دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) میگوید که در نتیجهی خشونتهای مسلحانه میان نیروهای طالبان و پاکستان در امتداد مرز بین اول جنوری تا ۳۱ مارچ سال جاری میلادی، ۳۷۲ غیرنظامی در افغانستان کشته و ۳۹۷ غیرنظامی دیگر زخمی شدهاند.
بخش حقوق بشر یوناما امروز (سهشنبه، ۲۲ ثور) با نشر گزارشی گفته است که از این میان ۲۶۹ نفر در حملهی هوایی پاکستان بر مرکز ترک اعتیاد امید در کابل کشته و ۱۲۲ نفر دیگر، بهشمول یک زن، زخمی شدهاند که اکثریت مطلق آنان بیماران تحت درمان بودهاند.
یوناما گفته است که این شفاخانه هدف اصابت سه حملهی هوایی قرار گرفت؛ حملهی اول به مسجد و محلهای خواب اصابت کرد؛ حملهی دوم یک ذخیرگاه مواد غذایی متشکل از کانتینرها و همچنین بخشی از خوابگاه را هدف قرار داد و در حملهی سوم ساختمانهایی در بخش آموزشهای حرفهای شفاخانه که عمدتا از چوب ساخته شده بودند، هدف قرار گرفت که باعث آتشسوزی شد.
یوناما گفته است که بهطور مستقل توانسته است که کشتهشدن ۲۶۹ و زخمیشدن ۱۲۲ نفر را در این حمله تأیید کند، اما «رقم واقعی ممکن است بهگونهی قابل ملاحظهای بیشتر باشد».
در گزارش یوناما آمده است که شمار دقیق بیماران در زمان حمله به شفاخانه امید مشخص نیست و کارکنان شفاخانه نیز گزارش دادهاند که اسناد بیماران در اثر این حملات هوایی از بین رفته است. علاوه بر این، بهدلیل ماهیت جراحات یا به علت متلاشیشدن اجساد به اعضای بدن، شناسایی برخی اجساد امکانپذیر نبوده است.
یوناما گفته است که «تصاویر قربانیان کشتهشده در این حمله را مشاهده نموده است که به سبب سوختگیهای شدید بهگونهی کامل غیرقابل تشخیص بودند».
یوناما همچنین گفته است که «با خانوادههایی که هنور موفق به یافتن بستگان خود نشدهاند، مصاحبه نموده است و بهدلیل نبود سوابق دقیق و کامل بیماران، شمار دقیق افراد مفقود بهگونهی قطعی تثبیت نگردیده است».
بخش حقوق بشر یوناما در گزارش خود گفته است که طالبان گفتهاند در حمله به این مرکز، بیش از ۴۱۱ نفر کشته و بیش از ۲۶۱ نفر زخمی شدند و ۴۹۱ نفر دیگر از این حملات جان به سلامت بردند.
این در حالی است که پس از این حمله، حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان گفت که در این حملات بیش از ۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۲۵۰ نفر دیگر زخمی شدهاند.
پاسخ پاکستان
بخش حقوق بشر یوناما نوشته است که سفارت پاکستان در کابل در پاسخ کتبی خود به این نهاد دربارهی حمله به شفاخانه ترک اعتیاد امید در کابل گفته است که «اقدامات پاکستان در شب ۱۶ مارچ صرفا علیه زیرساختهای تروریستی و نظامی انجام شده است».
طبق گزارش یوناما، سفارت پاکستان افزوده است: «اهداف شامل ذخایر طیارههای بدون سرنشین و زیرساختهای حمایتی فنی و همچنان مراکز ذخیره مهمات بوده است که توسط رژیم طالبان افغانستان برای انجام حملات علیه غیرنظامیان پاکستانی استفاده میشد. این حملات دقیق، هدفمند و حرفهای بوده است. هیچ شفاخانه، مرکز تداوی اعتیاد یا تأسیسات غیرنظامی هدف قرار نگرفته است.»
پس از این حملات، وزارت اطلاعات و نشرات پاکستان نیز حمله به شفاخانه ترک اعتیاد امید را رد کرد و گفت که این کشور «زیرساختهای تروریستی» را هدف قرار داده است.
اما یوناما برای اولینبار در گزارش تازهی خود تأیید کرده است که شفاخانه درمان اعتیاد امید در «حملات هوایی نیروهای نظامی پاکستان» هدف حمله قرار گرفته است.
تلفات غیرنظامیان براساس جنسیت
بخش حقوق بشر یوناما در گزارش خود گفته است که تلفات غیرنظامیان در درگیری مرزی میان طالبان و پاکستان در سه ماه اخیر، شامل ۷۲ زن، ۵۵۴ مرد، ۴۸ دختر و ۹۵ پسر میباشند.
