رسانههای امریکایی گزارش دادهاند که بهزودی واشنگتن چهارهزار سرباز خود را از افغانستان خارج میکند. این خروج زودهنگام و بدون جاگزین است. زیرا نه هنوز صلحی برقرار شده و نه گروههای تروریستی در افغانستان نابود یا کمتوان شدهاند. از طرف دیگر، روشن است که با کاهش سربازان امریکایی عملیات نظامی امریکا محدودتر خواهد شد. هرچه عملیات امریکا محدودتر شود، به نفع طالبان و گروههای تروریستی فعال در افغانستان است. این وضعیت به قویترشدن مخالفان مسلح و گروههای جنگی منجر میشود. هرچند هنوز جزئیات این خروج زیاد روشن نیست، اما در گزارش رسانههای امریکایی آمده است که خروج سریع و بدون جاگزین خواهد بود.
خروج شتابزده نه به سود واشنگتن است و نه به نفع افغانستان. فایدهی آن تنها به طالبان میرسد. از اینرو، امریکا نباید بدون حساب و کتاب از افغانستان خارج شود. زیرا خروج بدون حساب و کتاب نگرانکننده است و زمینه را برای شکلگیری مجدد لانههای تروریستی در افغانستان فراهم میکند. این نگرانی به این دلیل موجه است که هنوز سرنوشت گفتوگوهای صلح روشن نیست. همین حالا مذاکرات واشنگتن با گروه طالبان متوقف است. معلوم نیست که واقعا صلح به یک سرانجامی خواهد رسید یا دوباره به بنبست خواهد خورد. در چنین وضعیت اگر امریکا بخواهد سربازان خود را بهصورت کامل خارج کند یا کاهش دهد، برای افغانستان عواقب پردردسری خواهد داشت. چنانچه در سال ۲۰۱۴ و ۲۰۱۶ شاهد آن بودیم. در آن سالها نیروهای رزمی امریکا حملات هوایی را کاهش داد، زیرا معتقد بود که کاهش حملات هوایی سربازان افغان را قادر به پیشبردن جنگ خواهد کرد. اما نتیجه بهصورت واضح به نفع طالبان تمام شد. از یکطرف، گروه طالبان ساحهی قلمروشان را گسترش داد و از طرف دیگر، تلفات ارتش و پولیس بهشدت بالا رفت و نیروهای امنیتی افغانستان را ناتوان ساخت.
اکنون واشنگتن سرگرم مذاکره با طالبان است. خوشبینی مقامهای امریکایی و طالبان از پیشرفت مذاکرات زیاد است. دفعه پیش نیز این خوشبینی وجود داشت که به یکباره همه چیز تغییر کرد. بنابراین، خروج بدون حساب و عجولانهی سربازان امریکایی از افغانستان این پیام سیاسی را میرساند که امریکا فقط میخواهد از جنگ افغانستان خلاصی پیدا کند؛ امری که موقعیت ایالات متحده در میز مذاکره را تضعیف میکند. وقت گروه طالبان که عجلهی واشنگتن برای خروج نظامی از افغانستان را میبینند، دلیلی ندارند که برای آن امتیاز بدهند.
خروج امریکا از افغانستان زمانی درست است که در افغانستان صلح برقرار شده باشد. اگر ایالات متحده بدون توافق صلح از افغانستان خارج شود، مردم افغانستان بیشترین آسیب را میبینند. بنابراین، خروج باید حسابشده باشد و اگر واشنگتن میخواهد که نیروهای خود را از افغانستان خارج کند و به جنگی که بهنظر میرسد تا ختم ندارد، پایان دهد، باید به دقت و حوصلهمندی مسیر صلح کند را دنبال کند. بیزاری از ماندن در افغانستان پس از ۱۷ سال جنگ، برای مقامها و سربازان امریکایی قابل درک است و تعجبی ندارد؛ اما خروج نیروهای امریکایی از افغانستان، باید مسئولانه باشد. امریکا برای یک هدف مهم به افغانستان آمد. نابودی طالبان و تروریزم. این هدف و ماموریت به نتیجه نرسیده و طالبان از نظر توان نظامی در موقعیت بسیار برتر قرار دارد و گروههای تروریستی دیگر در افغانستان فعال است. رها کردن ناتمام مأموریت باعث میشود که القاعده، دولت اسلامی و گروههای همفکر به نیرو، منابع و قلمرو بیشتر دسترسی پیدا کنند.
طرف دیگر این ماجرا دولت افغانستان است. دیر یا زود، بدون توافق صلح یا برقراری صلح نسبی، امریکا بالاخره از افغانستان خارج خواهد شد. بهویژه اینکه رییسجمهور کنونی امریکا زیاد پروای حساب و کتاب را که از دید ما مهم است، ندارد. ممکن است یکبار تصمیم خروج ناگهانی را روی دست بگیرد. ترمپ قبلا گفته است امریکا کسانی را که باید در افغانستان میکشت، کشته است و حال زمان آن است که از آنجا خارج شود. در چنین وضعیتی برنامهی دولت برای این جاگزینی چه است. اگر امریکا نیروهای رزمی خود را به صفر برساند، آیا دولت افغانستان برای چنین روزی آمادگی دارد. ممکن است نیروهای امنیتی افغانستان در میدان جنگ مقاومت کند، اما بحث تمویل نیروهای امنیتی افغانستان نیز مهم است. واشنگتن شاید به تمویل ارتش افغانستان به میزان کمتری ادامه دهد، اما وقتی پای جان نیروهای امریکایی در میان نباشد، کنگره احتمالا وسوسه میشود که حمایت از ارتش افغانستان را قطع کند. برای این وضعیت چه چشماندازی در حکومت و دولت افغانستان وجود دارد؟
