شبکه حقانی در حملات بزرگ و مرگبار در افغانستان دست دارد. این شبکه رسما مسئولیت خونینترین حملات را پذیرفته است. اکنون دولت تصمیم دارد انس حقانی، برادر رهبر شبکه حقانی و فرد شماره دوم این گروه را بهگونهی مشروط رها کند. این اقدام حکومت عبور از خط قرمزی است که قبلا تعیین کرده بود. حکومت پیش از این بارها درخواست طالبان برای رهایی انس حقانی را رد کرده بود و آن را «خط قرمز» خوانده بود. بدون شک رهایی انس حقانی هم برای طالبان و هم برای شبکه حقانی دستآورد بزرگ و نفس تازه است. اما برای مردم افغانستان روشن نیست که بهای رهایی فرد شماره دوم شبکه حقانی و مهمترین مهره برای طالبان چیست. بدون شک رهایی انس حقانی بهای سنگینی دارد: از یکسو دستگیری انس حقانی آسان نبود و از سوی دیگر بازگشت انس حقانی به صف شبکه حقانی و طالبان در عمل به مثابه نفس تازه به این گروهها است، هم در میدان جنگ و هم در میدان سیاست. در طرف دیگر، با رهایی انس حقانی دست حکومت افغانستان خالی خواهد شد و هیچ اهرم فشاری در اختیار نخواهد داشت.
زمینهسازی گفتوگوهای مستقیم صلح با طالبان و رهایی دو استاد دانشگاه آمریکایی که سه سال قبل از سوی طالبان ربوده شده بودند، بهای آزادی انس حقانی و دو زندانی بزرگ دیگر این گروه از بند دولت افغانستان گفته شده است. اما پرسش این است که واقعا با رهایی انس حقانی زمینهی گفتوگوهای صلح از سر گرفته خواهد شد یا طالبان حاضر خواهند شد رو در رو با دولت افغانستان روی میز مذاکره بنشیند؟ به عبارت دیگر، آیا بهای رهایی انس حقانی آمدن صلح در افغانستان خواهد بود؟ از همین حالا نگرانیهای زیادی وجود دارد مبنی بر اینکه اگر مذاکرات صلح بار دیگر به هر دلیلی به نتیجه نرسید، چه؟ در این صورت تنها بهای آزادی فرد شماره دوم خطرناکترین شبکه تروریستی، رهایی دو استاد دانشگاه امریکایی خواهد بود. شاید از دید انسانی آزادی دو گروگان بهای ارزشمند باشد، اما برای مردم افغانستان آزادی انس حقانی ممکن عواقب جدی و خونبار داشته باشد. از آنجایی که دست شبکهی حقانی به خون مردم افغانستان آلوده است، رهایی او میتواند داغ فراموشنشدنی برای مردم افغانستان باشد.
هم دولت افغانستان و هم شرکای بینالمللی نباید بدون ضمانت اجرایی لازم انس حقانی را آزاد کند. صرف اینکه دولت گفته با آزادی مشروط موافقت کرده، کافی نیست، دستکم در دو بخش باید ضمانت اجرایی وجود داشته باشد: یک، نباید ازادی انس حقانی باعث تقویت صفوف جنگی شبکه حقانی و طالبان شود. متأسفانه دست شبکه حقانی و گروه طالبان به خون مردم افغانستان آلوده است و هر روز در گوشه و کنار کشور مردم بهدست آنها کشته میشود. تجربه نشان داده است که هم طالبان و هم شبکه حقانی منافع خود را در جنگافروزی و خشونت دنبال میکنند. دوم، آزادی انس حقانی باید منجر شود به صلح. یکبار آمریکا و طالبان حدود دو ماه قبل در آستانه امضای توافقنامه صلح بودند که حملهی خونین گروه طالبان در کابل منجر به کشتهشدن ۱۲ نفر بهشمول یک سرباز آمریکایی شد. پس از این رویداد رییسجمهور امریکا هر نوع مذاکره با طالبان را پایان داد. اما پس از سکوت طولانی و احضارشدن خلیلزاد به کنگره، تلاشها برای از سرگیری گفتوگوها دوباره آغاز شد. ظاهرا تلاشها دوباره در حال پیشرفت است. نمونهی آن توافق برای آزادی انس حقانی است.
چه صلح بیاید و چه نیاید،آزادی انس حقانی برای امریکا رایگان نبوده است، اما برای دولت افغانستان و مردم کشور قضیه به این سادگی نیست. از یک طرف، نتیجهی انتخابات نامشخص و آیندهی سیاسی افغانستان مبهم است. مردم از افتادن به دام یک بحران دیگر نگرانند، زیرا از نظر زمانی مشروعیت حکومت وحدت ملی رسما به پایان رسیده و پراکندگی سیاسی در کشور زیاد است و از طرف دیگر، هیچ چشماندازی روشنی برای آمدن صلح و پایان بیش از چهار دهه جنگ و بحران متصور نیست. در چنین وضعیت رهایی افرادی مثل انس حقانی برای مردم یک کابوس است. برای مردم افغانستان بهای رهایی انس حقانی اگر آمدن صلح نباشد، هیچ است. در این صورت این تصمیم برای مردم یک کابوس و برای حکومت یک تصمیم سخت نه، که یک سر افکندگی بزرگ خواهد بود.
