زن به مثابه چالش!
آقاي علي پارسا، من و عدهاي از دوستان ديگر را به چالش گذاشتنِ عكس سه نفري مادر و همسر دعوت كرده است. از دعوتش سپاسگزارم. من كه از فيضِ بلاي همسر، بينصيبم و دعوتِ ايشان، داغِ دلم را تازه كرد. يكي از دو مادرم متأسفانه در كنارم نيستند. در ضمنِ پاسخ به اين چالش، ميخواهم تبصرهاي بر اين چالش اضافه كنم.
گذاشتنِ عكسِ همسر يا خواهر يا برادر يا يكي از توابعِ نواميس به انگارِ افغانياش، اگر به مثابه يك «چالش» به حساب آيد، از ديد من، بيانگر دو نكتهي تأسفبار است. اول اينكه چالش خواندنِ رويت همسر يا مادر يا خواهر در فيسبوك، نشانِ صحّه گذاشتن بر در اسارت بودنِ زن است. يعني رويت زن، چنان ناخوشآيند و غيرعادي است كه ميشود انجام دادنِ آن را به مثابه يك چالش تلقي كرد كه اين نگاه، عميقترين نوعِ نگاه مردسالارانه به زن است. دوم اينكه چالش خواندنِ اين نكته به معناي تأييد ملكيت بودنِ زن است. به اين معنا كه زن در ملكيت ماست و از سوي ديگر، رويتش هم در وضعيتِ عادي ميسر نيست و اين ماييم كه ميتوانيم با گذاشتنِ عكسش در فيسبوك، اين چالش را با تهور و جسارت انجام بدهيم.
البته اين تبصره به معناي اين نيست كه آقاي پارسا، نگاهش به زن اينگونه باشد. من آقاي پارسا را در حدي ميشناسم كه بفهمم نسبت به زن و زنانگي، نگاه انساني و عادلانه دارد. منظور من اين است كه حتا در ميان تحصيلكردگان و مدعيانِ عدالت و حقوق انساني، كسي مجبور ميشود گذاشتنِ عكس خواهر يا همسر و مادرش را چالش بخواند. البته مزيت اين چالش دقيقاً آنجاست كه مشخص ميشود چه كساني دموكراسي را براي دختر همسايه ميخواهند و فقط زير عكسهاي دخترانِ مردم، كامنتِ توصيف از دگرديسي و تابوشكنيشان ميدهند.
به نشانِ پاسخ به چالش آقاي پارسا، عكسي از امروز ميگذارم كه سرِ خواهرم فاطمه، يك نانِ چاشت دَ رستورانت خليفه عوض تاوان كدم و كلّي هم خوش گذشت. همسر كه نداريم دگه، البته اين نكته را هم اضافه كنم كه گذاشتنِ اين عكس در فيسبوك، نشانهي چالش خواندنِ آن نيست. من حتا به خودم اجازه نميدهم كه خواهرانم را به گذاشتنِ يا نگذاشتنِ عكسهایشان در فيسبوك يا پوشيدن و نپوشيدن چادر يا حرفهايي از اين قبيل، امر يا نهي كنم. خواهرانم ميفهمند و سبك و سياق زندگيشان. من فقط ميتوانم به سليقه و ديدگاهشان به نشانهي يك حق، احترام بگذارم.
من شخصِ خاصي را به اين «چالش»(!) دعوت نميكنم. دوست دارم با خواهر و مادر و همسرِ دوستانم در حدِ يك عكس معرفت پيدا كنم. حالا دیگر هركس، نسبت به خانواده و سبك و سياق زندگيشان مختار است.
