وزارت صحت عامه افغانستان دیروز از گسترش سریع ویروس کرونا در سراسر این کشور پس از عید فطر هشدار داد و گفت که طی دو هفتهی اخیر در موج سوم شیوع ویروس کرونا، رقم بیماران در ۱۶ ولایت افزایش یافته است. وحید مجروح، سرپرست این وزارت در یک نشست خبری مشترک با وزیر تحصیلات عالی و سرپرست وزارت معارف گفت که موج سوم ویروس کرونا برای افغانستان یک تهدید است.
مقامهای حکومت افغانستان در حالی از افزایش رقم بیماران مبتلا به ویروس کرونا در کشور هشدار دادهاند که در روزهای اخیر شمار مبتلایان تازه سهرقمی شده است. روز جمعه رقم مبتلایان ویروس کرونا نسبت به تمام دورههای شیوع ویروس در افغانستان بالاتر بود و ۹۷۷ بیمار جدید ثبت شد. این در حالی است که در موج اول بالاترین رقم مبتلایان جدید در ۲۴ ساعت ۹۱۵ بیمار ثبت شده بود.
به دنبال ثبت این رقم، وزارت صحت عامه افغانستان شبانه اعلامیه صادر کرد و از رخصتی دانشگاهها و مراکز تعلیمی دولتی و خصوصی در ۱۶ ولایت خبر داد. به دنبال آن وزارتهای تحصیلات عالی و معارف نیز اعلام کردند که به پیروی از تصمیم وزارت صحت عامه، دانشگاهها و سایر مراکز تعلیمی برای دو هفته در این ولایات رخصت شده است.
وزارت صحت عامه افغانستان میگوید موج سوم با «هوش و تدبیر» میتواند مدیریت شود و همکاری مردم در راستای مبارزه با ویروس کرونا میتواند از «مصیبتی که در کشورهای همجوار افغانستان رخ داد، جلوگیری کند.» همزمان وزارت صحت عامه از عدم همکاری مردم گلایه دارد و به گفتهی وحید مجروح، «اگر قرنطین اعلام کنیم مردم نمیپذیرند. اگر نکنیم، نقد و دشنام نثار ما میکنند. شماری میگویند اگر مکاتب و دانشگاهها را رخصت نکنید، فرزندان ما را به کشتن میدهید.» او میگوید اگر مردم همکاری نکنند، در انتظار معجزه هم نباید باشند.
موج سوم ویروس کرونا در کشورهای مختلف از جمله ایران و هند گسترش یافته است. هند روزهای دشواری را سپری میکند و روزانه رقم مبتلایان جدید هزاران نفر اعلام میشود. در افغانستان هنوز رقم مبتلایان جدید زیر هزار نفر در ۲۴ ساعت است اما با توجه به رشد سریع ارقام مبتلایان جدید و هشدار مقامات صحی، بهنظر میرسد موج سوم در افغانستان شدت بیشتر از موجهای اول و دوم میتواند داشته باشد.
افغانستان در مبارزه با شیوع ویروس کرونا هرچند موفقیت چشمگیری نداشته است اما در موج اول حکومت تدابیری را روی دست گرفت که در همان زمان تا اندازهای به جلوگیری از گسترش بیشتر ویروس کمک کرد. قرنطین شهرهای بزرگ و اعمال محدودیتهای اجتماعی نسبت به سایر کشورها در افغانستان وضعیت بهتری داشت. اما رفته رفته نگرانی از ابتلا به ویروس کرونا در جامعه فروکش کرد و حالا کمتر کسی تدابیر صحی برای مبتلانشدن به ویروس کرونا را رعایت میکند.
از طرف دیگر جدیت در کار حکومت نیز دیده نمیشود. تمامی تجمعات مردمی در شهرها و مناطق مختلف کشور همانند دورهی پیش از کرونا است. در مساجد، گردهماییها، ملاقاتهای گروهی رهبران سیاسی و مقامات حکومتی، برگزاری برنامههای سیاسی در نقاط مختلف کشور زیر نام حمایت از جمهوریت و … دهها نفر بدون داشتن ماسک و یا رعایت فاصلهی اجتماعی شرکت میکنند. اگر سخن وزارت صحت عامه را معیار قرار بدهیم که مدعی است دیدوبازدیدهای روزهای عید به شیوع بیشتر ویروس کمک کرده است، گردهماییها و تجمعات مردمی در موارد فوق نیز نقش عمدهای در گسترش بیشتر ویروس میتواند داشته باشد.
با توجه به هشدارهایی که در روزهای اخیر مطرح شده است، نیاز است حکومت افغانستان برنامههای اساسی و جدیتری را برای مهار موج سوم ویروس کرونا در کشور روی دست بگیرد. یک اقدام مسئولانه و جدی میتواند از خلق فاجعه و پرشدن قبرستانها و بیمارستانها جلوگیری کند. هرگونه سهلانگاری و بیپروایی در برابر ویروس کرونا تبعات سنگینی را برای مردم و حکومت در پی دارد. علاوه بر این نیاز است که مردم نیز بهصورت جدی تدابیر صحی را رعایت کرده و برای کمک به کادر درمانی رهنمودهای صحی را رعایت کنند.
هرچند حکومت افغانستان مقداری مشخصی از واکسین وارداتی را برای گروههای مشخص در کشور، گروههای آسیبپذیر و گروههای چون کادر درمانی، خبرنگاران، نیروهای نظامی و دیگر کسانی که خدمات عامه را ارائه میکنند، تزریق کرده است اما این برنامه محدود و ناچیز بوده است. اقدام برای واکسینهکردن بیشتر مردم و تهیه واکسین میتواند به مهار ویروس کرونا مانند سایر کشورها کمک کند.
