روز گذشته کابل شاهد شلیک ۱۴ راکت بود. یک راکت به صحن ارگ ریاستجمهوری فرود آمده است. براساس گفتههای منابع، اکثر این راکتها به منازل مسکونی برخورد کرده است که در نتیجهی آن 10 تن زخمی شدهاند. راکتها بر حوزه اول، دوم، دهم، شانزدهم و نهم کابل فرود آمده، جاییکه عمدتا جزء مناطق سبز کابل بهشمار میرود. نهادهای مثل ارگ ریاستجمهوری، وزارت دفاع افغانستان، شمار زیادی از وزارتخانهها، بانک مرکزی، نهادهای دپلماتیک و کلیدی کشورهای خارجی مثل سفارت امریکا، مقر فرماندهی نیروهای ناتو در افغانستان در آن موقعیت دارد.
شلیک 14 راکت در روزی که در کابل برای گرامیداشت از جشن 101 سالگی استقلال افغانستان تدابیر شدید امنیتی برقرار بود، نگرانکننده و پرسشبرانگیز است. پرسش این است که آیا ناامنیها بیخ گوش ارگ رسیده و حکومت ناتوان از تأمین امینت است؟ شهروندان حق دارند نگران باشند؛ زیرا در روزی که پایتخت شاهد حضور سنگین نیروهای امنیتی است، چگونه مخالفان مسلح موفق میشوند مناطق سبز پایتخت را 14 راکت بزنند. درحالیکه شهروندان عادی به سختی میتوانستند در شهر رفتوآمد کنند. بدون شک این وضعیت نتیجهی ضعف مدیریتی و ناتوانی نهادهای کشفی و اطلاعاتی افغانستان است که نمیتوانند تهدید به این برزگی را شناسایی و از میان بردارد. این ناتوانی سبب شده تا برهمزنندگان نظم و امنیت از خلای بهمیان آمده بهر برده و توان کار اطلاعاتی نیروهای امنیتی ما را زیر سوال ببرد.
اتفاق روز گذشته را حکومت به طالبان نسبت داده است. اما نگرانی اصلی تنها اتفاق روز گذشته نیست. دامنهی ناامنیها در کشور در حال بزرگترشدن است. اخیرا نگرانیها از افزایش حضور طالبان در ولسوالی های شمالی کابل بالا گرفته است. شاهراههای افغانستان بیشتر از هر زمانی دیگری ناامن شده است. گروه طالبان در بسیاری از شاهراهها ایست بازرسی دارند. در حال حاضر بزرگترین منبع عایداتی طالبان از درآمدی است که از شاهراهها دارند. همچنان حضور طالبان در تمام ولایتهای افغانستان در حال بیشترشدن است. حملات گاه و بیگاه طالبان افزایش یافته و این گروه میکوشد در آستانه مذاکرات صلح در جنگ پیشی بگیرد. به همین دلیل در بسیاری از ولایتها دستگاه پروپاگندای طالبان بهشدت فعال شده و در تلاش این است که مردم را از توانایی و حمایت حکومتی ناامید کند. طالبان با فرستادن نامه و برقراری ارتباط با مردم این روایت را برجسته میکنند که حکومت توانایی دفاع از مردم را ندارد و بنابراین، شهروندان باید با طالبان از در سازش وارد شود.
هدف طالبان از گرم نگهداشتن وضعیت جنگی در افغانستان روشن است. این گروه در تلاش است که تا برقراری آتشبس دامنهی ساحه نفوذشان را بیشتر کند. نظر طالبان این است که میتوانند از طریق استراتژی خشونت به امتیازهای بیشتر در میز مذاکره دست یابند، به همین دلیل بهراحتی از این استراتژی دستبردار نیستند. طالبان در تلاش است که خود را برنده میدان جنگ قلمداد کنند.
حکومت افغانستان به بهانه شروع مذاکرات نباید از تأمین امنیت غافل شود. تأمین امنیت شاهراهها، ولسوالیها و مناطقی که زیر کنترل حکومت افغانستان است، باید با چنگ و دندان حفظ شود. در آستانه مذاکرات صلح هر قدر که نیروهای امنیتی از خود ضعف نشان دهند، مذاکره با طالبان سختتر خواهد شد. زیرا در صلح، منافع بیشتر را کسی بهدست میآورد که برنده میدان جنگ یا حد اقل در جنگ دست بالا را داشته باشد. بنابراین، حکومت افغانستان نباید در جنگ ضعف نشان دهد. بهنظر میرسد نیروهای امنیتی افغانستان به حالت دفاعی قرار دارند. نیاز است که نیروهای امنیتی از حالت دفاعی به حالت تهاجمی دربیایند و در مدیریت جنگ بازنگری کنند. همچنان توجه به آسیبپذیریهای امنیتی در شهرها مهم است. اتفاق دیروز برای دستگاه اطلاعاتی و امنیتی افغانستان سرافکندگی بزرگی بهشمار میرود. نباید کار به جایی برسد که شهروندان از حمایت حکومت ناامید و درمانده شود.
