اطلاعات روز: په قطر کې د طالبانو له پلاوي سره امريکايي استازو د هغو امريکايي وګړو د ژر تر ژره خوشې کېدو غوښتنه کړې چې له طالبانو سره بنديان دي او ويلي يې دي چې د دې کسانو نيول «د مثبت تعامل پر وړاندې يو مهم خنډ دی».
د افغانستان په چارو کې د امريکا ځانګړي استازي توماس وېسټ او د ښځو او بشري حقونو په چارو کې د امريکا ځانګړې استازې رينا اميري د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت د سرپرست امير خان متقي په مشرۍ د طالبانو له پلاوي سره خبرې کړې دي.
د امريکا د بهرنيو چارو وزارت اعلاميه چې تېره شپه (دوشنبه، ۹ د زمري) خپره شوې، پکې راغلي چې امريکايي پلاوي له طالبانو سره په ليدنه کې د انساني کړکېچ په اړه خپله ژوره اندېښنه ښودلې او په افغانستان کې یې د مرستندويو سازمانونو پر ملاتړ ټينګار کړی دی.
د خپرې شوې اعلامیې له مخې، د امريکا استازو له طالبانو غوښتي چې خپل هغه سياستونه بدل کړي چې په افغانستان کې د بشري حقونو په ځانګړې توګه د ښځو د حقونو او زيانمنونکو ټولنو د وضعيت د بدتر کېدو لامل کېږي.
د امريکا د بهرنيو چارو وزارت زياته کړې، چې د دې هيواد استازو په افغانستان کې د خلکو د نيولو، د رسنيو د ځپنې او پر مذهبي ازاديو د محدوديتونو د لګولو په اړه هم خپله ژوره اندېښنه څرګنده کړې ده.
دې وزارت ويلي، چې د امريکا استازو د افغانستان د خلګو ملاتړ کړی چې د خپلو حقونو د رعايتېدو غوښتنه کوي.
د امريکا د بهرنيو چارو وزارت په اعلاميه کې راغلي، چې د دې هيواد استازو د طالبانو تر مديريت لاندې د افغانستان د ماليې او مرکزي بانک له استازو سره ليدلي دي، تر څو د افغانستان د اقتصادي وضعيت او هغو ننګونو په اړه خبرې وکړي چې بانکي سکتور ورسره مخ دی.
د اعلاميې له مخې، امريکايي چارواکو وروستيو شمېرو ته چې د پاړسوب کمښت او د ۲۰۲۳ کال پر مهال په افغانستان کې د صادراتو او وارداتو وده ښيي، اشاره کړې او د اقتصادي ټيکاو د مسايلو په اړه يې تخنيکي خبرو ته چمتووالی ښودلی دی.
همدا راز د امريکا استازو د طالبانو د دې ژمنې پر عملي کولو ټينګار کړی چې د افغانستان خاوره به د دې هيواد او متحدينو پر ضد يې نه کارېږي.
د امريکا د بهرنیو چارو وزارت ويلي، چې امريکايي پلاوي منلې چې د ملکي وګړو پر خلاف ستر تروريستي بريدونه کم شوي دي.
د دې وزارت په اعلاميه کې راغلي، چې امريکايي چارواکو د امريکايي وګړو پر بېړني او د قيد او شرط پرته پرېښودلو ټينګار کړی او «يادونه يې کړې چې دا نيونې د مثبت تعامل لپاره مهم خنډ دی».
څرګنده نه ده چې څومره امريکايي وګړي له طالبانو سره بنديان دي.
د امريکا د بهرنيو چارو وزارت په اعلاميه کې راغلي، چې د دې هيواد استازو د نشهيي توکو د پلور او قاچاق په اړه اندېښنه ښودلې او له نشهيي توکو سره د مبارزې په موخه يې د خبرو دوام ته خپل چمتووالی ښودلی دی.
په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعيت پر بېړني ښه والي ټينګار
په افغانستان کې د ښځو او بشري حقونو لپاره د امريکا ځانګړې استازې وايي، چې خلکو او د بشري حقونو مدافعينو د بشري حقونو په ځانګړې توګه پر ښځو او نجونو د بنديزونو په اړه، له طالبانو سره د مستقيم تعامل غوښتنه کوله او په همدې دليل له طالبانو سره د امريکا له خبرو سره يو ځای شوې ده.
اميري پرلپسې ټويټونو کې ليکلي، چې د دوه ورځنيو خبرو پر مهال، د امريکا پلاوي په ټوليزه او تکراري توګه په افغانستان کې د بشري حقونو د وضعيت پر ښه والي ټينګار کړی دی.
نوموړې ويلي: «موږ تحصيل او کار ته د ښځو او نجونو د لاسرسي او پر هغوی د محدوديتونو د لېرې کېدو، د نيول شويو د ازادۍ، د جسمي مجازات د پای ته رسولو غوښتنه وکړه او همدا راز مو وغوښتل چې رسنۍ او د بيان ازادي دې نه ځپل کېږي.»
اميري وايي، چې امريکايي پلاوي ټينګار کړی چې بشري حقونو ته درناوی د امنيت د تر لاسه کولو، اقتصادي ودې او ټيکاو، د هېلو او انساني پانګې د ساتنې او «په نړيواله ټولنه کې د حيثيت په ښه کولو کې اساسي رول لري».
د دوحې د خبرو په اړه د طالبانو څرګندونې
د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت وايي، چې د دې ډلې پلاوي په قطر کې د امريکا له استازو سره پرلپسې دوې ورځې د دواړو اړخونو تر منځ د باور پر جوړولو، په دې لار کې د عملي ګامونو پر اخيستلو، د تورو فهرستونو پر حذفولو او تحريمونو پر لېرې کولو، د افغانستان د مرکزي بانک د زېرمو پر ازادولو، په دې هيواد کې د اقتصادي ودې د خوندي کولو، له نشهيي توکو سره پر مبارزې او د بشري حقونو پر موضوعاتو خبرې کړې دي.
د طالبانو د بهرنيو چارو وزارت وياند عبدالقهار بلخي پرلپسې ټويټونو کې ليکلي، چې د طالبانو پلاوي يو ځل بيا ټينګار کړی چې «تور او د جايزې» فهرستونه لېرې او بانکي زېرمي ازادې شي.
د طالبانو ځينې مشران د امريکا او ملګرو ملتونو په تور ليست کې دي. د امريکا پوليسو «ايف بي آی» د طالبانو د کورنيو چارو د وزارت د سرپرست سراج الدين حقاني په ګډون د طالبانو د ځينو غړو د نيولو لپاره جايزې ټاکلې دي.
بلخي پسې ليکلي، چې د طالبانو پلاوي له امريکايي استازو سره د بشري مرستو، افغانستان ته د ازاد تګ – راتګ او په ټوله نړۍ کې قونسلي خدماتو ته د افغان وګړو پر لاسرسي هم خبرې کړې دي. ده زياته کړې چې د طالبانو او امريکا پلاوو «د داسې ناستو پر دوام، تفاهم او تعامل ټينګار کړی دی».
