی بهراحتی گشت و گذار مینمایند و در برابر نیرویهای امنیتی میجنگند. بعد از میدانوردک، غزنی یکی از مراکز مهم سازماندهی طالبان میباشد. از زمان سقوط طالبان تا کنون که سیزده سال از حاکمیت دولت میگذرد، روزبهروز قدرت و نفوذ طالبان در ولایت غزنی افزایش یافته است و دولت نتوانسته است بهجز از چند ولسوالی هزارهنشین، حاکمیت خویش را در سایر ولسوالیها استقرار دهد.
غزنی که از جملهی ولایتهای جنوبی کشور میباشد، از لحاظ ارتباطی و اقتصادی اهمیت زیادی دارد و برای ولایتهای همجوارش حیثیت شریان اقتصادی را دارا میباشد. این ولایتها کالاهای مورد نیاز تجاری و اقتصادی خویش را از این ولایت تأمین میکنند.
یکی از علتهای افزایش ناامنی در ولایت غزنی این است که مقامهای رهبری آن در مبارزه با طالبان جدیت ندارند و به نحوی در برخورد با طالبان صادق نیستند. موسی خان اکبرزاده، والی این ولایت دو سال پیش، زمانی که شهر غزنی از سوی طالبان مورد حملهی موشکی قرار گرفته بود، به خبرنگاران گفته بود که او به فرماندهان طالبان که از سوی فرماندهان بلندپایهترشان تحت فشار بودهاند که شهر غزنی را مورد حملهی موشکی قرار دهند، اجازه داده است که یکی-دو موشک را به طرف شهر پرتاپ کنند. این رویکرد باعث شده است طالبان در این ولایت بیش از پیش قدرت یابند.
ولایت غزنی با توجه به اهمیت استراتژیکیای که دارد، باید مورد توجه قرار گیرد. دولت آینده تلاش نماید که زمینههای قدرتیابی طالبان را شناسایی کرده و برای تضعیف طالبان و استقرار حاکمیت دولت بر بخشهایی از این ولایت که هنوز در اختیار طالبان میباشند، جلو ناامنی را در این ولایت بگیرد. بر اساس گفتههای باشندگان این ولایت، بر علاوهی قدرتیابی طالبان، گروهها و باندهای خلافکار در بعضی ولسوالیها و مناطق دوردست این ولایت افزایش یافتهاند و دست به قتل و دوزدی میزنند.
یکی دیگر از عواملی که باعث شده است ناامنی در این ولایت بیشتر شود، بعضی خودسریهای نیرویهای اربکی میباشد. یک و نیم سال پیش نیروهای اربکی برای سرکوب طالبان در این ولایت تجهیز گردید تا دامنهی نفوذ طالبان را کاهش دهند. این نیروها در آغاز توانستند در زمینهی گسترش حاکمیت دولت و سرکوب طالبان خوب نقش بازی کنند و مراکز فعالیتهای نظامی طالبان را متلاشی کردند. اما گفته میشود، در این اواخر این نیروها در مسیر راهها، بهخصوص در مسیر راه ولسوالی گیلان-جاغوری دست به اخاذیهای سرخودانه از رانندگان موترهای مسافربری و باربری میزنند. به گفتهی رانندگان، در این مسیر نیرویهای اربکی از هر موتر مسافربری 500 افغانی و از موترهای باربری 3000 افغانی میگیرند. این مسئله یکی از مشکلاتی است که بر علاوهی قدرتیابی طالبان و افزایش راهزنی و مسدود شدن راهها، باعث نگرانی مردم شده است و گفته میشود طالبان یکی از دلایل مسدود کردن راه این مسیر را، این عمل نیروهای اربکی عنوان میکنند. گرچند مسدود کردن راهها تنها بهخاطر این مسئله نیست؛ اما اخاذیهای خودسرانهی نیروهای اربکی از طرفی باعث اذیت و آزار مردم شده و از جانب دیگر، اخاذی بیرویهی این نیروها، بهانهای شده است که طالبان برای مسدود کردن راهها از آن بهره گیرند. در این مورد لازم است که مقامهای مسئول بر علاوهی توجه به تأمین امنیت، جلو خودسری این نیروها را نیز بگیرند.
