در یک شبانه روز گذشته سه حملهی مرگبار انتحاری و تهاجمی از سوی گروههای تروریستی در ولایتهای کابل، ننگرهار و لغمان انجام شده که دستکم 75 کشته و 84 زخمی برجای گذاشته است. این حملات با واکنشهای گسترده مواجه شده است.
حوالی ساعت 10 قبل از ظهر امروز، سه مهاجم مجهز با جلیقههای انتحاری بر شفاخانهی ملی صدبستر دشت برچی واقع در حوزه سیزدهم پولیس در غرب شهر کابل حمله کردند. در این حمله 24 تن به شمول دو کودک نوزاد و زنان کشته و 16 تن به شمول کودکان، زنان و شماری از کارکنان صحی زخمی شدهاند.
وزارت داخله افغانستان اعلام کرد که نیروهای ویژهی پولیس در دقایق نخست که این حمله آغاز شد، وارد عمل شدند و در نهایت پس از حدود پنج ساعت درگیری سه مهاجم را از پا درآوردند. همچنان نیروهای امنیتی حدود 100 نفر دیگر را از این حمله نجات دادهاند. گفته میشود که مهاجمان نخست به بخش نسایی ولادی این شفاخانه که چند کارمند خارجی نیز دارد، حمله کردهاند.
در تصاویری که در شبکههای اجتماعی دست به دست میشود، دیده میشود که نیروهای ویژهی پولیس کودکان نوزاد را از شفاخانه بیرون میکنند. در یکی از این تصاویر نوزدادی دیده میشود که گلوله بر ران پایش اصابت کرده و با بانداژ سفید بسته شده است.
شفاخانهی صد بستر برچی، مرکز درمانی است که اکثر بیماران بیبضاعت ساحهی دشت برچی برای درمان به آنجا مراجعه میکنند. بخش زنان و زایمان این شفاخانه از سوی داکتران بدون سرحد به پیش برده میشود.
اندکی پس از شروع حملهی مهاجمان، گروه طالبان اعلام کرد که در این حمله دست ندارد اما مقامهای دولت افغانستان میگویند طالبان پوششی برای فعالیت سایر گروههای تروریستی فراهم کردهاند و این گروهها چون در میدان نبرد شکست خوردهاند، اکنون مکانهای عامه و غیرنظامیان را هدف قرار میدهند.
حملهی انتحاری در ننگرهار
همزمان با حملهی کابل، یک مهاجم انتحاری مراسم تشیع جنازهی «شیخ اکرم»، از فرماندهان پولیس محلی ولسوالی کوزکنر در ولایت ننگرهار را که شب گذشته در اثر بیماری قلبی جان باخته بود، هدف قرار داد.
مقامهای محلی ننگرهار اعلام کردند که در این رویداد 24 نفر به شمول عبدالله ملکزی، عضو شورای ولایتی این ولایت کشته و 68 نفر دیگر زخمی شدهاند و وضعیت برخی از زخمیها وخیم گزارش شده است.
عطاالله خوگیانی، سخنگوی والی ننگرهار گفته است که مهاجم انتحاری مواد همراهش را در میان نمازگزاران منفجر کرده است. والی ننگرهار نیز گفته است که تحقیقات در مورد چگونگی وقوع این رویداد آغاز شده است. گروه داعش مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است.
حمله بر نیروهای ارتش در لغمان
وزارت دفاع ملی روز گذشته از حملهی جنگجویان طالب یکشنبه شب (21 ثور) بر پاسگاههای اردوی ملی خبر داد و گفت که در این حمله شش سرباز اردوی ملی کشته و پنج سرباز دیگر زخمی شدهاند. اما تلویزیون طلوع نیوز به نقل از یک منبع امنیتی گزارش کرده است که در این حمله دستکم 27 سرباز اردوی ملی کشته شده و 9 تن دیگر آنان ناپدید اند.
واکنشها به حملات 24 ساعت گذشته
حملاتی در 24 ساعت گذشته روی داده است، با واکنشهای گسترده در کشور روبهرو شده است. در تازهترین واکنش، محمد اشرف غنی حملات کابل و ننگرهار را محکوم کرده و گفته است که به نیروهای امنیتی و دفاعی کشور دستور داده است تا برای جلوگیری از چنین حملاتی، از حالت دفاعی به حالت تعرضی روی بیاورند و عملیاتهای شان علیه طالبان را از سر گیرند.
او در یک پیام ویدیویی خطاب به طالبان گفت: «ما از طالبان تقاضا میکنیم که به خواست بیگانگان از کشتن و ریختاندن خون افغانها دست بردارند و به جنگی که بالای کشور ما تحمیل کرده است نقطهی پایان بگذارید و راه صلح را پیش گیرید. یک بار دیگر بالای رهبری طالبان صدا میزنیم که برای ختم جنگ و مبارزهی مؤثر با کرونا دعوت آتشبس را بپذیرند.»
حمدالله محب، مشاور شورای امنیت ملی افغانستان نیز ضمن محکوم کردن حملههای انجام شده در کابل، ننگرهار، لغمان پکتیا و پکتیکا را تلویحاً به طالبان نسبت داده است. او در اعلامیهای گفته است که طالبان سبب شدهاند که گروههای تروریستی چون، لشکر طیبه، داعش، حقانی و شبکههای تروریستی دیگر زیر چتر این گروه رشد و فعالیت کنند.
او گفته است: «اطلاعات دولت افغانستان نشان میدهد که این گروهها بخشی از یکدیگر اند و فعالیتهای شان را به گونه مشترک انجام میدهند و باهم روابط دوامدار و قوی دارند.»
