هفتهی گذشته درگیری و شلیک پولیس بر غیرنظامیان در ولسوالی بهسود ولایت میدان وردک واکنشهای گستردهای را به دنبال داشت. کاربران شبکههای اجتماعی و رسانهها بهصورت گسترده به رویداد بهسود پرداختند. عدهای از کاربران شبکههای اجتماعی هشدارهای انتقامجویانه و در مواردی نفرتپراکنانهای را مرتبط با رویداد بهسود علیه اقوام و افراد مطرح کردند و حتا در یک مورد خبرگزاری پژواک تصویری از یک رویداد در ولایت هلمند را منتشر کرد و گفت که ساختمان ولسوالی بهسود توسط افراد علیپور، یک فرمانده محلی به آتش کشیده شده است.
هنوز واقعیت اصلی رویداد بهسود روشن نشده است اما ادعاهای سنگین و پرسشهای زیادی مطرح شده است. این رویداد پس از آن رخ داد که اللهداد فدایی، فرمانده پولیس ولایت میدان وردک برای معرفی فرماندهان جدید پولیس ولسوالیهای بهسود به این دو ولسوالی رفته و پس از آن مدتی در محل ماند. حضور او و نیروهای همراهش برای باشندگان ولسوالی بهسود پرسشی را خلق کرده بود و براساس گزارشهای منتشرشده، مردم گمان میکردند که آقای فدایی برای بازداشت علیپور نقشه کشیده است.
منابع محلی به روزنامه اطلاعات روز گفتهاند که پس از آنکه مردم برای روشن شدن هدف فرمانده پولیس ولایت میدان وردک به دیدن اللهداد فدایی رفتند، گفتوگو میان دو طرف به نتیجه نرسید و در نتیجه تجمع اعتراضی مردم هدف شلیک پولیس قرار گرفت. ویدیوهای منتشر شده از محل تیراندازی و فرار مردم از ساختمان ولسوالی را نشان میدهد. براساس آمار منابع محلی، در این رویداد ۱۱ نفر کشته و بیش از ۲۵ نفر دیگر زخمی شدهاند. ادعای باشندگان ولسوالی بهسود این است که قربانیان همه غیرنظامی اند. فراتر از این، شماری از باشندگان بهسود مدعی اند که الله داد فدایی شماری از معترضان را برای ساعتها به گروگان گرفته و آنان را مورد خشونت قرار داده است. علاوه بر این، گفته شده است که او به مردم محل همچنان اجازه نداده است تا زخمیان را برای تداوی انتقال دهند.
وزارت داخله افغانستان در آغاز گفت که افراد مسلح وابسته به علیپور با پولیس درگیر شده و در نتیجهی درگیری میان افراد مسلح مربوط به علیپور و نیروهای امنیتی «۹ تن از افراد مسلح علیپور کشته و ۷ تن آنها» زخمی شدند و شماری از نیروهای امنیتی و پنج تن از مردم محل نیز زخمی شدهاند. از آن پس تاکنون مقامهای رسمی و پولیس در مورد چگونگی وقوع این رویداد معلومات ندادهاند.
اللهداد فدایی درحالی به بهسود رفته بود که ولسوالی جلریز در مسیر راه بهسود-بامیان سالهاست محل کشتار غیرنظامیان و مسافران است. طالبان در مسیر میدان شهر-بهسود در ولسوالی جلریز همه روزه ایست بازرسی دارند و گفته شده است که آقای فدایی خود از مسیر ولایت دیگر به بهسود رفته است. حالا معترضان میگویند فرمانده پولیس میدان شهر بهجای رفتن به بهسود یا تلاش برای بازداشت علیپور، وظیفهاش بود که نخست مسیر جلریز-بهسود را امن میساخت. اللهداد فدایی خود تاکنون در برابر پرسشها و رویدادی که در بهسود خلق کرده است، وضاحت نداده است.
نهادهای امنیتی و دفاعی افغانستان تنها موردی است که در نزد مردم افغانستان از احترام و حمایت ویژهای برخوردارند. مردم افغانستان همواره در حمایت از نیروهای امنیتی و دفاعی ایستادهاند. اما در سالهای اخیر عملکرد رهبران حکومت و نهادهای امنیتی در مواردی مردم را علیه نیروهای امنیتی و دفاعی قرار داده است. در بهار ۱۳۹۶ هنگامی که معترضان پس از وقوع یک انفجار خونین در کابل به خیابان رفتند، مسئولان امنیتی به پولیس دستور داده بودند تا معترضان را سرکوب کنند. در نتیجهی شلیک مستقیم پولیس بر معترضان، ۵ معترض کشته و نزدیک به ۲۰ نفر دیگر زخمی شدند. در یک مورد دیگر وقتی نیروهای ویژه نظامالدین قیصاری، از فرماندهان محلی در شمال افغانستان و وابسته به مارشال عبدالرشید دوستم را بازداشت کردند، معترضان هفتهها در چندین ولایت تظاهرات کردند. در آن زمان گفته شده بود که قیصاری پس از بازداشت شکنجه شده است.
حالا رویداد بهسود در یک زمان بهشدت حساس سیاسی رخ داده است. گفتوگوهای صلح با طالبان آیندهی ناروشنی را در برابر مردم افغانستان قرار داده و بحث حمایت از نظام و نهادهای امنیتی شدت گرفته است. در چنین وضعیتی وقتی مردم علیه نیروهای امنیتی قرار میگیرند، پرسشهایی مطرح شده است که رهبری حکومت افغانستان از نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان استفاده ابرازی میکند. از طرفی، تقابل مردم با نیروهای امنیتی پیامدهای تلخی را میتواند برجای بگذارد.
هرچند حکومت هیأت حقیقتیاب را به بهسود روان کرده است و هیأت بررسیهایش را شروع کرده است اما با توجه به اتهامهای طرح شده علیه فرمانده پولیس ولایت میدان وردک، نیاز است تا بررسیهای شفاف، جدی و بیطرفانه انجام شود تا سلامت و ملامت شناسایی شود. حکومت افغانستان بایستی عاملان اصلی کشتار غیرنظامیان به دست پولیس را شناسایی و به نهادهای عدلی و قضایی معرفی کنند. عاملان رویداد هرکسی باشد، باید در برابر قانون تمکین کرده و به سزای اعمال خود برسد. خدشهدار کردن اعتبار نیروهای امنیتی و دفاعی افغانستان در نزد مردم نباید قابل بخشش و چشمپوشی باشد و حکومت نیز باید به پرسشهای مردم پاسخ روشن بدهد. مردم آسیبپذیر ولسوالیهای بهسود که از سوی گروه طالبان نیز محاصرهاند و در مسیر راه جلریز نیز روزگار خوش ندارند، وقتی از سوی پولیس کشته میشوند، دیگر به کجا تکیه کنند و به کدام حکومت و نظام امید داشته باشند؟ برای یافتن پاسخ به این سوال و سوالهای بسیار دیگر نیاز است تحقیقات جدی، بیطرفانه و مسلکی انجام و نتیجهی آن در زودترین فرصت ممکن با مردم شریک شود.
