اطلاعات روز: په افغانستان کې د بشري وضعیت په اړه د ملګرو ملتونو د ځانګړي راپورچي ريچارډ بېنټ په ګډون د دغه سازمان کارپوهانو په يوه ګډه اعلاميه کې له پاکستانه غوښتي چې د ۱.۴ ميليونه افغان کډوالو او پناه غوښتونکو ويستل دې ودروي.
په دې وروستيو کې پاکستاني دولت اعلان کړی چې ټول هغه بهرني وګړي چې «سند نه لري» بايد د نوامبر تر لومړۍ نيټې له دغه هيواده ووځي، که نه نو وبه شړل شي.
د ملګرو ملتونو کارپوهانو ويلي، چې دا پرېکړه تر ۱.۴ ميليونه زياتو افغان وګړو اغېز لري او په دې کې هغه وګړي هم شاملېږي چې په افغانستان کې د بشري حقونو د نقض او بشري کړکېچ له کبله پاکستان ته د امنيت او خونديتوب په موخه تښتیدلي دي.
دې کارپوهانو د کورنيو، ښځو او ماشومانو په ګډون د افغان وګړو د بيرته شړلو په تړاو اندېښنه ښودلې او ويلي يې دي چې هغوی به په خپل هيواد کې د بشري حقونو د جدي نقض په څېر له نه جبرانېدونکو زيانونو سره مخ شي.
دوی ويلي: «موږ له پاکستانه غواړو چې د نه شړنې مطلق او نه بدلېدونکی اصل دې مرات کړي او د ډلييزې او جبري شړنې مخه دې ونيسي.»
د ملګرو ملتونو کارپوهانو زياته کړې چې د پناه غوښتنې په تړاو د داخلي قوانينو او تګلارو نشتون هيوادونه له دې څخه نه استثنا کوي چې له نړيوالو بشري حقونو او عرفي قوانينو سره سم د نه شړنې د اصل له رعايتولو پر شا شي.
د دوی په وينا، د [کډوالو او پناه غوښتونکو] د نه شړلو ممنوعيت د شکنجې د منعې او نورو چلندونو يا هم ظالمانه، غير انساني او سپکوونکو مجازاتونو په کنوانسيون کې په صراحت راغلي چې پاکستان يې يو غړی دی.
کارپوهانو ويلي: «پاکستان بايد ټولې جبري شړنې ودروي او همدا راز بايد د هغو افغان اتباعو کوربتوب وکړي چې د امنيت موندنې لپاره ور تښتېدلي.»
دې کارپوهانو په پاکستان کې د کډوالو د نيولو او له هغوی څخه د ناسمې استفادې او له هغوی سره د غير قانوني چلند په تړاو اندېښنه څرګنده کړې ده.
د ملګرو ملتونو کارپوهانو زياته کړې، چې د وګړو په خونديتوب کې بايد ښځو، نجونو، زړو افرادو او همدا راز د افغانستان د پخواني دولت چارواکو او امنيتي پرسونل، د بشري حقونو مدافعانو، د مدني ټولنې فعالانو او د رسنيو کارکوونکو ته لومړيتوب ورکړل شي.
دوی له پاکستانه مننه کړې چې د تېرو کلونو پرمهال يې په پرلپسې توګه د افغان وګړو کوربتوب کړی او له نړيوالو او د ملګرو ملتونو له غړو هيوادونو يې غوښتي چې په بېلابېلو هيوادونو کې دې له خطر سره د مخ وګړو ځای پر ځای کولو او د هغوی ملاتړ ته دوام ورکړي.
تر دې وړاندې هم د بشري حقونو بنسټونو د افغان کډوالو او پناه غوښتونکو د شړلو په تړاو د پاکستان پر پرېکړي نيوکې کړې وې، خو پاکستاني چارواکي وايي، چې په خپله پرېکړه کې جدي دي.
ويل کېږي چې په دې ورځو کې له پاکستانه د افغان کډوالو د راتګ بهير روان دی.
