زلمی خلیلزاد، نمایندهی ویژه پیشین امریکا در امور صلح افغانستان میگوید که حکومت، مردم و نظامیان پیشین افغانستان میتوانستند مانند اوکراین در برابر طالبان مقاومت کنند.
خلیلزاد این اظهارات را در مصاحبهای با بیبیسی فارسی مطرح کرده است. او در این گفتوگو که شب گذشته (دوشنبه، ۹ حوت) همزمان با دو سالگی توافقنامهی دوحه منتشر شد، گفته است که جنگ امریکا در افغانستان «خوب» پیش نمیرفت و واشنگتن تصمیم به خروج از این کشور گرفت.
خلیلزاد که خودش توافقنامهی دوحه را امضا کرده، همچنین گفته است که امریکا میخواست براساس یک توافق از افغانستان خارج شود. او اضافه کرده است که امریکا موفق به دستیابی به چنین توافق شد؛ اما حکومت پیشین افغانستان و طالبان نتوانستند به یک تفاهم سیاسی دست یابند.
خلیلزاد افزوده است که حکومت اشرف غنی براساس یک محاسبهی اشتباه، مذاکرات را جدی نمیگرفت و وقتکُشی میکرد. بهگفتهی او، حکومت پیشین افغانستان منتظر تغییر حکومت در امریکا بود تا بلکه سیاست واشنگتن در قبال خروج تغییر کند.
نمایندهی پیشین امریکا با اشاره به مقاومت اوکراین در برابر «تهاجم روسیه»، گفته است: «حکومت افغانستان میتوانست از اسلحه و عساکری که داشت استفادهی بهتر کند. حکومت افغانستان میتوانست مردم و عساکر را رهبری بهتر کند.»
خلیلزاد اذعان کرده است که امریکا نیز در قبال وضعیت افغانستان مرتکب اشتباه شده است. او گفته است: «حکومت امریکا میتوانست خروج نیروهای خود را مشروط به وضعیت کند؛ اما آن قدر دلسرد شد که بدون شرایط توافق سیاسی دوحه، خارج شد.»
خلیلزاد در بخشی از این گفتوگو دربارهی ادعای انجام تقلب در انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۸ افغانستان گفته است که امریکا در این انتخابات تقلب نکرد، بلکه خود «افغانها تقلب کردند».
او در پاسخ به سئوال خبرنگار بیبیسی مبنی بر این که چرا بهرغم انجام تقلب در انتخابات، در مراسم تحلیف اشرف غنی شرکت کرد، گفته است که اگر این کار را نمیکرد ارتش افغانستان تجزیه و در کنار جنگ طالبان، جنگ دیگر آغاز میشد.
خلیلزاد در پاسخ به این پرسش که آیا او بهخاطر «مصالح» به دموکراسی پشت و خیانت کرده؟، گفته است که «خیانت را کسانی کردند که به جای اینکه موافقت کنند بین خود به دموکراسی و براساس شرایط و قوانین دموکراسی رفتار کنند، به آن خیانت کردند. رأی دزدی کردند، در شمارش آرا مداخله کردند».
او در ادامه گفت که در روزهای آخر حکومت افغانستان قرار بود هیأتی از کابل برای گفتوگو دربارهی تشکیل یک حکومت عبوری به قطر سفر کند؛ اما چنین نشد.
خلیلزاد در پاسخ به سئوالی دربارهی وضعیت کنونی افغانستان افزوده است که وضعیت این کشور پیش از سقوط دولت هم «خوب» نبود و روزانه ۲۰۰ تا ۳۰۰ نفر کشته میشدند.
او اضافه کرده است که امریکا و جامعه جهانی اکنون مسئولیت دارند که به مردم افغانستان کمک کنند. بهگفتهی او، طالبان هم از تاریخ چهل سال جنگ افغانستان درس بگیرند و اشتباهات خود را تکرار نکنند.
