آیا اشرف غنی انتظارات را برآورده کرده است؟*

الکساندر نیازوف

منبع: ریگنوم. رو

مهدی زرتشت

بخش دوم

از لیست نامزدوزیران دولت، تنها 9 تن رای اعتماد به دست آوردند و سوال جدی این است که سرنوشت نامزدهای بعدی چگونه رقم خواهد خورد. به نقل از شکریه بارکزی، یکی از اعضای مجلس نمایندگان، تلاش صورت گرفت تا به آن عده از نامزدوزیرانی که تابعیت دوگانه دارند، رای داده نشود. استدلال برخی از نمایندگان و قانون‌گذاران مجلس نمایندگان این بود که نمایندگان تنها می‌‌توانند به نامزدوزیرانی رای دهند که به نفع ترکیب پیش‌نهادی کابینه باشد. با این حال، ماده‌ی 72 قانون اساسی جمهوری اسلامی افغانستان با وضاحت الزام‌های مورد نیاز برای نامزدوزیران را شرح می‌‌دهد: «شخصی که به حیث وزیر تعیین می‌‌شود، واجد شرایط ذیل می‌‌باشد: 1. تنها حامل تابعیت افغانستان باشد. هر گاه نامزد وزارت تابعیت کشور دیگری را نیز داشته باشد، مجلس نمایندگان صلاحیت تأیید یا رد آن را دارد؛ 2. دارای تحصیلات عالی، تجربه‌ی کاری و شهرت نیک باشد. 3. سن وی از سی‌و‌پنج سال کمتر نباشد. 4. از طرف محکمه به ارتکاب جرایم ضدبشری، جنایت ‌یا حرمان از حقوق مدنی محکوم نشده باشد.»

نخست، در حال حاضر ابتکار رییس جمهور اشرف غنی […] برای تشکیل یک دولت، به بن‌بست رسیده است. گفت‌وگوها بر سر معرفی نامزدوزیران جدید به پارلمان شروع شده است (به‌خصوص میان عبدالله عبدالله و عطا محمد نور)؛ اما آشکار است که رییس جمهور با رییس اجرایی دولت به همین زودی‌ها لیست جدید نامزدوزیران کابینه دولت را به پارلمان این کشور ‌پیش خواهند کرد.

به گزارش آژانس خامه‌پرس، محمد اسماعیل خان طی یک نشست خبری به صورت صریح اشاره کرد که به احتمال زیاد با آمدن فصل بهار  اوضاع امنیتی برهم می‌‌خورد، طوری که دولت فعلی کابل به مقابله با آن، قادر نخواهد بود. در عین حال، در این روزها ثبات سیاسی افغانستان که به طور کلی متأثر از شماری از واقعیت‌های این کشور است، متزلزل شده است: مسأله‌ی اصلی، نحوه‌ی توزیع قدرت است. وضعیت اما به بدی زمان قبل باقی مانده است و توجه شود به بیانیه‌ی اخیر رییس جمهور اشرف غنی که گفت، فیصله‌ی خروج کامل نیروهای نظامی ایالات متحده‌ی آمریکا و ائتلاف بین‌المللی تا دو سال دیگر، مورد تجدید نظر قرار خواهد گرفت. اشرف غنی اظهار داشت: «خروج نیروهای نظامی از افغانستان را در ذهن نگهداریم؛ با این حال، آن‌ها با این مسأله موضع شفاف خود را حفظ کنند.» درخواست تجدید نظر از سوی رییس جمهور در ارتباط به حضور نظامی آمریکا، برخواسته از درک دقیق موضوع بی‌ثباتی در این کشور است. هم‌چنین‌ در اواخر سال گذشته اشرف غنی در سفرش به ریاض با مقام‌های کشور عربستان صعودی، بر همکاری این کشور برای به مذاکره نشاندن طالبان، به توافق رسید. تکرار «سناریوی دوحه» (مذاکرات دولت حامد کرزی با طالبان میانه‌رو در پایتخت کشور قطر در (2013) به باور اکثر سیاست‌مداران افغانستان، نمی‌تواند چیزی به همراه داشته باشد، آن‌هم بر مبنای یک دلیل ساده که عربستان سعودی دیگر نمی‌تواند بخش بزرگی از نیروهای طالبان را در افغانستان حمایت کند. قطر خواهان ادامه‌ی بی‌ثباتی در افغانستان است و تلاش دارد تا از ساخت خط لوله‌ی گازی (ТАПИ) که از ترکمنستان صادر و از طریق افغانستان به پاکستان، هند و چین می‌‌رسد، جلوگیری کند.

بخش قابل توجهی از مراکز مدیریت طالبان و دیگر عوامل‌ مربوط به گروه‌های تروریستی فعال در قلمرو افغانستان، تا حدود‌ زیادی به کانال‌های خارجی متصل هستند و در این میان، می‌‌توان به نقش قطر و ترکیه نیز اشاره کرد. تلاش‌های مصرانه‌ی اشرف غنی برای شروع روند همکاری‌های بیش‌تر با مجاری خارجی و آن‌هم از طریق توسعه‌ی همکاری‌های اقتصادی، به نظر نمی‌رسد که بتواند مسیر بازی‌ها را عوض کند. علاوه براین، کشش معادلات سیاسی درون‌کشوری افغانستان و تقسیم قدرت بر مبنای اصل قومی-‌سیاسی، شرایط دسترسی به ثبات را‌ بیش از پیش دشوارتر می‌‌سازد. در این‌جا، انشعاب منافع گروه‌های مختلف از رجال سیاسی افغانستان و موضع آن‌ها نسبت به پروژه‌ی چینی «جاده‌ی راه ابریشم» نیز می‌‌تواند مثال دیگری بر اضاع داخلی این کشور باشد.

در ماه نوامبر سال 2014، یک توافق‌نامه‌ی سه جانبه میان دولت‌های افغانستان، تاجیکستان و چین به امضا‌ رسید که بر مبنای آن، سه کشور برای کنترول نقاط مرزی منطقه‌ی واخان ولایت بدخشان، مشترکاً کار می‌‌کنند. توافقات بر سر تأمین امنیت این منطقه، به ‌طور مستقیم به اهداف دولت چین ارتباط می‌‌گیرد که قرار است در آینده‌ی نزدیک یک راه ترانزیتی را از کاشغر و دره‌ی واخان (اداره‌ی شهرستانی) و از مسیر اشکاشم-‌فیض‌آباد، مزار شریف و هرات (نقطه‌ی مرزی افغانستان و ایران) بگشاید. ساخت این مسیر تجارتی عموماً از منطقه‌ی مزار شریف که مرکز اصلی اقتصادی شمال افغانستان است، برای دولت چین، منافع زیادی در بر خواهد داشت. مسیر مستقیم چین از شمال افغانستان (حیرتان- ترمیز) یک کانالیزاتور خیلی قوی برای رشد اقتصادی منطقه‌ می‌‌تواند باشد که در حال حاضر، با وجود جنگ در افغانستان، چین آن را مدیریت می‌‌کند. اما منافع مقام‌های بانفوذ مزار شریف در حول این پروژه، یک‌سان و یک‌دست نخواهد بود و ممکن است بر سر این موضوع نیز‌ اختلافاتی به میان آیند.