نشست با عنوان «پاسخگویی، حقیقت و آشتی؛ مبانی بازگشت به حاکمیت قانون اساسی در افغانستان» با حضور کارشناسان سازمان ملل متحد، نمایندگان کشورهای عضو این سازمان و شماری از فعالان مدنی و حقوق بشر افغانستان امروز (دوشنبه، ۲۱ ثور) در جنیوا آغاز شده است و فردا نیز ادامه خواهد داشت.
نصیراحمد اندیشه، نمایندهی افغانستان در جنیوا میگوید که در این نشست در مورد مکانیسم پاسخگویی سازمان ملل متحد برای افغانستان و اینکه چگونه بحثها در مورد پاسخگویی راه برای ایجاد یک ساختار مشروع مبتنی بر قانون اساسی و حکومت مشروع و همهشمول در افغانستان باز میکند، بحث و گفتوگو میشود.
او اضافه میکند که علاوه بر کارشناسان سازمان ملل متحد و نمایندگان کشورهای عضو این سازمان، یک شبکهای از نیروهای مدنی و دموکراتیک افغانستان نیز در این نشست گردهم آمدهاند تا در مورد عدالت انتقالی در افغانستان بحث کنند.
آقای اندیشه میگویند که در آستانهی پنجمین سال بازگشت طالبان به قدرت، زمان این است که بحثها در مورد این مسائل آغاز شود تا بتوانیم با یک گذار دمواکراتیک و مردمی، وضعیت فعلی را تغییر بدهیم.
ریچارد بنت، گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل متحد برای افغانستان، در سخنرانی خود در این نشست گفت که شکستن چرخهی خشونت و معافیت از مجازات در افغانستان، نیازمند رویکرد جامعه و استفاده از همهی ابزارهای لازم است.
آقای بنت گفت که مردم افغانستان قربانی چندین دهه جنگ و خشونت بودهاند و جنگ و خشونت باعث شده است که افراد زیر ۵۰ سال در این کشور هیچ دورهی بدون خشونت و صلحآمیز را بهخاطر نداشته باشند.
گزارشگر ویژهی حقوق بشر سازمان ملل متحد به سیاستهای طالبان نیز اشاره کرد و گفت که این گروه بر تمام جنبههای زندگی مردم محدودیت وضع کردهاند.
او نقض حقوق زنان توسط طالبان را «سیستماتیک و گسترده» خواند و گفت که این مورد میتواند مصداق «جنایت علیه بشریت» به شمار رود و حتا «آپارتاید جنسیتی» محسوب شود.
سیما سمر و شهرزاد اکبر، روسای پیشین کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان نیز در این نشست سخنرانی کردند.
خانم سمر در این نشست گفت که زنان باید در تمام بحثها راجع به افغانستان حضور واقعی و نه نمادین، داشته باشند و تأکید کرد که هر روند سیاسی آینده باید بر مشارکت زنان، حقوق قربانیان و ارزشهای حقوق بشر استوار باشد.
شهرزاد اکبر در سخنرانیاش به مسألهی عدالت انتقالی اشاره کرد و گفت که در گذشته مطالبهی مردم برای عدالت و پاسخگویی مورد بیتوجهی قرار گرفته است.
او گفت که در آیندهی افغانستان باید بر آگاهی عمومی و رویکرد جامع حقوق بشری تمرکز بیشتری صورت گیرد تا از تکرار تجربههای گذشته جلوگیری شود.
مردم افغانستان پس از تسلط دوبارهی طالبان بر این کشور، با نقض گستردهی حقوق بشری خود توسط این گروه مواجه بودهاند. در این میان، حقوق زنان و دختران، اقلیتهای قومی، مذهبی و جنسیتی با سرکوب شدیدتر حقوق بشری خود مواجه بودهاند.
در پی نقض گستردهی حقوق بشر در افغانستان، شماری از نهادهای بینالمللی حقوق بشری، کشورهای عضو سازمان ملل متحد و فعالان افغانستان در تلاش ایجاد یک مکانیسم ویژه پاسخگویی برای افغانستان هستند تا موارد نقض حقوق بشر در این کشور بررسی و عاملان آن را پاسخگو کند.
