کلینتن یا ترامپ؟

در هشتم نوامبر مردم امریکا به دو نامزد انتخابات ریاست‌جمهوری خود- هیلاری کلینتن و دانلد ترامپ- رای می‌دهند. نیمی از رای‌دهنده‌گان به کلینتن رای می‌دهند و نیمی دیگر به ترامپ. آن‌عده‌یی که با رای خود نتیجه‌ی انتخابات را به نفع این یا آن نامزد تغییر می‌دهند، معمولا درصد کوچکی از جمعیت رای‌دهنده را تشکیل می‌دهند. غالبا جمهوری‌خواهان و دموکرات‌ها به نامزدهای حزب مربوط خود رای می‌دهند. کشورها و دولت‌های دیگر جهان نیز البته در این زمینه ترجیحاتی دارند. ممکن است دولتی (مثلا حکومت پوتین در روسیه) دوست داشته باشد که ترامپ رییس‌جمهور شود. ممکن است بسیاری از کشورها و دولت‌های دیگر از رییس‌جمهور شدن کلینتن بیشتر استقبال کنند.
در این‌میان، می‌توان پرسید که برای افغانستان چه کسی بهتر است؟ این سوال که چه کسی در امریکا رییس‌جمهور شود بهتر است، وقتی که پای افغانستان در میان است، طبیعت متفاوتی دارد. برای این‌که افغانستان عملا یکی از ایالت‌های بسیار فقیر و آشوب‌زده‌ی ایالات متحده‌ی امریکا است. به‌بیانی دیگر، اگر امریکا پنجاه‌ویک ایالت داشته باشد و در این‌میان سرنوشت یکی از این ایالت‌ها چندان مورد اعتنای دولت فدرال امریکا نباشد، آن یک ایالت افغانستان است. طبیعی است که اگر امریکا این ایالت اضافی و آشوب‌زده‌ی خود را کاملا وانهد و ترک کند، وضعیت افغانستان از این‌هم بدتر خواهد شد. اما فرض کنید که امریکا افغانستان را صددرصد ترک نمی‌کند. یعنی در ماه‌ها و سال‌های آینده نیز مقداری خرج و خوراک به این کشور می‌فرستد. در این‌صورت، آیا کلینتن رییس‌جمهور شود بهتر است یا ترامپ؟ پاسخ این سوال روشن است: زیاد تفاوت نمی‌کند که چه کسی در امریکا رییس‌جمهور شود. چرا؟ به این خاطر که هیچ دولتی در امریکا افغانستان را به‌عنوان یک ایالت ارزشمند و حیاتی در مدار نفوذ ِ خارجی خود تعریف نخواهد کرد. چه دولتی محافظه‌کار در امریکا سر کار باشد و چه دولتی دموکرات، میزان اهمیت افغانستان برای امریکا در این‌حد خواهد بود که کسی نتواند از خاک این کشور منافع امریکا را در منطقه و جهان تهدید کند. برای این‌منظور، حتا یک افغانستان آشوب‌زده و مشغول به خود نیز کار می‌دهد. یعنی لازم نیست که افغانستان حتما به امن و ثبات برسد تا سودش به دولت امریکا برسد. همین‌که این ایالت پنجاه‌ویکم، با مقداری هزینه‌ی قابل چشم‌پوشی، سپر بلای آن پنجاه ایالت اصلی شود کافی است. ترامپ یا کلینتن، فرقی نمی‌کند. اراده‌ی سیاسی در امریکا معطوف به اعمار یا استعمار افغانستان نیست. هر کس در کاخ سفید بیاید، نقش افغانستان برای او همان نقش کم اهمیت دایمی‌یی است که خود افغان‌ها در تغییرش هیچ نمی‌کوشند.