دیروز طالبان عکسهایی منتشر کردند که افراد وابسته به این گروه را در مقر ولسوالی اناره درهی ولایت فراه نشان میداد. تلاش طالبان برای تصرف ولسوالی انار دره در ادامهی کوششی است که این گروه برای کشیدن یک خط حائل که بتواند حوزههای نفوذ طالبان را به هم وصل کند، انجام میدهند. نظر افکندن به مناطقی که بیشتر در معرض تهاجم طالباناند، نقاط ضعف امنیتی نهادهای امنیتی در مواجهه با طالبان را نیز آشکار میکند و توضیح میدهد که چنانچه حکومت این مسأله را دستکم بگیرد، در نهایت برگ برندهی این جنگ را در اختیار طالبان قرار خواهد داد.
ولسوالی انار دره در امتداد مرز ایران و افغانستان واقع شده است. مناطق مرزی خراسان جنوبی درواقع نزدیکتر از ولایت هرات به این ولسوالی است و فاصلهی آن با مرکز ولایت فراه نیز دستکم 65 کیلومتر است. تلاش طالبان برای حضور در مرزهای کشور، شبیه آنچه که بخشهای شمالی به خصوص ولسوالیهای مرزی تخار واقع شده، از بسیاری جهات اهمیت استراتژیک دارد. هماکنون بخشهای زیادی از مرزهای جنوب و شرق کشور از حیطهی کنترول دولت خارجاند. به همین دلیل بخش زیادی از افراد گروههای تروریستی به سادگی از آن عبور و مرور میکنند و کسی نیست که بر حمل و نقل مواد مخدر در امتداد خط دیورند اشراف کافی داشته باشد. به همین ترتیب، نقاط مرزی نورستان آشکارا در حیطهی نفوذ طالبان است، کما آنکه این وضعیت در بدخشان و در یک سال اخیر در تخار و فاریاب نیز تکرار شده است. تسلط طالبان بر مناطق مرزی، در وضعیتی که قاچاق انسان و مواد مخدر و بازار سیاه خرید و فروش اسلحه داغ است، یک فرصت استثنایی اقتصادی و ارتباطی را فراهم میکند. انار دره نیز از نظر جغرافیایی وضعیت مشابهی دارد.
دست به دست شدن مناطقی مانند انار دره میان طالبان و نیروهای امنیتی کشور و نیز کشته شدن تکاندهندهی نیروهای ویژهی اردوی ملی در غرب کشور به دست طالبان، ضعف نهادهای امنیتی در حفظ مناطق و تصفیهی آنها از حضور طالبان را نشان میدهد. انار دره در امتداد ولسوالی شیندند هرات واقع شده است. شیندند از ناامنترین مناطق هرات است. آوازهی شیندند زمانی بلند شد که یک فرمانده محلی این ولسوالی با بسیج نیروهای مسلح و درگیری مستقیم با والی قدرتمند آن زمان هرات (اسماعیل خان)، او را مجبور به عقبنشینی کرد. اسماعیل خان درست به دلیل این فشارها به سازش با حامد کرزی تن داد. از آن زمان تاکنون این ولسوالی در حیطهی کنترول زورمندان و شبهنظامیان غیر دولتی است. حضور شبهنظامیان به صورت طبیعی زمینهی حضور طالبان را فراهم میکند. طالبان بدون نفوذ بر شیندند، بالابلوک و ولسوالیهای مجاور آن نمیتوانند سودای تصرف یک ولسوالی را در سر بپرورانند.
حکومت در بازپسگیری مناطق تحسینبرانگیز عمل کرده اما در حفظ آن، ناکام بوده است. دلیل آن این است که اکثر مناطق به واسطهی نیروهای زبدهی اردوی ملی پس گرفته میشوند، اما نگهداری آن قاعدتاً دوباره به نیروهای امنیتی محلی واگذار میشود. این نیروها در سطوح مختلف فاقد هماهنگی، ارادهی قوی و مدیریت کافیاند. فساد حاکم بر این نهادها و پیچیدگی مناسبات محلی سبب میشود که سد محکمی در برابر طالبان در این مناطق ایجاد نشود. در نتیجهی این وضعیت، هماکنون طالبان به صورت منظم در حال شکلدهی یک خط حائلاند که در امتداد محلات تحت کنترول یا زیر نفوذ شان بسط میدهند. استقرار طالبان در این مناطق، دست آنها را برای تأمین نیروی انسانی و منابع مالی و تسلیحاتی باز میگذارد، همانگونه که دسترسی به این گروه را برای کشورهای منطقه سادهتر میسازد.
طالبان خط حائل میکشند؟
با دیگران به اشتراک بگذارید
