فساد در پول‌های اپراتیفی: 345 میلیون افغانی پول غیرقانونی کجا مصرف شده است؟

اطلاعات روز: یک گزارش روزنامه‌ی 8صبح نشان می‌دهد که که حکومت وحدت ملی تنها در سال مالی ۹۵ نزدیک به دو میلیارد افغانی را به صورت قانونی تحت عنوان «پول‌های اپراتیفی» به بخش‌های استخباراتی و کشفی هزینه کرده است، اما گزارش دقیقی از مصرف آن وجود ندارد.
این گزارش که زیر عنوان «پول‌های اپراتیفی یا چک‌های سفید بدون حساب؟» منتشر شده، نشان می‌دهد در کنار این مقدار پول، حکومت وحدت ملی در همین سال، ۳۴۵ میلیون افغانی دیگر را خلاف قانون تحت عنوان «پول اپراتیفی» بر علاوه‌ی شماری از نهادهای امنیتی، در اختیار برخی از نهادهای ملکی نیز قرار داده است.
اداره‌ی امور ریاست‌جمهوری، ریاست محافظت رییس‌جمهور، ریاست اجرایی و دادگاه عالی از شمار نهادهایی استند که مبالغ هنگفتی را به‌همین عنوان به‌دست آورده‌اند.
«پول اپراتیفی» مبلغی است که به‌خاطر مصرف در ساحات خاص و عمدتاً در نهادهای امنیتی در سند بودجه و برای بعضی از واحدهای بودجوی منظور شده است. به عبارتی دیگر، از این پول بیشتر برای کشف دسیسه‌های مخالفان و همچنان خنثاسازی پلان‌های آن‌ها استفاده می‌شود. به دلیل محرم‌بودن همین موضوع، گزارش این پول‌ها نیز با جزئیات، با وزارت مالیه و اداره‌ی عالی تفیش در میان گذاشته نمی‌شود.
در گزارش آمده که با آن که در طرح نخست بودجه‌ی سال مالی ۹۵، برای شورای امنیت ملی کشور مبلغ ۱۵۰ میلیون افغانی، پول اپراتیفی در نظر گرفته شده بود، اما بر اساس آمار وزارت مالیه، این نهاد ۷۰ میلیون افغانی را بیشتر از پول تعیین‌شده از سوی وزارت مالیه به‌دست آورده است. مجموع پول اپراتیفی شورای امنیت ملی کشور در سال مالی ۹۵ به ۲۲۰ میلیون افغانی می‌رسد.
مسوولان نهادهای امنیتی در پاسخ گفته‌اند که به‌دلیل مصرف این پول‌ها در بخش‌های محرم، جزئیات دقیق آن پخش نمی‌شود.
سیداکرام افضلی، رییس دیده‌بان شفافیت افغانستان گفته است که تخصیص پول اپراتیفی برای ادارات ملکی دور از منطق به نظر می‌رسد. آقای افضلی افزود که دست باز دادن به ادارات ملکی به‌خاطر مصرف پول‌های اپراتیفی، خود زمینه‌ساز فساد است و ممکن همین پول شرایط را برای کارهای غیرقانونی فراهم کند.
با آن که ماده‌ی دهم اصول‌نامه‌ی اجرای بودجه، تنها هشت اداره را مستحق دریافت پول‌های اپراتیفی شناخته، اما یافته‌های ۸صبح نشان می‌دهد که شماری از ادارات خلاف این ماده‌ی قانون، پول‌های هنگفت اپراتیفی دریافت کرده‌اند.
حنان معروف، رییس تفتیش ادارات بودجوی مرکزی اداره‌ی عادلی تفتیش به 8صبح گفته ادعاهایی را در مورد مصرف نادرست این پول دریافت کرده و به همین دلیل به دستور رییس این اداره، تفتیش مسائل مالی اپراتیفی دولت را آغاز کرده است. او افزوده یافته‌های ابتدایی این اداره نشان می‌دهد که «یک مقدار از این مصارف خلاف اهداف تعیین شده به مصرف رسیده است.»
محمدحسین فهیمی، رییس کمیسیون تفتیش مرکزی مجلس نمایند‌گان نیز که حساب‌های قطعیه دولت را بررسی کرده، با انتقاد از «پول‌های اپراتیفی»، نسبت به مؤثریت این پول‌ها به دیده‌ی شک می‌نگرد. او گفته که «پول‌های اپراتیفی» موارد مصرف خودش را دارد اما حکومت تحت همین عنوان، تخطی‌های زیادی را موجب شده است.