اطلاعات روز: د سويډن د علومو سلطنتي اکاډمۍ په کېميا کې د سږ کال نوبل جايزه مونګي جي. باونډي، لوئيس آی. بروس و الکسی آی. اکيموف ته په ګډه ورکړې ده.
د دې جايزې ګټونکي نن (چهارشنبه، ۱۲ د تلې) د سويډن په سټاکهولم ښار کې اعلان شول.
د نوبل جايزې پر ويبپاڼې له خپرې شوې اعلاميې سره سم، دا درې پوهان د «کوانټوم نقاطو د کشف او سينتيز» له امله د دې جايزې وړ ګڼل شوي دي.
د کېميا په څانګه کې د نوبل کميټې رييس يوهان اکويسټ ويلي چې «کوانټوم نقاط زياتې حيرانوونکې او غير عادي ځانګړنې لري او تر هر څه مهمه داده چې هغوی د خپلې ګيډۍ په اندازه متفاوت رنګونه لري».
پر نوبل ويبپاڼه په خپره شوې اعلاميه کې راغلي چې دې پوهانو د «نوې ټيکنالوژۍ» لپاره مهم تخم کرلی دی.
په دې اعلاميه کې ويل شوي چې «نانوذرات دومره واړه دې چې اندازې يې ځانګړنې تعينوي».
د دې اعلاميې له مخې، اوسمهال له نانوذراتو او د هغو له ځانګړنو د ټلويزونو په هينداره او همدا راز د جراحي عملياتو د خونې په لامپونو کې استفاده کېږي چې په وسېله يې جراحان کولای شي تومور نسج په دقيق ډول وويني.
سږ کال چې د کېميا په څانګه کې کوم ساينسپوهان د نوبل جايزې وړ ګڼل شوي دي، هغوی توانېدلي دي چې کوانټوم نقاط يعني تر ۱۰ نانومتر اندازې لاندې سيمي کنډکټر چې مشخصې برېښنايي ځانګړنې لري د رنګين نور د ايجاد لپاره وکاروي.
د دوی په باور، کېدلای شي چې دا کوانټوم نقاط په راتلونکې کې د انعطاف منونکو برېښنايي تختو، وړو سينسرونو او ظريفو لمريزو سلولونو د جوړولو او رمز ورکړل شويو کوانټومي ارتباطاتو لپاره وکارېږي.
مونګي جي. باونډي چې د ۱۹۶۱ پر مهال د فرانسې په پاريس ښار کې زېږېدلی او د امريکا د ماساچوسټ پوهنتون د ټيکنالوژۍ انسټيټيوټ استاد دی.
لوئيس اي. بروس د ۱۹۴۳ پر مهال په امريکا کې زېږېدلی او د دې هيواد په کولمبيا پوهنتون کې استاد دی.
الکسي آی. اکيموف د ۱۹۴۵ پر مهال په پخواني شوروي اتحاد کې زېږېدلی او د امريکا په نيويارک کې د نانوکريسټال ټيکنالوژۍ د شرکت پخوانی مخکښ څېړونکی دی.
په تېرو دوو ورځو کې په طب او فيزيک څانګو کې هم د نوبل جايزې ګټونکي اعلان شول.
ټاکل شوې ده چې په راتلونکو ورځو کې د ادبياتو او سولې په شمول په نورو برخو کې هم د نوبل جايزې اعلان شي.
