نتایج یک نظرسنجی
منبع: وبسایت رسمی انستیتوت تحقیقات استراتژیک روسیه (РИСИ)
نویسنده: لئون چِرمِنُویچ آبایُف، دکترای علوم تکنولوژیک
مهدی زرتشت
بخش آخر
با همه‌ی این‌ها، می‌توانیم فرض کنیم که به اعتقاد کارشناسان، سازمان همکاری شانگهای امکانات نسبتاً قابل توجهی را برای مقابله با «خطر» نفوذ جنگ‌جویان افغان، در دست دارد. و البته اجتماع کارشناسان در ارزیابی‌شان نسبت به نقش سازمان پیمان امنیت جمعی در این خصوص، کمتر خوشبین به نظر می‌رسند. […] و برعکس، تنها 25 درصد از رای کارشناسان در ارتباط به اقدامات مؤثر از سوی سازمان پیمان امنیت جمعی، در رده‌ی «بلند» یا «خیلی بلند» قرار دارند.
همان‌طور که یکی از کارشناسان اشاره می‌کند، «سازمان پیمان امنیت جمعی، می‌تواند نقش مهمی را بازی کند؛ اما نمی‌خواهد اقدامات‌شان را عملی کنند. اما به دلایل دیگر، سازمان مذکور فاقد یک تصور درست است که بتواند اقدامی بکند… و نه هم اراده‌ی سیاسی برای توسعه بخشی آرایش دارد».
بنابراین، از نظر کارشناسان، امکان این‌که سازمان پیمان امنیت جمعی بتواند در مقابل تهدیدات از سوی افغانستان، نقش خودش را بازی کند، خیلی محدود و کم است. با این حال، تهدیدهایی که ممکن است پس از سال 2014 از سوی افغانستان متوجه روسیه شوند، می‌تواند بخشی از آن از طریق افزایش همکاری‌ها میان دو کشور، خنثا و کم شود. به همین دلیل، کارشناسان روی این مسئله انگشت گذاشته و افزایش همکاری میان روسیه و افغانسان را چه در زمان حال و چه در زمان آینده، یک امر مهم تلقی می‌کنند.
چشم‌انداز کارشناسان از سطح امکانات کمک و همکاری روسیه به افغانستان پس از سال 2014- نمودار ذیل:
از نمودار حاضر می‌توان دریافت که ارزیابی ارائه شده، چشم‌انداز روشن از تمام زمینه‌های همکاری میان روسیه و افغانستان، کمی بالاتر از حد متوسط است. داده‌ها و ارقام و ارزیابی که در نمودار نشان داده شده‌اند، البته که فقط یک نظرسنجی و چشم‌انداز پیش‌بینانه است و به این خاطر، نمی‌توان به‌طور کامل اطمینان داشت، آن‌چه بعداً اتفاق خواهد افتاد، را حالا مشاهده می‌کنیم.
ظاهراً نتایج حاصله از ارزیابی‌های کارشناسان- همان‌طور که در بالا اشاره شد- این نکته را به ما می‌رساند که محتمل‌ترین سناریو در ارتباط به وضعیت افغانستان پس از 2014، وقوع یک جنگ داخلی با نتیجه‌ی غیرقابل پیش‌بینی است. در راستای این، آن‌چه در برآورد کارشناسان منعکس شده است، همکاری میان دو کشور روسیه و افغانستان به اندازه‌ی کافی دشوار خواهد بود. در نهایت، ما تا نتیجه‌گیری بعدی، صبر می‌کنیم که ممکن است به اساس پیش‌بینی‌های دقیق‌تر کارشناسان، چشم‌اندازی حاصل شود.
در حال حاضر، دشوار است که کارشناسان یک فرضیه‌ی قابل اعتماد را در ارتباط به وضعیت افغانستان پس از خروج نیروهای امریکا و ناتو از این کشور، ارائه کنند. با این حال و طوری که قبلاً هم اشاره شد، به اعتقاد بسیاری از آگاهان، یکی از سناریوهای احتمالی، می‌تواند شروع جنگ‌های داخلی با نتایج غیرقابل پیش‌بینی باشد.
در ارتباط به وضعیت داخلی افغانستان پس از سال 2014، بیش‌ترین تأثیر را ایالات متحده‌ی امریکا و کشور پاکستان خواهند داشت. [در این میان] از نظر آگاهان، مسایل سیاسی نقش روسیه، هند، چین و ایران چندان چشم‌گیر نخواهد بود. [هم‌چنین] از نظر این آگاهان، پس از 2014 و خروج نیروهای آیساف از افغانستان، در راستای محو زرع کوکنار یا کاهش دادن آن، کاری صورت نخواهد گرفت. و به این ترتیب، قاچاق مواد مخدر برای امنیت ملی فدراسیون روسیه هم‌چنان به عنوان یک تهدید واقعی باقی خواهد ماند و این است که [روسیه] نیازمند یک‌سری اقدامات تازه است.
به اعتقاد کارشناسان، خطرات ناشی از تولید و قاچاق مواد مخدر از سوی کشور افغانستان پس از 2014، هم‌چنان یک تهدید باالقوه برای اعضای سازمان همکاری شانگهای خواهد بود. با این حال، برای روی دست گرفتن اقدامات مؤثر، به هماهنگی بیش‌تر میان تمام کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای نیاز است. به نظر این کارشناسان، سازمان پیمان امنیت جمعی برای مقابله با تهدید «افغانی»، یک ابزار خیلی کمتر موثر است.
برای حفظ و ادامه‌ی همکاری بین روسیه و افغانستان، در حال حاضر تنها گزینه‌ی ممکن، آموزش دانشجویان و افراد غیرنظامی افغان در دانشگاه‌ها و مراکز تعلیمی و تحصیلی روسیه است. به اعتقاد کارشناسان، اشکال دیگری از همکاری‌ها با توجه به وخامت احتمالی اوضاع در افغانستان پس از 2014، دشوار و غیرممکن است.
