منبع: Strategy page
برگردان: حمید مهدوی
9 سپتامبر 2014:
فرمانده نیروهای ویژه در ولایت هلمند، جایی که بخش بزرگ هیرویین افغانستان تولید میشود، گفت که او تلاش کرده است با باندهای مواد مخدر و متحدان طالب آنها به نوعی از آتشبس دست یابد. این نشانهی خوبی نیست؛ اما از آنجایی که نیروهای خارجی برای خروج از افغانستان تا پایان سال جاری آماده میشوند، نیروهای امنیتی افغانستان در هلمند اکنون تنها اند. بخش بزرگ خسارات بر فعالیتهای مربوط به تولید و چاقاق مواد مخدر در هلمند، بهویژه مردان مسلح طالب که امنیت باندهای مواد مخدر را تأمین میکنند، به نیروهای خارجی برمیگردد. هلمند 80 درصد هیرویین جهان را تولید میکرد؛ اما در یک دههی گذشته تولید مواد مخدر در هلمند خسارت سنگین وارد آمده و بیش از 10 هزار تن از مردان مسلح طالب و مافیای مواد مخدر که تلاش میکردند امنیت تولید و چاقاق هیرویین را تأمین کنند، کشته شدهاند.
در حال حاضر هیرویین در مناطق دورافتادهتر تولید میشود و بهشدت از آن دفاع صورت میگیرد. افغانها با دنبال کردن باندهای مواد مخدر تلفات سنگینی را متحمل خواهند شد، بهویژه اینکه حمایت قوای هوایی خارجی (و چرخبالهای باربری) را با خود نداشته باشند.
در عین حال، باندهای مخدر علاو بر استفاده از تهدید به ترور، ربودن فرزندان فرماندهان ارتش و پولیس و وادار کردن به عقبنشینی فرماندهان مخالف، در تلاش اند تا فرماندهان ارتش و پولیس را فاسد سازند. در حالی که برخی از طالبان توسط دین هدایت میشوند، باندهای مواد مخدر و طالبان هردو با انگیزههای اقتصادی تحریک میشوند. پول به اندازهای جذاب است که برای آن میمیرند.
افغانستان سهم برجستهاش در تجارت هیرویین جهان را از دست میدهد. در سال 2011، سهم کشور برما در تولید جهانی هیرویین از پنج درصد به 12 درصد افزایش یافت و در حال حاضر نزدیک به 20 درصد هیرویین جهان را تولید میکند. سهم افغانستان در تولید جهانی به کمتر از 70 درصد رسیده است. از آنجایی که از دیروقت بدینسو هیرویین و تریاک که در تولید هیرویین استفاده میشود، در افغانستان یک توهین پنداشته میشود، کاهش سهم افغانستان در تولید جهانی هیرویین نباید قابل تعجب باشد. دلیل آن این است که صرف حدود 10 درصد مردم افغانستان از تجارت هیرویین نفع میبرند و درصد بیشتر مردم افغانستان از آن رنج میکشند. تروریزم اسلامی (طالبان و گروههای مشابه آن) بهخاطری زندهاند که از تولید و قاچاق مواد مخدر سود کلانی میبرند. در رابطهای که قبلا بارها در کلمبیا و برما وجود داشته است، باندهای مواد مخدر بهخاطر خدمات امنیتی به شورشیان مذهبی یا سیاسی پول پرداخت میکنند. تا زمانی که تولید غیرقانونی مواد مخدر در افغانستان رونق داشته باشد، طالبان یا هر گروه دیگری میخواهد از کنترول حکومت آزاد باشد. این وضعیت در بدترین حالتش در هلمند وجود دارد، جایی که اقتصاد محلی کاملا به تولید و قاچاق هیرویین وابسته است.
برای پنج سال ناتو و ایالات متحده بخش بزرگ تلاشهای نظامیشان را علیه تجارت مواد مخدر متمرکز ساختند. اغلب، حکومت تلاش کرده است تا در این کار مداخله کند.
