یکشنبهشب اتفاقی در کمیسیون مستقل انتخابات رخ داد که دو روز تمام کار کمیسیون را متوقف کرد و باعث جنجال بزرگی شد. بدون شک کمیسیون انتخابات در برابر پیشآمدن این وضعیت پاسخگو است. کمیسیون باید مقصر اصلی را پیدا کند. متأسفانه نگاه کمیسیون به این رویداد سطحی است و هنوز که نزدیک به دو روز از این رویداد گذشته، مسئولان تصویر روشنی از آنچه یکشنبهشب در کمیسیون انتخابات رخ داده، در دست ندارد. کمیسیون در نخست این رویداد را شایعه خواند و در نهایت دیروز پذیرفت که قفل دروازهی بیرونی ساختمانی که سرور مرکزی در آن قرار دارد، شکسته شده است. هوز هم کمیسیون وضعیت پیشآمده را بهعنوان مشکل بزرگ نمیپذیرد. اعضای کمیسیون در نشست دیروزش تلاش کرد این رویداد را کوچک و بیاهمیت جلوه دهد. به همین دلیل تأکیدشان این بود که این اتفاق یک «سوءتفاهم» بوده است. اما شکستهشدن قفل و بازشدن دروازهای که در غیاب ناظرین و بدون سازوکار قانونی ممنوع است، فراتر از یک سوءتفاهم است. دو روز است که این مشکل کارهای کمیسیون را متوقف کرده است. بحث دستبرد به آرای مردم در سرور مرکزی چیزی جداگانه است. اگر این مرکز مورد دستبرد قرار گرفته باشد، بدون شک فاجعه رخ داده است. اما مسألهی اصلی با وضعیت پیشآمده این است که چگونه بهسادگی افراد غیرمسئول میتواند دست به کاری بزند که از نظر قانون ممنوع است. با این حال چه ضمانتی برای پیشگیری از قانونشکنیهای بزرگتری وجود دارد؟ این دلیل که سربازان بهدلیل سردی هوا، قفل را شکسته، منطق ندارد. نه هوای کابل این شب و روزها آنقدر سرد است و نه سربازان محافظت این اجازه دارد که در این سرمای معمول، قفل را بشکند. از اینرو کمیسیون مستقل انتخابات باید مقصر اصلی خلق این مشکل را شناسایی و این مشکل بزرگ را در حد یک سوءتفاهم فروکاست ندهد.
کمیسیون در نشست دیروز خود از تشکیل هیأتی خبر داد که قرار است این موضوع را بهصورت جدی بررسی کند. انتظار مردم افغانستان نیز همین است. این مشکل باید بهصورت جدی و همهجانبه بررسی شود. نباید این مسأله در حدی اشتباه یک کارمند فروکاسته شود؛ چیزی که کمیشنران در نشست دیروز روی آن تأکید داشتند. وضعیت پیشآمده به یک دلیل دیگر نیز باید بهصورت جدی پیگیری شود و آن اینکه تیم «ثبات و همگرایی» ادعای بزرگتری را مطرح کرده است. این تیم مدعی است که نیروهای ویژه وزارت داخله زیر نظر معین ارشد امنیتی این وزارت و در هماهنگی با ناظران ستاد انتخاباتی تیم «دولتساز» از طرف شب به کمیسیون مستقل انتخابات رفتند و وارد محلی شدند که در آن سرور مرکزی این کمیسیون قرار دارد. حتا تیم ثبات و همگرایی به رهبری آقای عبدالله خواستار تعلیق وظیفهی رییس دبیرخانهی کمیسیون مستقل انتخابات شده است و اتهام سنگینی هم به معین ارشد امنیتی وزارت داخله بسته است. درستی و نادرستی چنین ادعا باید بررسی شود. اگر ادعای تیم آقای عبدالله درست که رییسجمهور در هماهنگی با وزارت داخله دست به چنین کاری زده، هم رییسجمهور و هم وزارت داخله پاسخ دهند. ضمن اینکه این کار جرم است، سوءاستفاده از نهادها نیز هست؛ زیرا هیچ کسی چنین حقی ندارد. اگر ادعای تیم «ثبات و همگرایی» نادرست است و صرف یک ادعا و اتهام است، آقای عبدالله باید پاسخ دهد.
نبابد اجازه داد که مشکلات روزبهروز فربهتر شود. با اتفاقهای پیشآمده سرنوشت اعلام نتایج ابتدایی انتخابات در هالهی از ابهام است. هنوز روشن نیست چه زمانی کمیسیون موفق خواهد شد نتایج ابتدایی را اعلام کند. یک بار تقویم انتخابات نقض شد. هرچه که کارهای کمیسیون به تأخیر بیفتد، مشکلات تازهتری بروز خواهد کرد. به عبارت دیگر، هرباری که نتیجهی انتخابات به تأخیر افتاده، مشکلات بزرگتر شده است. کمیسیون میگوید در چهار روز گذشته هیچ معلوماتی به سرور مرکزی منتقل نشده است. بهدلیل اینکه سرور مرکزی مشکل فنی داشته است. این دومینبار است که مشکلات فنی در دستگاه باعث توقف کار در کمیسیون شده است. کمیسیون باید از شرکت درملوک پاسخ بخواهد.
انتظار مردم افغانستان این است که کمیسیون انتخابات به مشکلات پیشآمده بهصورت جدی رسیدگی و از هر نوع دخالت و رفتار شک برانگیز خودداری کند. وضعیت انتخابات افغانستان بسیار حساس شده و کوچکترین اشتباه، بزرگترین مشکلات را به بار میآورد. مهمتر از آن، اعضای کمیسیون باید بیطرفی سیاسی خود را ثابت کند.
