اطلاعات روز: کمیسیون مستقل حقوق بشر در گزارشی تحت عنوان «نظارت بر حقوق سیاسی در روز انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۸» اعلام کرده است که از مجموع مراکزی که از سوی این نهاد نظارت شده است، در 75.3 درصد از مراکز رأیدهی تخطی یا تخلف انتخاباتی مربوط به مواد انتخاباتی وجود داشته است؛ طوری که یا مواد حساس و غیرحساس ناقص بوده یا به کلی در مرکز رأیدهی وجود نداشته است.
بر اساس گزارش این کمیسیون یکی از آن موارد کارنکردن دستگاه بیومتریک بوده است که 13.4 درصد از تخطیها یا تخلفات انتخاباتی را شامل میشود.
نبود نام رأیدهندگان در فهرست، نبود نام رأیدهندگان در حافظه ماشین بیومتریک، نبود و کمبود اوراق رأیدهی در مرکز و نبودن «رمپ» برای افراد دارای معلولیت در مرکز رأیدهی، از دیگر مهمترین نمونههایی است که کمیسیون حقوق بشر آن را فهرست کرده است.
یافتههای کمیسیون حقوق بشر همچنان نشان میدهد که در ۱۱.۹ درصد از مراکز رأیدهی افراد وابسته به نامزدها و در 11.3 درصد از مراکز رأهیدهی رأیدهندگان دست به تخطی، تخلف یا جرم انتخاباتی زدهاند. کمپین در نزدیکی مراکز رأیدهی به نفع یک نامزد، موجودیت مواد تبلیغاتی نامزدان در کمتر از ۱۰۰ متری مراکز رأیگیری، رأیدادن به جای کسی دیگر، رأیدادن به شکل گروهی، رأیدادن اطفال و رأیدادن مکرر، از تخطیها و تخلفاتی دیگری است که ناظران کمیسیون گزارش کردهاند.
گزارش ناظران کمیسیون نشان میدهد که در 14 درصد از مراکز رأیدهی ناظران، مشاهدان و افراد غیرمسئول در داخل مراکز رأیدهی مرتکب تخطی، تخلف یا جرم انتخاباتی مثل ایجاد بینظمی، کمپاین به نفع یک نامزد، تهدید رأیدهندگان بهمنظور واداشتن آنان به دادن یا ندادن رأی به یک نامزد خاص شدهاند.
این گزارش کمیسیون در 23 ولایت کشور نشان میدهد که بیشتر زندانیان و توقیفشدهها در سراسر کشور، بهدلیل نبود مراکز رأیدهی در این محلات، از رأیدادن محروم شدهاند. همچنین شماری از افراد دارای معلولیت، بهدلیل نبود «رمپ» و سایر وسایل تسهیلاتی، دستکم در ۲۴.۹٪ از مراکز رأیدهی از دادن رأی محروم شدهاند. به همین ترتیب بیجاشدگان داخلی و بخشی از دانشجویان، بهدلیل تفاوت محل اقامت جدید آنان با محلی که تذکره آنان در آن ثبت شده است، از دادن رأی محرم شدهاند.
براساس این گزارش، در نتیجهی نظارت کمیسیون بر روند انتخابات از آغاز تا پایان روند رأیدهی ۱۲۶۰ مورد تخطی، تخلف یا جرم انتخاباتی به ثبت رسیده است که در این میان ۱۴۱ مورد آن جرم انتخاباتی بوده و شامل حمله مسلحانه و تروریستی بر تجمعهای دوره مبارزات انتخاباتی، حمله بر مراکز رأیدهی و تهدید رأیدهندگان و کارمندان کمیسیونهای انتخاباتی میشود.
یافتههای کمیسیون در مورد مشکلات و چالشهای امنیتی در روند برگزاری انتخابات تا پایان روز انتخابات نشان میدهد که در حدود 68 حمله بر پروسه انتخابات، مخصوصا بر مراکز رأیدهی، صورت گرفته و بر اثر آن حدود 377 تن از مردم ملکی کشته و زخمی شدهاند: «یادآور میشود که این آمار ابتدایی بوده و بخش «بررسی ویژه» کمیسیون در حال بررسی دقیق این رویدادهاست.»
نظارت بر روند رأیدهی در روز انتخابات توسط ۲۲۰ تن از کارمندان کمیسیون حقوق بشر (شامل ۷۴ زن)، در ۴۷۰ مرکز رأیدهی در ۲۳ ولایت کشور انجام شده است.
