حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجهی ایران میگوید که آب رودخانه هیرمند (هلمند) یکی از شاخصهای تهران برای نحوهی تعامل این کشور با طالبان در آینده است.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، امیرعبداللهیان امروز (سهشنبه، ۲۰ ثور) در جلسهی علنی مجلس ایران گفته است که این کشور از طالبان دربارهی موضوع آب رودخانه هیرمند رضایت ندارد.
با این حال، او گفته است در گفتوگوهایی که با سرپرست وزارت خارجهی طالبان داشته، تأکید کرده است که حقآبهی ایران از رودخانه هیرمند محفوظ است.
وی با اشاره به برگزاری نشست کمیساران مرزی ایران و افغانستان گفته است که این نشست چندی پیش برگزار و بالاخره بخشی از آب سد کمالخان آزاد شد.
وزیر خارجهی ایران در عین حال حاکمان فعلی افغانستان را بهرکارشنکنی متهم کرده و گفته است: «ما وقتی که آب سد کمالخان پر شد درخواست بازگشایی این سد را مطرح کردیم اما افغانستانیها اعلام کردند که به جهت این که مسیر این سد لایروبی نشده است اگر آب در مسیر رها شود این آب بازگشت داده شده و توربینهای موجود در مسیر را تخریب میکند.»
او افزوده است که ایران برای لایروبی مسیر رودخانه هیرمند اعلام آمادگی کرد؛ اما طالبان با این موضوع مخالفت کردند. بهگفتهی او، طالبان گفتند که خودشان امکانات انجام لایروبی را دارند، «اما سه میلیون دالر در این زمینه اعتبار لازم است». امیرعبداللهیان افزوده است که طالبان این مقدار پول را از طرف ایران طلب کردهاند.
وزیر خارجهی ایران همچنین تأکید کرده است که طالبان پذیرفته که باید حقآبه بدهند. او افزوده است: «این موضوع برای ما یکی از شاخصها و مصادیق راستیآزمایی هیأت حاکمه موقت افغانستان است که آیا در موضوع حقآبه آب از هیرمند صادقانه و طبق قرارداد ۱۳۵۱ عمل خواهند کرد؟ این یکی از شاخصها برای نحوهی تعامل در آینده با این هیأت است.»
این مقام ایرانی گفته است که معاهده هیرمند یک قرارداد ثبتشده بینالمللی و رسمی بین ایران و افغانستان است و طالبان هم برداشت و درک درستی نسبت به این موضوع دارند.
وزیر امورخارجهی ایران در ادامه گفته است: «چنانچه هیأت حاکمه موقت افغانستان قادر به اجرای این مسأله نباشد، ما از تمام مسیرهای قانونی دیپلماسی و بینالمللی استفاده خواهیم کرد.»
ایران ادعا دارد که تاکنون دولتهای افغانستان حقآب آن کشور را براساس معاهدهای که میان موسی شفیق و امیر عباس هویدا، نخستوزیران پیشین افغانستان و ایران امضا شده، تأمین نکرده است. اما برخی از کارشناسان میگویند که ایران طی سالهای اخیر چند برابر حقآبه خود را از روند هیرمند استفاده است. این موضوع گاهی منجر به تنش میان دو کشور نیز شده است.
از دید ایران بند کمال خان یکی از موانع سد راه تطبیق معاهده هیرمند است. چندی پیش طالبان آب این سد را آزاد کرده بودند. در حال حاضر گفته میشود بهدلیل کمبود آب در بند کمال خان، کشاورزان نیمروز با کمبود آب مواجه شدهاند.
