زنگ خطر سرایت ویروس جدید کرونا در افغانستان به صدا درآمد. سه نفر مشکوک به ویروس کرونا در هرات شناسایی شده است. این سه نفر کسانیاند که سابقهی سفر به ایران را داشتهاند. ۳۶ نفر دیگر نیز که بهتازگی از شهر قم ایران برگشته در قرنطینه نگهداری میشوند. بهنظر میرسد این ویروس به افغانستان رسیده است. نگرانی که از قبلا وجود داشت، متاسفانه به واقعیت پیوست. حکومت نتوانست مرزهای کشور را به درستی غربالگری کند. سیستمهای حفاظتی و ایمنی، مرزهای هوایی و زمینی کشور در برابر ورود این ویروس به داخل، عملا ناتوان بوده است.
اکنون که ویروس کرونا به افغانستان رسیده، لازم است که همه برای پیشگیری از گسترش این ویروس بسیج شوند. بیماری ناشی از ویروس کرونا به این دلیل نگرانکننده است که این ویروس ساری بوده و بهطور تصاعدی گسترش مییابد. افغانستان در جمع کشورهای بهشدت دارای نظام بهداشتی ضعیف است. بنابراین، جلوگیری از شیوع آن دشوار خواهد بود. زیرا افغانستان نه امکاناتی زیادی در اختیار دارد و نه هم توان چندانی که بتواند با این ویروس مقابله کند. باید قبول کنیم که سیستم صحی کشور ما قادر به جداکردن بیماران و ردیابی کسانی که با بیماران تماس داشتهاند، نیست. بزرگترین نگرانی این است که هنوز راهی برای مهار این ویروس بهدست نیامده است. کشورهای با نظام بهداشتی قوی به سختی و دشواری موفق شده شیوع این ویروس را تا حدودی مهار کنند. افغانستان با ایران مرز طولانی دارد. تنها از گذرگاه اسلام قلعه روزانه تا دو هزار نفر در رفتوآمد هستند. با توجه به میزان مراودات توریستی و اقتصادی میان ایران و افغانستان بهویژه رفتوآمدهای گستردهای که به شهر قم صورت میگیرد، امکان اینکه افراد بیشتری آلوده به این ویروس وارد افغانستان شده باشند، وجود دارد. در چنین وضعیت نهادهای صحی نباید سیاست بیاعتنایی و انکار را روی دست بگیرند. هشدار ورود کرونا به افغانستان، باید بهعنوان یک تهدید جدی امنیت ملی، در دستور کار قرار گیرد. زیرا سیاست انکار و بیاعتنایی خطر گسترش ویروس کرونا را بیشتر میکند.
از زمان شیوع این ویروس در کشورهای دیگر، اقدامات حکومت افغانستان تا کنون محدود بوده به چند اقدام پیشپاافتاده، از جمله غربالگری در مرزها و میدانهای هوایی. اما شناسایی سه نفر مشکوک به ویروس کرونا در هرات نشان میدهد که مرزهای کشور به درستی غربالگری نشده است. نیاز است که اقدامات حکومت از روی واقعیت باشد. با توجه به ضعف سیستم خدمات صحی کشور، دولت باید در اسرع وقت تدابیر جدی و کافی برای کنترل شیوع و جلوگیری از گسترش این ویروس را روی دست بگیرد. تلاش برای دریافت کمکهای صحی از دیگر کشورها و سازمان بهداشت جهانی برای تجهیز سیستم صحی کشور در برابر کرونا باید آغاز و در مرحلهی آمادهباش قرار بگیرد. وگرنه هر روز که بگذرد وضعیت بدتر میشود. هنوز که بهصورت رسمی سرایت ویروس کرونا به افغانستان تأیید نشده و صرف سه نفر مشکوک در هرات شناسایی شده، اما قیمت ماسک در هرات و کابل شدیدا افزایش یافته است. نیاز است که وزارت صحت مدیریت وضعیت را روی دست بگیرد.
طرف دیگر این ماجرا مردم است. شهروندان باید به توصیههای صحی عمل کنند. تنها در انتظار حکومت نشستن، رفتن به کام مرگ است. بهویژه در شرایط کنونی که بنبست سیاسی ناشی از انتخابات ریاستجمهوری و آغاز کاهش خشونت هفتروزه برای امضاشدن توافق صلح، تمام توجهات اجتماعی و سیاسی را به خود معطوف کرده است. به همین دلیل مردم باید رفتارهای پیشگیرانه را جدی بگیرند. تا جایی که ممکن است خود را از خطر احتمالی دور نگهدارند و توصیههای بهداشتی را جدی بگیرند. مسئولیت حکومت نیز این است که کارزار اطلاعرسانی در مورد توصیههای ابتدایی صحی برای جلوگیری از شیوع ویروس بهصورت گسترده، سازمانیافته و هماهنگ انجام دهد. آگاهی مردم افغانستان در مورد مسایل بهداشتی متأسفانه ضعیف است. اگر وضعیت درست مدیریت نشود، ممکن است شایعه وضعیت را بسیار پیچیدهتر کند. از طرف دیگر، در بسیار از نقاط کشور مردم به اولیهترین نیازهای صحی دسترسی ندارند. روی این واقعیتها است که رسیدن ویروس کرونا به افغانستان جای نگرانی دارد. بنابراین، حکومت، شهروندان، نهادهای صحی و همه در مبارزه با گسترش این ویروس بسیج شوند.
