رییس جمهور اوباما در یک سفر رسمی سه روزه به دهلی نو رفته و مورد استقبال گرم مقامهای هند قرار گرفته است. بر اساس گزارشها، در دیدار آقای اوباما و ناریندرا مودی، نخستوزیر هند، دو کشور در زمینههای دفاعی و همکاریهای امنیتی و اقتصادی به تفاهمهای تازهای دست یافتهاند. آقای اوباما قرار است در مراسم گرامیداشت از روز قانون اساسی یا روز ملی هندوستان شرکت کند و نیز گفته میشود در این سفر سه روزه، آقای اوباما در هوتل تاج محل اقامت میکند.
ناظران و تحلیلگران این سفر را تحول تازهای در مناسبات هند و ایالات متحدهی آمریکا قلمداد کردهاند و هردو کشور برای انجام این دیدار از ماهها قبل مقدمات زیادی چیدهاند. هرچند رییس جمهور اوباما و رییسان جمهور پیشین آمریکا بارها به هند سفر کردهاند؛ اما با توجه به تحولات سیاسی منطقه، سیاستگذاران واشنگتن و دهلی نو به این سفر اهمیت ویژه قایل شده و آن را به مثابه نقطه عطفی در تحولات جدید منطقهای میبینند. آقای اوباما دو هفته پیش جان کری، وزیر خارجهی ایالات متحدهی آمریکا را برای فراهم کردن مقدمات این سفر و آماده ساختن چارچوبهای مذاکرات و شرایط تفاهمات به دهلی نو فرستاد. دهلی جدید نیز از آقای اوباما استقبال بینظیر و متفاوتی کرده است. این کشور در دهلی نو و برخی شهرهای مهم دیگرش با ورود آقای اوباما آمادگیهای امنیتی سنگینی وضع کرده و ناریندرا مودی، نخستوزیر هند، برخلاف عرف سیاسی معمول، خودش برای استقبال از رییس جمهور اوباما به میدان هوایی رفت.
سفر آقای اوباما به دهلی نو با رویکرد منطقهای قابل تحلیل است. آقای اوباما با سفر به هند، اهداف منطقهایاش را دنبال میکند. هند، پس از چین و جاپان به عنوان بزرگترین قدرت اقتصادی آسیا، میتواند بهترین گزینه برای مقابله با گسترش نفوذ چین باشد. اکنون چین بزرگترین تهدید و چالش اقتصاد سیاسی ایالات متحده در منطقه و جهان است و مقابله با این چالش بدون وجود شرکای اقتصادی قدرتمند در منطقه امکانپذیر نیست. ایالات متحدهی آمریکا با گسترش همکاریهای سیاسی و اقتصادی با هند، میتواند توازن را را در برابر نفوذ رو به شد چین در منطقه ایجاد کند.
پروندهی هستهای ایران میتواند یکی از اهداف سیاسی دیگر این سفر در منطقه باشد. بینتیجه خاتمه یافتن چند دور مذاکرات دیپلماتیک و پیروزی جمهوریخواهان در سنا و غلبهی مشی تهاجمی و سختگیرانه در برابر ایران در سنای آمریکا، کاخ سفید را به این واداشته تا در تلاش شکلدهی ائتلاف منطقهای جدید و تکمیل حلقهی محاصرهی سیاسی ایران در پروندهی هستهای این کشور برآید. هند تاکنون روابط خوبی با ایران داشته و یکی از بزرگترین خریداران نفت ایران میباشد. به نظر میرسد آقای اوباما تلاش میکند تا با جلب همکاری هند، حلقهی محاصرهی سیاسی و اقتصادی ایران را تنگتر کند.
گسترش تهدیدهای بنیادگرایی و تروریسم و بازیهای دوگانهی پاکستان شاید یکی دیگر از اهداف این سفر باشد. ایالات متحدهی آمریکا در سیزده سال مبارزه نتوانست بسترها و اردوگاههای بنیادگرایی، افراطیت و تروریسم را از منطقه برچیند و اکنون با خروج آنها از افغانستان، این لانهها و بسترها همچنان خطرساز باقی ماندهاند. از سوی دیگر، پاکستان تاکنون در مبارزه با تروریسم صادقانه برخورد نکرده است. لحن گفتار مقامهای آمریکا در چندماه اخیر در برابر پاکستان تغییر کرده است. دو هفته پیش جان کری در سفر به اسلامآباد به نحوی به پاکستان هشدار داد تا لانههای تروریسم و افراطیت را برچیند، ولی تاکنون پاکستان رفتار دوگانهاش در برابر تروریسم را کنار ننهاده است. آقای اوباما با سفر به هندوستان میخواهد به پاکستان بگوید که اگر در رفتارش صادقانه عمل نکند، هند را به عنوان متحد استراتژیکش قبول میکند. مخصوصا اقامت آقای اوباما در هوتل تاج محل که در سال 2008 از سوی لشکر طیبه هدف حملهی تروریستی قرار گرفت، پیام بسیار روشنی برای پاکستان دارد. انتخاب این هوتل برای اقامت به معنای این است که دیگر سیاستهای منفی و صدور تروریسم پاکستان در منطقه برای ایالات متحدهی امریکا قابل قبول نیست.