دلیلش این است که باندهای مواد مخدر به مقامهای حکومتی رشوه میدهند و در بدل پولی که پرداخت میکنند، از مقامهای حکومتی انتظاراتی دارند. حکومت نتوانست از تمام روند تولید و قاچاق مواد مخدر نظارت کند. بنابراین، باندها بهدنبال مناطق امنتر برای فعالیتشان برآمدند؛ اما در واقع چنین مکانی وجود نداشت. باندهای مواد به کشاورزانی نیاز دارند که به کشت خشخاش و جمعآوری عصارهی تریاک راضی اند یا به اجبار وادار به این کار میشوند. انجام این کار در میان مردمی که با آنها روابط قومی و قبیلهای داشته باشید، آسانتر است. بنابراین، بیشترین مزارع کوکنار در دو ولایت هلمند و قندهار، ولایتهایی که در آن بسیاری از قبایل طرفدار طالبان اند، یافت میشوند.
مواد مخدر همچنین درجهی خطرناک بودن طالبان را تعیین میکند. از جملهی 34 ولایت افغانستان، طالبان بیشتر در دو ولایت قندهار و هلمند فعالیت دارند. از جملهی 398 ولسوالی در سرتاسر کشور، 40 درصد خشونت طالبان در ده ولسوالی ولایتهای قندهار و هلمند رخ داده است. چرا فعالیت طالبان در این ولسوالیها متمرکز است؟ دلیل آن هیرویین است. طالبان بیشتر تلاشهایشان را روی حفاظت از ولسوالیهایی متمرکز ساختهاند که در آنها بیشترین هیرویین افغانستان تولید میشود. مناطق دیگری که طالبان در آنجا فعالیت دارند، در مسیر قاچاق هیرویین به کشورهای دیگر قرار گرفتهاند. طالبان دوست ندارند در این مورد صحبت میکنند و رسانههای محلی را میترسانند تا از پرداختن به آن اجتناب کنند. رسانههای بینالمللی نیز از آن اجتناب میکنند، اما در عمل همهچیز به مواد مخدر و پولهای هنگفتی که برای باندهای مواد مخدر و شرکای طالب آنها فراهم میکند، برمیگردد. در سطح مصرف کننده، هیرویین سالانه 70 میلیارد دالر را به ارمغان میآورد. در حالی که در نهایت صرف ده درصد آن به افغانستان میرسد که حدود 20 درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان را تشکیل میدهد. اما صرف حدود 15 درصد درآمد مواد مخدر که در افغانستان باقی میماند، به کشاورزان افغانیای که خشخاش کشت میکنند، میرسد. باقی درآمد آن به واسطههای مختلفی که مواد مخدر را نشر میکنند و بقای آنها را تضمین میکنند، میرسد. تقریبا تمام تولید مواد مخدر هنوز در چند ولسوالی ولایتهای قندهار و هلمند در جنوب متمرکز است. این مناطق به میدانهای نبرد تبدیل شدهاند و با گذشت زمان ادامهی تولید در این مناطق سخت و سختتر میشود. اما دیگر افغانها هنوز سرسختانه دشمن تولید مواد مخدرند و مردان جوان آنها معتاد میشوند. اما به دلیل اینکه در دیگر مناطق پولیس و جنگسالاران در برابر کشت مواد مخدر بهشدت پاسخ گفتهاند، تلاشها به منظور ترویج کشت خشخاش در دیگر مناطق ناکام ماندهاند.
فرمانده نیروهای ویژهی افغانستان بهخاطر صحبت با طالبان محکوم نشد، به دلیل اینکه اکثریت مقامهای افغانستان میدانند که باندهای مواد مخدر چقدر میتوانند خطرناک یا سخاوتمند باشند. نیروهای امنیتی افغانستان باید این واقعیت را بدانند که پول سلاح قوی است و باندهای مواد مخدر از این سلاح زیاد دارند.