طبق این گزارش، پیش از حملهی هوایی پاکستان بر مرکز ترک اعتیاد امید در کابل در ۱۶ مارچ سال جاری میلادی، زنان و کودکان بیش از نیمی از تلفات غیرنظامی ثبتشده را تشکیل میدادند، اما بهدلیل اینکه در شفاخانه امید تنها مردان نگهداری میشدند، پس از این حمله ترکیب جنسیتی تلفات غیرنظامیان درگیری طالبان و پاکستان تغییر کرد.
تلفات غیرنظامیان براساس مکان
بخش حقوق بشر یوناما گفته است که ۵۵ درصد از تلفات غیرنظامیان براثر درگیری طالبان و پاکستان، در کابل، پایتخت افغانستان، ثبت شده است.
طبق این گزارش، پس از کابل، بیشترین آمار تلفات در ولایت کنر در شرق افغانستان ثبت شده است که ۱۳ درصد از مجموع تلفات را تشکیل میدهد.
در گزارش بخش حقوق بشر یوناما همچنین آمده است که ۱۱ درصد از تلفات غیرنظامیان در ولایت پکتیکا ثبت شده است که پس از کابل و کنر، متحمل بیشترین تلفات در این درگیریها شده است. پس از این سه ولایت، به ترتیب بیشترین تلفات در ولایتهای ننگرهار، خوست، پکتیا، قندهار و نورستان ثبت شده است.
در این گزارش آمار تلفات غیرنظامیان در کابل (کشته و زخمی) ۴۲۳ نفر، در کنر ۹۸ نفر، در پکتیکا ۸۶ نفر، در ننگرهار ۵۸ نفر، در خوست ۴۶ نفر و ۳۳ نفر، در قندهار ۱۸ نفر و هفت نفر ذکر شده است.
عامل تلفات
بخش حقوق بشر یوناما گفته است که عامل ۶۲ درصد تلفات غیرنظامیان، حملات هوایی بوده است و ۳۵ درصد دیگر ناشی از شلیکهای مستقیم توپ و هاوان در امتداد مرز بوده است و یک مورد «کشتار هدفمند» نیز ثبت شده است.
یوناما گفته است که در ۱۹ مارچ، یک کارمند زن یک سازمان غیردولتی که در یک کلینیک در ولسوالی کامدیش ولایت نورستان کار میکرد، میخواست با استفاده از آتشبس موقت میان طالبان و پاکستان، همره با شوهر و فرزندانش از نورستان به کنر برگردد.
براساس گزارش یوناما، این خانواده پس از دریافت اطمینان از مقامهای طالبان مبنی بر اینکه آتشبس برقرار شده و
نیروهای پاکستان دیگر موترها را در این مسیر هدف قرار نمیدهند، از ولسوالی کامدیش نورستان به سمت منطقهی «بریکوت» ولسوالی ناری کنر با یک تاکسی کرایی، حرکت کردند.
یوناما گفته است، آنان زمانی که به منطقهی باغچار رسیدند، نظامیان پاکستان بر وسایط نقلیهی آنان با سلاحهای سبک، توپ و هاوان شلیک کردند.
طبق گزارش یوناما: «آنان تصمیم گرفتند از موتر پیاده شده و در امتداد رودخانه حرکت کنند تا از آتشباری در امان بمانند. سپس تلاش کردند از رودخانه عبور کرده و به منطقهی امنتر برسند. در جریان عبور از رودخانه، کارمند سازمان غیردولتی از ناحیه راست بدن هدف گلوله قرار گرفت، توان ادامهی حرکت را از دست داد و به داخل آب افتاده و همراه با پسر سهسالهاش غرق شد.»
یوناما گفته است که باشندگان محل اجساد را از آب بیرون کشیدند و بزرگان محل از نیروهای پاکستان خواستند که اجازهی عبور یک تاکسی را برای انتقال اجساد به کنر بدهند، اما نیروهای نظامی پاکستان این درخواست را رد کردند.
طبق گزارش یوناما، اجساد روز بعد پیاده به سمت منطقهی بریکوت ولسوالی ناری کنر حرکت داده شد و پس از یک روز کامل پیادهروی، در ۲۱ مارچ در روستای «خیرالله» شهر اسعدآباد، مرکز ولایت کنر به خاک سپرده شدند.
یوناما گفته است که درگیری میان طالبان و پاکستان تأثیرات گستردهای بر غیرنظامیان داشته است و تا اول اپریل باعث آواره شدن ۹۴ هزار نفر شده است.
در گزارش یوناما آمده است که این درگیری همچنین به شمار زیادی از خانههای غیرنظامیان و زیرساختها و کسبوکارهای خصوصی آسیب رسانده است.
درگیری میان طالبان و پاکستان نزدیک به سه ماه است که ادامه دارد. با وجود تلاشهای گستردهی کشورهای منطقه، دو طرف هنوز موفق نشدهاند که به توافقی برای پایان درگیری، بازگشایی مرزها و ازسرگیری تجارت و ترانزیت دست یابند.
