اخیرا تلاشهای دوجانبه از سوی افغانستان و پاکستان برای گسترش همکاریهای سیاسی، امنیتی و اقتصادی دو کشور بیشتر شدهاند. پس از رفت و آمدهای مقامهای ارشد امنیتی دو کشور، هفتهی گذشته هیأتی از شورای ملی افغانستان به اسلامآباد رفت و با نخستوزیر، اعضای مجلس نمایندگان و دیگر مقامهای سیاسی پاکستان دیدار کرد. در این دیدارها نواز شریف، نخستوزیر و دیگر مقامهای حکومتی پاکستان بر گسترش و تحکیم همکاریهای امنیتی و سیاسی، خصوصا تلاشهای مشترک در مبارزه با تروریسم وعده سپردند. بهدنبال آن ریاست جمهوری اعلان کرده است که سران احزاب سیاسی پاکستان را برای دیدار و گفتوگو در مورد گسترش همکاریهای امنیتی و سیاسی به کابل دعوت کرده است. سخنگوی ریاست جمهوری تأیید کرده است که قرار است شماری از سران احزاب سیاسی پاکستان با دعوت رسمی رییس جمهور غنی به کابل بیایند و با احزاب سیاسی و مقامهای دولت افغانستان دیدار نمایند. پیش از آن هیأتی از اتاق تجارت و صنایع کشور نیز به پاکستان رفته بود و در مورد گسترش همکاریهای اقتصادی و ترانزیتی گفتوگو کرده بودند.
افغانستان و پاکستان به عنوان دو همسایهی نزدیک، بیشترین اهمیت را در مناسبات خارجی خویش به همدیگر قایل اند. با اینکه این دو کشور چندان دل خوشی از همدیگر ندارند و در بسیاری از نابهسامانیها و مشکلات داخلیشان انگشت اتهام را بهسوی همدیگر نشانه میروند؛ اما با آنهم اهمیت سیاسی این مناسبات برای هردو کشور گریزناپذیر است. ریشههای بسیاری از مشکلات سیاسی و امنیتی این دو کشور به همدیگر وصل میشوند و نه تنها که در ترتیبات و مسایل منطقهای مشترک، بلکه در اعمال بسیاری از سیاستهای داخلی نیز به کمک همدیگر نیازمندند. از همینرو، در لیست رفت و آمدهای دیپلماتیک هردو کشور، بیشترین رفت و آمدها میان کابل-اسلامآباد صورت میگیرد. در طول سیزده سال گذشته رییس جمهور کرزی بیش از بیست بار به اسلامآباد سفر کرد و در مدت سه ماه عمر حکومت وحدت ملی، هفت بار هیأتهای سیاسی پاکستان، از رییس جمهور گرفته تا مقامهای ارشد امنیتی و سیاسی این کشور، برای دیدار و گفتوگو با مقامهای دولت افغانستان به کابل آمدند.
اما تمام این دیدارها و گفتوگوها به نتایج ملموس و عینی نمیانجامند. برخی از این دیدارها سمبولیک اند و برخی دیگر که با آجندای جدی و اولویت نخست صورت میگیرند، به دلیل اختلاف نظر و تفاوت دیدگاههای سیاستمداران دو کشور بینتیجه خاتمه مییابند. معادلهی پیچیدهی جنگ و صلح افغانستان و منطقه مسیر همکاریهای مشترک امنیتی و سیاسی در مبارزه با تروریسم را دشوار کرده است. اختلافات سیاسی میان دو کشور و سوء ظن نسبت به اهداف و نیات همدیگر در قضایای سیاسی و امنیتی، بیاعتمادی شدیدی را میان دو کشور حاکم کرده است.
پاکستان در طول چهارده سال گذشته هیچگاه با افغانستان صادقانه رفتار نکرده است. با اینکه دو کشور در یک آتش میسوزند و در جبههی واحدی در برابر دشمن مشترک میرزمند؛ اما این کشور هنوز هم متهم به بازی دوگانه در جبههی جنگ با تروریسم است. از یکسو همواره از همکاری در مبارزه با تروریسم به دولت افغانستان و متحدان بینالمللیاش وعده میدهد؛ اما از سوی دیگر دست نامرئی آیاسآی در سازماندهی حملات تروریستی و گسترش ناامنیهای افغانستان بهشدت کار میکند. این کشور هنوز هم از راهبرد صدور تروریسم و افراطگرایی به منطقه دست نشسته و پناهگاههای امن تروریستان و پرورشگاههای افراطیت را از خاکش برنچیده است.
سیاستمداران و نظامیان پاکستان تا اکنون در مبارزه با تروریسم با افغانستان صادقانه عمل نکردهاند. احزاب سیاسی این کشور اما تاکنون در این زمینه آزموده نشدهاند. از آنجایی که تروریسم و افراطگرایی از مردم پاکستان قربانیهای زیادی گرفته است، این انتظار وجود دارد که رهبران احزاب سیاسی این کشور از سیاست دوگانهی دولتشان در برابر تروریسم و افراطیت خسته شده باشند. اگر این تصور درست باشد، آنها میتوانند رفتار دولت پاکستان را در این ارتباط تغییر بدهند.
