لیاقت لایق
طرح پیشنهادی بودجهی وسط سال که پنج روز پیش از سوی مجلس نمایندگان افغانستان بهدلیل «تغییرات و تخصیص مبهم بودجه برای شماری از ادارات» رد شده بود، امروز (سهشنبه، 15 اسد) با حذف و تعدیل مورد اختلافی از سوی این مجلس تصویب شد.
کمشدن بودجهی 154 پروژهی انکشافی (عمدتا وزارت فواید عامه)، ابهام در تأمین حدود 2.4 میلیارد افغانی بودجهی انتخابات ریاستجمهوری 6 میزان و تخصیص بودجه به 5 اداره بهگونهی مبهم و غیرقانونی از دلایل عمدهی رد این طرح بود.
پس از رد این طرح از سوی مجلس نمایندگان، رییسجمهور فرمان داد که نمایندگان نشستهای فوقالعادهیشان را برای طی مراحل طرح بودجه وسط سال ادامه دهند و به رخصتی نروند. هرچند حالا این طرح با اکثریت آرای نمایندگام مجلس تصویب شده، اما هنوز برخی از نمایندگان بر آن انتقاد دارند.
بودجه وزارت فواید عامه
در مصوبهی جدید حدود یک میلیارد افغانی در بودجهی انکشافی وزارت فواید عامه اضافه شده است. تعدیلی که اکنون تصویب شده است، با انتقاد شماری از اعضای مجلس نمایندگان روبهرو است.
غلامحسین ناصری، عضو مجلس نمایندگان میگوید که وزارت فواید عامه با کمبود حدود پنج میلیارد افغانی روبهرو است و با ازدیاد یک میلیارد افغانی و تصویب آن در سند بودجه ملی، هنوز کمبودی این وزارت رفع نشده است. به گفتهی آقای ناصری، کمبود در بودجه وزارت فواید عامه، پروژههای بزرگ ملی بهشمول سرک گردندیوال، سرک حلقوی کابل و… را شامل میشود.
به گفتهی او هرچند وزارت مالیه تعهد کرده که در صورت کمبود بودجه در آخر سال مالی آن را تامین میکند، ولی این تعهد در سند ملی درج نشده و تضمین نمیشود.
وزارت مالیه به نمایندگان تعهد سپرده است که اگر وزارت فواید عامه با کمبود بودجه مواجه شود، در آخر سال مالی کمبودی این وزارت را تأمین میکند، اما این تعهد در سند ملی بودجه درج نشده است. برخی از نمایندگان مجلس میگویند که این تعهد، تضمین شده نمیتواند.
آقای ناصری میگوید: «وزارت فواید عامه و وزارت مالیه بر سر ازدیاد یک میلیارد افغانی توافق و بسنده کرده، ولی این توافق مشکل را حل نکرده و مسئولیت آن به پای خودشان است.»
دلیل وزارت مالیه در کمکردن بودجه وزارت عامه این است که این وزارت در مصرف بودجه ناکام بوده است. این وزارت تا کنون حدود 57 درصد بودجهی انکشافیاش را به مصرف رسانده است. اما آقای ناصری این دلیل را بیپایه میخواند و میگوید که از نظر او تنقیص بودجهی انکشافی این وزارت بهخاطر تأمین بودجهی انتخابات بوده است.
اخیرا تأمین بودجهی انتخابات از راه تنقیص بودجهی شماری از پروژههای انکشافی انتقاداتی را متوجه وزارت مالیه کرده است، اما شمروزخان مسجدی، سخنگوی این وزارت به اطلاعات روز گفت که تأمین بودجهی انتخابات از راه عواید خالص داخلی 12 میلیاردی بوده است.
حدود 6.9 میلیارد افغانی (64 درصد) بودجهی انتخابات ریاستجمهوری 6 میزان از سوی وزارت مالیه تأمین شده است. آقای مسجدی پیش از این به اطلاعات روز گفته بود که از بودجهی پروژههای انکشافی برای تأمین بودجهی انتخابات کم نه، بلکه برخلاف آن در طرح بودجه وسط سال به شماری آنان اضافه شده است.
مهدی راسخ، عضو دیگر مجلس نمایندگان نیز به اطلاعات روز میگوید که استدلال وزارت مالیه اکنون این است که بودجهی انتخابات را بیشتر از کدهای احتیاطی گرفته است، اما بودجهی پروژههای انکشافی نیز بهگونهی مبهم کم شده، ولی واضح نیست که در کجا اضافه شده است.
حذف 5 واحد اداری
در مصوبهی جدید بودجهی وسط سال، بودجهی پنج واحد اداری با اکثریت آرا حذف شده است. این ادارات شامل وزارت دولت در امور صلح، وزارت دولت در امور شهدا، ادارهی تخنیکی و مسلکی، ادارهی نفت و گاز و ادارهی ثبت احوال نفوس میشود. برخی از این ادارات از جمله وزارت دولت در امور صلح جدیدا ایجاد شده، ولی نمایندگان ایجاد این ادارات و بودجهی آن را تایید نکردهاند.
به گفتهی آقای ناصری این ادارات برخلاف فقرهی چهارم ماده نود قانون اساسی درج سند بودجه وسط سال شده بود و براساس این مادهی قانون اساسی، ایجاد واحدهای اداری تعدیل و یا الغای آن از صلاحیتهای شورای ملی است.
صلاحیت و تخصیص بودجهی عملیاتی وزارتهای داخله، دفاع و ریاست امنیت ملی برای ریاست دفتر و ریاست محافظت رییسجمهور نیز از سند بودجهی وسط سال حذف شده است.
اختصاص 600 میلیون افغانی برای پروژههای وزارت معارف، همچنان تخصیص 20 میلیون افغانی برای پروژه محافظت از اماکن مذهبی اهل هنود، از تغیراتی دیگری است که در مصوبهی بودجهی وسط سال آمده است.
ارگ ریاستجمهوری در اعلامیهای از تصویب بودجهی وسط سال استقبال کرده است. در اعلامیهی ارگ آمده است که اعضای مجلس نمایندگان با تصویب بودجهی وسط سال از برگزاری بهموقع انتخابات ریاستجمهوری حمایت کرده است.
