وزارت صحت عامه به مناسبت روز جهانی کنترول ایدز گفته است که در افغانستان ۱۶۹۴ مورد وقایع مثبت اچآیوی به ثبت رسیده است و در سرتاسر کشور 4500 مورد اچآیوی مثبت موجود میباشد. آمار وقایع مثبت مبتلایان به ایدز کم میباشد. این در حالی است که آمار دقیقی از تعداد افراد آلوده به ویروس ایدز، وجود ندارد. آمار وزارت صحت عامه تخمینی است و مبتنی بر یک ارزیابی همگانی نمیباشد. ویروس ایدز یک ویروس خطرناک است که به مرور زمان به سیستم دفاعی بدن آسیب میرساند و هنوز واکسین ضد آن ساخته نشده است. این ویروس از طریق انتقال خون، آمیزش جنسی، سوزن آلوده و وسایلی که جراحت ایجاد میکنند و آلوده به خون فرد مبتلا به ویروس اچآیوی باشد، انتقال مییابد. تنها راه جلوگیری از مبتلا نشدن به این ویروس، جلوگیری از آلوده شدن به آن است. هم اکنون در سرتاسر جهان بیشتر از ۳۵.۳ میلیون نفر مبتلا به اچآیوی میباشند که نصف آن را زنان تشکیل میدهند و تا هنوز ایدز 40 میلیون انسان را به کام مرگ کشانده است.
خوشبینیای را که وزارت صحت عامه در مورد کاهش مبتلایان به ایدز در کشور مطرح کرده است، توأم با ترس جدی در مورد شیوع آن در افغانستان است. بهخاطری مبتلایان به ایدز یا ویروس آن تا هنوز در افغانستان کم اند که این بیماری تازه در کشور شیوع یافته است. از سیزده سال به اینسو زمینهی پخش آن بیشتر شده است و طی این مدت، اگر دقت شود، گراف شیوع آن سیر صعودی داشته است. عواملی چون اعتیاد روزافزون جوانان به مواد مخدر، افزایش ناهنجاریهای اخلاقی و روابط جنسی در جامعه که به دو علت بیشتر شده است: یکی بسته بودن جامعه باعث شده که جوانان نتوانند از راههای مشروع نیازهای جنسی خویش را برآورده سازند که بر اثر آن به ناگزیری روابط نابههنجار جنسی را انتخاب میکنند و دوم، فقر، زمینهی فحشا و روابط جنسی نامطمئن را در جامعه بیشتر ساخته و جوانان ناگزیر برای رفع نیازهای جنسیشان از این زمینهها استفاده میکنند یا بهخاطر فقر به فحشا رو میآورند. این مسئله باعث میشود که ویروس ایدز از کسانی که آلوده به آن میباشند، شیوع یابد. عامل مهم دیگر، عدم رعایت فرهنگ وقایه در کشور میباشد که متأسفانه این مشکل حتا در مراکز صحی کمتر رعایت میشود. بعضی از کارکنان صحی که مسلکی نیستند و نسبت به مسئولیتهایشان متعهد نمیباشند، تدابیر وقایهای را جدی نمیگیرند و این مشکل هم در شفاخانههای دولتی و هم در شفاخانههای خصوصی دیده میشود.
بنابراین، نیاز است که برای مبارزه با ایدز، آگاهی لازم به جامعه داده شود و وزارت صحت از مراکز صحی دولتی و خصوصی نظارت کند تا زمینههای باالفعل شیوع این بیماری در جامعه، محدود شوند. با توجه به عوامل و زمینههای شیوع آن در جامعه، هرگاه مبارزهی هدفمند و توأم با آگاهیدهی همگانی در جامعه صورت نگیرد، خطر شیوع بیشتر ایدز و افزایش مبتلایان آن در جامعه جدی است و آنچه که اکنون وزارت صحت عامه از شیوع کمتر مبتلایان به این بیماری ابراز خوشبینی نموده است، نمیتواند ثابت باقی بماند و میتواند به یک تهدید بزرگ مبدل شود.
