اطلاعات روز: په فراه ولایت کې د طالبانو د محکمې له لوري د يوه کس علني اعدام؛ نړيوال غبرګونونه را پارولي دي. د ملګرو ملتونو د بشري حقونو دفتر دا کار «غیر انساني، ظالمانه چلند او مجازات يا سپکوونکی» کار ګڼلی دی.
د ملګرو ملتونو د بشري حقونو د دفتر وياند جرمي لارنس د طالبانو له لوري نيونې او په عام محضر کې د اعدام سزا يو «ډېر اندېښنه پاروونکی» تحول بللی دی.
ده ويلي، چې د اعدام سزا د بشري حقونو د اساسي اصولو برابره نه ده.
د هغه په وينا، په عام محضر کې اعدام د ژوند د هغه حق سره ټکر کې دی چې د مدني او سياسي حقونو نړيوال ميثاق يې غوښتنه کوي او افغانستان د دې ميثاق يو له غړو هيوادونو څخه دی.
جرمي لارنس له طالبانو غوښتي چې نور دې هر ډول اعدامونه بند کړي او د اعدام سزا د مخنيوي لپاره دې ژر اقدام وکړي.
انساني کرامت ته ښکاره سپکاوی
د بښنې نړيوال سازمان د طالبانو له لوري په عامه محضر کې اعدام غندلی دی.
د دې سازمان سيمه ييز مرستيال دينوشيکا ديسانايکه ويلي: «متأسفانه چې په افغانستان کې د ښکاره اعدامونو بيا کېدل په دې هيواد کې د طالبانو له لوري د بشري حقوقو وروستی اندېښنه پاروونکی نقض دی.»
ده ويلي، چې طالبان د بشري حقونو د نړيوالو قوانينو بشپړه بې پروايي کوي، او د هغو د اصولو ښکاره نقض ته دوام ورکوي.
دينوشيکا ديسانايکه همدا راز ويلي، چې ټول اعدامونه د ژوند حق نقض کوي، خو کوم اعدامونه چې په علني ډول کېږي، د انساني کرامت ښکاره سپکاوی دی چې د زغم وړ نه دی.
ده زیاته کړې، چې په ښکاره د اعدام سزا عملي کول د هغې د بې رحمۍ، غير انساني والي او سپکاوي اړخ نور هم جوت کوي، پر قرباني کېدونکي غير انساني اغېز کوي او کوم څوک چې دا سزا ويني پر هغوی هم وحشيانه تاثير لري.
د بخښنې نړيوال سازمان ويلي، چې د وژنې دا ډول صحنې پر عدالت د باور پر ځای د خشونت منلو فرهنګ ته وده ورکوي.
د امريکا او بريتانيا غبرګون
د امريکا د بهرنيو چارو وزارت وياند ند پرايس په افغانستان کې د علني سزا په تړاو د پوښتنې په ځواب کې د خپل هيواد د غبرګون په اړه وايي، چې د طالبانو دا اقدام د دې څرګندونه کوي چې دا ډله غواړي د ۱۹۹۰ لسيزې شاتګپالو او سوء استفاده کوونکو تګلارو ته بيرته ورګرزي.
ده ويلي، چې په ښکاره اعدام د ټولو افغانانو حيثيت او بشري حقونو ته سپکاوی دی. پرايس همدا راز طالبان په ژمنه ماتولو هم تورن کړي دي.
ورته مهال د امريکا د بهرنيو چارو وزارت وياند ويلي، چې دا هيواد د افغانستان له خلکو سره د طالبانو چلند له نږدې څاري: «موږ په ښکاره او هم په خصوصي تعاملاتو کې طالبانو ته ويلي، چې له موږ او نړيوالې ټولنې سره د دوی اړيکې کاملا د دوی له خپلو اقداماتو سره تړاو لري.»
د افغانستان لپاره د بريتانيا د سفارت شاژدافير هوګو شورتر په ښکاره توګه د اعدام سزا ورکول ډېره انديښمنوونکې بللې او ويلي يې دي چې دا يو غير انساني او شاتګپالی اقدام دی.
ده ويلي، چې بريتانيا په هر حالت کې د اعدام له سزا سره مخالفه ده.
واک ته د طالبانو د بيا رسېدو له مهاله، دې ډلې پرون (چهارشنبه، ۱۶ د لیندۍ) په لومړي ځل پر يوه سړي په فراه ولايت کې د خپلو مشرانو په شتون کې د «قصاص حکم» اجرا کړ.
د طالبانو په وينا، دې کس څو کاله وړاندې يو بل کس وژلی و او د دې ډلې په محکمه کې په قصاص محکوم شوی و. د طالبانو وياند ذبيح الله مجاهد ويلي، چې د مقتول پلار محکوم کس په ډزو وژلی دی.
طالبان دا مهال د دُرو وهلو حکم هم په عام محضر کې تطبيقوي.
