رسانه‌های بی‌استخوان

سخیداد هاتف

من گاهی که برنامه‌های گفت‌وگو و پرسش و پاسخ در تلویزیون‌های افغانستان را می‌بینم، با خود فکر می‌کنم که چرا رسانه‌های افغانستان هیچ‌وقت از مسؤلان دولتی و نماینده‌گان مردم در پارلمان و روشنفکران و… سوال‌های سخت نمی‌پرسند. آیا گرداننده‌گان این برنامه‌ها سوال‌های مهمی در ذهن خود ندارند تا برای آن‌ها پاسخ مقامات حکومتی را بطلبند؟ آیا این گرداننده‌گان ملاحظات دیگری دارند که نمی‌توانند پرسش‌های جدی‌تر و مهم‌تری را با میهمانان برنامه‌ی خود در میان بگذارند؟ مثلا یکی از زنان افغان در یکی از ولسوالی‌ها سنگسار شده. یکی از مقامات وزارت داخله آمده به تلویزیون و قرار است در باره‌ی «بعضی» مسایل کشوری توضیحاتی بدهد. در جایی سخن به قضیه‌ی همان سنگسار می‌رسد. گرداننده‌ی برنامه هیچ سوال معنادار دیگری جز «نظر شما در این مورد چیست» ندارد. وقتی که پاسخ می‌شنود که دولت از وقوع این رویداد تلخ ناراحت است و در این مورد تحقیق می‌کند، گرداننده به آخر ماجرا می‌رسد و دیگر سوالی در ذهن‌اش نمی ماند که بپرسد.
همین چند روز پیش در بحثی نیمه-اجتماعی و نیمه-مذهبی یکی از اشتراک کننده‌ها تکرار می‌کرد که چون ما الحمدلله مسلمان هستیم، راضی نیستیم که هیچ کس در کشور ما آسیب ببیند و با خطر جانی و مالی روبه‌رو شود. همان‌جا جایش بود که گرداننده از آن جناب می‌پرسید که آیا اگر یک مسیحی در پایتخت کشور زمین بخرد و بر زمین خود کلیسای بزرگی بنا کند، چنین کاری مجاز است و دولت افغانستان و نهادهای مذهبی حامی این دولت به آن فرد مسیحی اجازه‌ی چنان کاری را می‌دهند؟ وقتی‌که یک فرد مذهبی صاحب مقام در دولت افغانستان از آزادی و عدالت سخن می‌گوید، رسانه‌ها می‌توانند و می‌باید سوال‌هایی بپرسند که میزان تعهد واقعی این افراد به آزادی و عدالت را روشن کنند.

یکی از مزخرف‌ترین کارهایی که در رسانه‌های دیداری افغانستان رسم شده این است که گرداننده‌ی برنامه‌ی گفت‌وگو تنها کاری که می‌کند این است که سخنان میهمانان برنامه را برای یکدیگرشان ترجمه می‌کند! گویی خود میهمانان حرف‌های همدیگر را نمی‌شنوند یا نمی‌فهمند.

در چنین وضعیتی، دولت افغانستان اگر به آزادی بیان احترام می‌گذارد، به این خاطر نیست که به آزادی بیان احترام بسیار دارد. حقیقت این است که نیازی هم نمی‌بیند جلو بیان چیزهایی را بگیرد که هیچ چالش مهمی را، از نظر سیاسی یا فکری، در برابر نهادهای قدرت نمی‌گذارد. چرا دولت با رسانه‌هایی درگیر شود که پیشاپیش استخوان ندارند و تسلیم روزمره‌گی‌های پوچ شده‌اند؟

از روزنامه‌نگاری مستقل حمایت کنید

محدودیت‌های گسترده بر رسانه‌ها و فضای عمومی در افغانستان، دسترسی شهروندان به اطلاعات مستقل را محدود کرده است. در چنین شرایطی، «اطلاعات روز» متعهدانه و مستقل به کار خود ادامه می‌دهد تا حقیقت قربانی خاموشی و فراموشی نشود.

ما وابسته به هیچ قدرتی نیستیم و تنها برای مردم می‌نویسیم.

مأموریت ما افشای فساد، بازتاب صدای سرکوب‌شدگان، تقویت پاسخگویی صاحبان قدرت، و پشتیبانی از چشم‌اندازی است که در آن همه شهروندان افغانستان از حقوق و آزادی‌های برابر برخوردار باشند و در صلح زندگی کنند.

خبرنگاران ما در شرایط دشوار و گاه خطرناک فعالیت می‌کنند تا گزارش‌های دقیق، منصفانه و مبتنی بر واقعیت منتشر شود و روایت‌های مردم به حاشیه رانده نشود. تداوم این کار، به حمایت مخاطبان و حامیان مستقل وابسته است.

هر کمک، فارغ از میزان آن، به ادامه روزنامه‌نگاری مستقل کمک می‌کند. اگر امکان کمک مالی ندارید، همرسانی این درخواست و تشویق دیگران به حمایت نیز سهمی مهم در تقویت این مسیر دارد.

در کنار حقیقت بایستید
از اطلاعات روز حمایت کنید

برای حمایت اینجا کلیک کنید
با دیگران به‌‌ اشتراک بگذارید
2 دیدگاه