شهریار فرهمند
پنجمین روز جلسهی ارائهی برنامههای نامزدوزیران پیشنهادی کابینهی حکومت وحدت ملی سپری شد. تاکنون شانزده نامزدوزیر برنامههای خود را ارائه کرده و گفته میشود، جلسهی رای اعتماد این عده فردا برگزار میشود. با این وجود، نامزدوزیرانی که از سوی شورای ملی به دلیل داشتن تابعیت دوگانه و نداشتن سند تحصیلی رد شدهاند، با وزارت زراعت و مالداری، در این مرحله شامل روند رای اعتماد مجلس نخواهند شد.
روند رای اعتماد مجلس نمایندگان به وزیران پیشنهادی کابینه یکی از دشوارترین مراحل تشکیل حکومت و کابینه است. در حال حاضر مناسبات مجلس نمایندگان با حکومت به دلیل وعدهخلافیهای پیهم رییس جمهور در مورد معرفی کابینه و بیتوجهی به مصوبات این مجلس از سوی حکومت در یک رویارویی تمام عیار قرار دارد. نمایندگان مردم در روز معرفی کابینه از رییس جمهور چندان استقبال گرم نکردند و اکنون نیز رویهی مساعد و همکاریجویانه میان نمایندگان مردم و وزیران پیشنهادی حکومت وجود ندارد.
شایعاتی وجود دارند که گویا نامزدوزیران پیشنهادی در میان مجلس پول توزیع کرده و میخواهند با اعطای امتیازات مادی به نمایندگان، رای اعتماد به دست آورند. افزون برآن، در درون مجلس صفبندیهای گوناگون قومی، سیاسی، منطقهای و زبانی برجسته اند و آنها در دادن رای اعتماد به نامزدوزیران متغیرهای گوناگونی را از مصالح قومی، منطقهای و زبانی گرفته تا سلیقههای فردی در نظر میگیرند.
در حال حاضر مناسبات حکومت و مجلس نمایندگان مساعد نیست. تخریبها و درزهایی که چند هفتهی گذشته میان حکومت و مجلس نمایندگان به وجود آمده بودند، هنوز ترمیم نگردیده و روحیهی تقابلجویانه در برابر وزیران پیشنهادی حکومت در مجلس حاکم است. تجربهی حکومت گذشته نیز نشان میدهد که رای اعتماد به نامزدوزیران، پروسهی زمانگیر و جنجالی است. در حکومت قبلی، مجلس نمایندگان به یکباره هفده تن از نامزدوزیران را رد کرد و تقابل مجلس و حکومت ماهها ادامه یافت.
اکنون نیز احتمال میرود که روند رای اعتماد به نامزدوزیران پیشنهادی حکومت وحدت ملی ماههای بیشتری ادامه یابد. بخش زیادی از فهرست کنونی کابینه از سوی مجلس رد خواهد شد و روند معرفی دوبارهی آنها از سوی حکومت، ارائهی برنامههای آنها و رای اعتماد هفتهها و ماههای بیشتری طول خواهد کشید.
این در حالی است که مجلس نمایندگان در آخرین روزهای فصل کاری سالانهاش قرار دارد. قرار بود هفتهی گذشته رخصتیهای زمستانی مجلس نمایندگان شروع شود و گفته میشود مجلس نمایندگان تصمیم گرفته تا وزیران باقیمانده را پس از ختم رخصتیهای زمستانی در آجندا بگیرد. اگر روند رای اعتماد نامزدوزیران با رخصتیهای زمستانی مجلس مواجه شود، تا چند ماه دیگر ادامه خواهد یافت.
مجلس نمایندگان باید رخصتیهای زمستانیاش را تا پایان کامل روند رای اعتماد کابینه به تعویق بیندازد. طولانی شدن این روند و ادامهی بیسرنوشتی حکومت و کرسیهای خالی کابینه، بر کارکرد نظام و وضعیت سیاسی و اقتصادی کشور پیامدهای منفی دارد.
بیش از سه ماه است که تمام وزارتخانهها و ولایتها با سرپرستها اداره میشوند و این وضعیت مردم را به ستوه آورده است. مردم از اجرا نشدن کارهای اداریشان شکایت میکنند. بازرگانان میگویند که کاروبارشان به این دلیل از رونق افتاده است و وضعیت امنیتی نیز بیش از هروقت دیگر وخیم شده است. برنامههای توسعهای وزارتخانهها و ادارههای دولتی عملا تا تشکیل کابینهی جدید تعطیل اند و سرپرستها از نظر قانونی و اداری صلاحیت انجام کارهای عمده و اساسی اداراتشان را ندارند. افزون برآن، از نظر قانونی سرپرستان فقط برای دو ماه میتوانند سرپرست بمانند و بیشتر از آن غیرقانونی است.