عبدالله عبدالله نیز ضمن محکوم کردم حملهی تروریستی در کابل و ننگرهار، آنرا یک حمله بزدلانه خوانده است. او در صفحهی فیسبوکش نوشته است: «تروریستان وحشی، با حملهی مسلحانه بالای شفاخانهی نسایی ولادی در کابل و مراسم جنازه در ولایت ننگرهار، اوج بیرحمی، قساوت و بزدلیشان را به نمایش گذاشتند.»
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان این حمله را مصداقی از نسلکشی و جنایت علیه بشریت خوانده است. آقای محقق گفته است که تمامی این حملات از یک جای منشأ میگیرد. او از دولت خواسته است که نیروهای امنیتی و دفاعی کشور، پولیس محلی و نیروهای خیزش مردمی را در برابر گروههایی که چنین حملاتی را سازماندهی میکنند و آنچه او نیروهای بیگانه میخواند، مجهز کند.
کریم خلیلی، رهبر حزب وحدت اسلامی افغانستان نیز در واکنش به این حمله گفته است: «این حمله که اوج بیرحمی، وحشت و قساوت را نشان میدهد، از مصادیق جنایت علیه بشریت است. در این حمله، کودکان، زنان و مردان بیدفاع در یک مرکز صحی که از مصونیت باید برخوردار باشد، آماج قرار گرفتهاند. من کار عاملان این حمله تروریستی را به شدت محکوم و تقبیح مینمایم.»
حامد کرزی، رییسجمهور پیشین کشور، حمله بر شفاخانهی صد بستر در غرب کابل را «دسیسهی آشکار بیگانگان علیه افغانستان» خوانده است. او تأکید کرده که برای ختم جنگ در کشور باید گفتوگوهای بینالافغانی آغاز شود.
وحید عمر، مشاور ارشد رییسجمهور در امور روابط عامه و استراتژیک این حملات را به گونه تلویحی به طالبان نسبت داده و گفته که طالب و داعش برادرند.
یوناما و عفو بینالملل نیز حملات امروز در کابل و ننگرهار را محکوم کردهاند. سازمان عفو بینالملل حملات کابل و ننگرهار را جرایم جنگی خوانده و گفته است که این رویدادها باید جهان را بیدار کند و ببیند که غیرنظامیان با چه وحشتی روبرو هستند. این سازمان گفته است: «باید از غیرنظامیان حمایت شود و در برابر مرتکب شدن چنین جنایات سنگینی پاسخگویی وجود داشته باشد.»
روس ویلسون، سرپرست سفارت امریکا در کابل نیز حملات تروریستی در کابل و ننگرهار را محکوم کرده و گفته است که تروریستان از خشونت برای گسترش ترس در میان مردمان بیگناه استفاده میکنند. به گفتهی وی: « کسانی که به یک مراسم مذهبی مانند تشییع جنازه حمله میکنند هیچ بویی از شرافت و اخلاق نبردهاند.»
تدروس ادهانوم، رییس سازمان بهداشت جهانی ضمن نکوهش حمله بر شفاخانهی صد بستر در کابل، گفته که کارمندان بخش صحت نباید هدف قرار بگیرد.
اتحادیه اروپا نیز حملات تروریستی کابل و ننگرهار را محکوم کرده و در بیانیهای حمله بر شفاخانه و کارمندان صحی را نقض آشکار قوانین بشردوستانه خوانده است. در بخشی از بیانیهی اتحادیه اروپا آمده است: «مردم افغانستان سزاوار صلح هستند. تروریسم و خشونت دیریست که کشور آنان را تکهتکه کرده و هیچ هدف سیاسی نمیتواند این را توجیه کند. آتشبس دایمی کاملاً حیاتی است و اتحادیه اروپا از تمام جوانب ذینفع در افغانستان و منطقه میخواهد که این را تحقق بخشند.»
وزارت خارجه پاکستان نیز این این حملات را غیرانسانی خوانده و آنرا محکوم کرده است. در اعلامیهی وزارت خارجه پاکستان آمده است: «این حملات تروریستی به خصوص از آنرو قابل نکوهش است که در ماه رمضان و در زمانی که افغانستان با ویروس کرونا دست به گریبان است، انجام شده است.»
هرچند طالبان دست داشتن در حملات کابل و ننگرهار را رد کردهاند اما در اکثر واکنشها، مسئولیت این حملات به گروه طالبان نسبت داده شده است. پیش از این، مسئولیت حملاتی از این دست را گروه شاخه خراسان داعش، به عهده میگرفت اما تا کنون این گروه نیز چیزی نگفته است.
ناظران معتقدند که طالبان با دیگر گروههای تروریستی روابطی نزدیک دارند و راهاندازی چنین حملاتی هم در هماهنگی با طالبان انجام میشود.
حسین احسانی، پژوشگر گروههای بنیادگرای اسلامی در رشته تویتی امروز گفته است که آنگونه که انتظار میرفت، طالبان دست داشتن در حمله را انکار کرده و داعش ولایت خراسان مسئولیت حمله در کابل را به عهده گرفته است.
او گفته است: «بهعنوان یک دانشجو که در این زمینه کمی مطالعه دارم، بارها تاکید کردم که بازی کثیفی میان شبکهی حقانی/ طالبان و داعش در هر حملهای وجود دارد. اگر نگاهی به تاریخچهی حملات شبکهی حقانی/ طالبان داشته باشیم، به فراست میتوانیم درک کنیم که انجام چنین حملاتی فقط توسط شبکهی حقانی/طالبان قابل تحقق است.»
