بیش از بیست نهاد و سازمان بینالمللی فعال در عرصهی حقوق بشر و حقوق زنان در یک اعلامیهی مشترک ادامهی «بدرفتاری، آزار و اذیت و نقض حقوق بشری» فعالان زن افغانستان توسط طالبان را «به شدت» محکوم کردهاند.
سازمان عفو بینالملل، پورتال توانمندسازی حقوقی افغانستان، مؤسسه خیریهی آزادی، زنان کانادایی برای زنان در افغانستان، ابتکار زنان نوبل، بنیاد گایا نوسانتارا، زنان پروژهی امید و چندین نهاد و سازمان دیگر این اعلامیهی مشترک را امضا کردهاند.
این سازمانها در اعلامیهی مشترکشان گفتهاند که طالبان باید معترضان زن را آزاد کنند و به آزار و اذیت جامعه مدنی و فعالان حقوق زن پایان بدهند.
به نقل از اعلامیه، طالبان سه روز پس از آنکه از اسپری فلفل برای متفرقکردن تظاهرات مسالمتآمیز زنان استفاده کردند، سه نفر از این زنان به نامهای تمنا زریاب پریانی، زرمینه زریاب پریانی و پروانه ابراهیمخیل را با یورش بر خانههایشان بازداشت کردند.
در اعلامیه همچنین آمده است که این زنان در اعتراضات اخیر برای حقوق اولیهی شان، از جمله تحصیل، کار و آزادی دادخواهی کرده بودند. طبق این اعلامیه، از تاریخ ۲۱ جنوری تا کنون محل نگهداری این زنان مشخص نیست و مقامهای طالبان بازداشت آنان را رد کردهاند.
افزون بر این، سازمانهای حقوق بشری و حقوق زنان در اعلامیهیشان گفتهاند که طالبان در دو اقدام جداگانهی دیگر مرسل عیار و زهرا محمدی را هفتهی گذشته بازداشت کردهاند و از سرنوشت آنان نیز هیچ اطلاعی در دست نیست.
با این حال، در اعلامیه آمده است که وضعیت افغانستان برای فعالان زن در ماههای اخیر بسیار بدتر شده است.
در این اعلامیه به قتل «غمانگیز» فروزان صافی، فعال حقوق زنان در ماه نوامبر سال گذشته اشاره شده و از آن بهعنوان تنها نمونهای از شرایط خطرناک فزاینده در برابر اعضای جامعه مدنی یاد شده است.
سازمانهای بینالمللی حقوق بشری و حقوق زن افزودهاند: «طالبان که پیروزی به آنها جسارت داده است، با توسل به بازداشت، شکنجه و ناپدیدکردن، صداهای مخالف را سرکوب کردهاند.»
سازمانهای یادشده تأکید کردهاند که این اقدامات نه تنها موجب نگرانی است، بلکه با تعهدات بینالمللی حقوق بشر افغانستان نیز مغایرت دارد؛ زیرا علیرغم «تصاحب قدرت» توسط طالبان، این کشور همچنین عضو معاهدات بینالمللی حقوق بشر، از جمله میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، کنوانسیون منع شکنجه و کنوانسیون منع هر نوع تبعیض علیه زنان است: «این جنایات هر روز ناتوانی طالبان را در نمایندگی کشور در صحنهی جهانی برجسته میکند.»
سازمانهای بینالمللی فعال در عرصهی حقوق بشر و حقوق زنان ضمن ابراز نگرانی عمیق از وضعیت زنان معترض در بند، همچنین از جامعه بینالمللی، دولتها و سازمان ملل خواستهاند که از طالبان بخواهند تا این زنان را بهگونهی فوری و بدون قیدوشرط رها کنند و به سرکوب جامعه مدنی پایان بدهند.
صبح امروز (پنجشنبه، ۲۱ دلو) آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل متحد نیز در تویتی، از طالبان خواسته است که مصونیت زنان معترض «ناپدیدشده» را تضمین کنند تا آنان بتوانند به خانههایشان برگردند.
این درحالی است که طالبان در هفتههای اخیر دستکم چهار زن معترض و سه خواهر یکی از این زنان را بازداشت کردهاند. تمنا زریاب پریانی با سه خواهرش، پروانه ابراهیمخیل، مرسل عیار و زهرا محمدی از چند مدت به این طرف در بند طالبان بهسر میبرند.
پیشتر از آن، عالیه عزیزی، مدیر زندان زنانهی هرات نیز پس از بازگشت به کارش، دیگر به خانه بازنگشته است. خانوادهی عزیزی میگوید او در بازداشت طالبان قرار دارد، اما طالبان این موضوع را رد کردهاند.
روز گذشته دیبرا لاینز، نمایندهی ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در افغانستان دربارهی زنان ناپدیدشده با امیرخان متقی، سرپرست وزارت خارجهی طالبان دیدار و گفتوگو کرده بود.
طبق اعلام دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما)، خانم لاینز گفته است که او در این دیدار «خشم جهان» از ناپدیدشدن زنان فعال را به متقی ابلاغ کرده است. براساس اعلامیهی یوناما، امیرخان متقی نیز به دیبرا لاینز در مورد تلاشها برای حل این مسأله اطمینان داده است.
