انتظار میرفت پس از موافقت حکومت افغانستان با رهایی 400 زندانی خطرناک طالبان، بهزودی مذاکرات بینالافغانی آغاز شود. تلویزیون ملی افغانستان گزارش داده بود که مذاکرات میان حکومت افغانستان و طالبان امروز (26 اسد) آغاز خواهد شد. اما هنوز هیأت مذاکرهکننده افغانستان به قطر نرفته و تاریخ دقیقی برای شروع مذاکرات وجود ندارد. پس و پیششدن چند روزهی آغاز مذاکرات شاید خیلی قابل نگرانی نباشد، دلیلش هم این است که هنوز به گونهی کامل 400 زندانی خطرناک طالبان آزاد نشدهاند. هرچند این روند آغاز شده و دو روز پیش حکومت افغانستان به دور از چشم رسانهها حدود 80 زندانی طالبان رها کرد. اما آنچه قابل نگرانی است ادامهی خشونت در افغانستان است.
در آستانهی مذاکرات هنوز جوی خون جاری و خشونتها بلا وقفه ادامه دارد. ناامنیها از مردم افغانستان قربانی میگیرد. بهرغم موافقت حکومت افغانستان با رهایی زندانیان خطرناک طالبان، این گروه برای کاهش خشونت هیچ تعهدی از خود نشان نداده است. رفتن به طرف مذاکره در سایهی خشونتهای دوامدار بیاعتمادی را بیشتر و روند صلح را خدشهدار میکند. به صورت روشن طالبان در تلاش این است که ابتکار عمل را در میدان جنگ بهدست بگیرند. این کار طالبان را در موقعیت برتر قرار میدهد. حکومت افغانستان نباید از استراتژی فشار طالبان از طریق جنگ غافل شود. در حال حاضر امنیت شاهراهها بهشدت شکننده و آسیبپذیر شده است. براساس گزارشها حلقهی حاکمیت طالبان در ولسوالیهای کابل در حال تنگترشدن است. این گروه میکوشد که تا آغاز مذاکرات صلح و امکان برقراری آتسبس احتمالی دامنهی تسلط خود را بیشتر کند.
تضعیف جایگاه جمهوری اسلامی افغانستان در مذاکرات پیش رو تنها از طریق استراتژی خشونت صورت نمیگیرد. گرفتن اعتمادبهنفس از مذاکرهکنندگان افغانستان از طریق ایجاد ترس و ارعاب، روی دیگری این استراتژی است. حملهی روز جمعه بر فوزیه کوفی، یکی از اعضای برجستهی هیأت مذاکرهکنندهی افغانستان به هدف تهدید و سلب اعتمادبهنفس این هیأت صورت میگیرد. خانم کوفی یکی از چهرههای سرشناس حوزه حقوق بشر و حقوق زنان است. هرچند طالبان دستداشتن در این رویداد را رد کردهاند، اما اطمینانی وجود ندارد که طالبان برای گرفتن روحیه اعضای مذاکرهکننده این کار را نکرده باشند. در نتیجه پیام روشن این رویداد زنگ خطر برای اعضای هیأت مذاکرهکننده است. این خطر جدی است که طالبان در چنین وضعیتی بخواهد هیأت مذاکرهکننده، چهرههای برجستهی سیاسی یا نظامی را هدف قرار دهند. بنابراین، حکومت افغانستان باید در تأمین امنیت اعضای هیأت مذاکرهکننده کوتاهی نکند. اگر اعضای هیأت مذاکرهکننده احساس ناامنی کنند، نمیتوانند از ارزشهای مورد قبول و انتظار مردم افغانستان به درستی پاسداری کنند.
دامنزدن به هر نوع بیاعتمادی در آستانه مذاکرات بینالافغانی آتشی است که دود آن به چشم همهی طرفها میرود. بنابراین، توسل به استراتژی خشونت به هر نوع آن که باشد میتواند روند گفتوگوها را خدشهدار کند. ایجاب میکند طالبان استراتژی خشونت را کنار گذاشته و در نگاه خود تجدید نظر کنند. هیچ مناقشه با جنگ و خشونت به پایان نرسیده است. اولین اصل رسیدن به صلح عبور از خشونتورزی است.
بهتر است که گفتوگوهای بینالافغانی هرچه زودتر آغاز شود. هرچه این روند کشدارتر شود، موانعی ناخواسته و بیشتر بروز میکند. مسئولیت تمام طرفها این است که برای آغاز مذاکرات تلاش دلسوزانه کنند. فضای حاکم در حال حاضر بیاعتمادی نسبت به رسیدن به صلح است. سخنگویان حکومت افغانستان و طالبان در تویتر یکدیگر را متهم به کارشکنی و مانعتراشی میکنند. برای مردم افغانستان نیز شرایط بهگونهای است که کمتر کسی میتواند به خود اجازه خوشبینی دهند. زیرا در هیچ منازعه همزمانی جنگ و صلح معمول نیست. طرفهای منازعه یا با هم جنگ میکنند یا برای رسیدن به صلح منازعه را کنار گذاشته یا کاهش میدهند.
